Ảnh tải lên không chỉ là một tấm hình
Ảnh cá nhân đưa lên ứng dụng AI là nội dung số có thể được máy chủ tiếp nhận, phân tích và lưu trữ, vì vậy việc tạo ảnh giải trí cũng có thể làm phát sinh rủi ro về quyền riêng tư. Nhiều công cụ yêu cầu người dùng tải ảnh cận mặt, rõ nét rồi mới xử lý theo câu lệnh. Để biến đổi khuôn mặt, hệ thống có thể trích xuất các đặc điểm sinh trắc học và lập bản đồ khuôn mặt; việc xử lý thường diễn ra trên máy chủ thay vì hoàn toàn trên thiết bị. Điều đó khiến dữ liệu ít nhiều bị thu thập, còn người dùng khó biết chính xác mình có thể kiểm soát nó đến đâu. Nếu dữ liệu bị rò rỉ hoặc sử dụng sai mục đích, hậu quả có thể kéo dài vì khuôn mặt không thể thay đổi như mật khẩu. Kẻ xấu có thể lợi dụng dữ liệu để tạo ảnh hoặc video giả mạo, rồi dùng chúng lừa chính người trong ảnh hoặc người thân của họ.
Vì sao chính sách VSCO phải nói rõ hơn?
Trường hợp VSCO cho thấy câu chữ trong điều khoản có thể ảnh hưởng trực tiếp đến niềm tin của người sáng tạo. Tháng 5, cách viết trong Điều khoản sử dụng của công ty gây lo ngại vì dường như cho phép dùng một số nội dung người dùng để phát triển, huấn luyện và cải thiện mô hình AI hoặc học máy tạo sinh. VSCO sau đó nói sẽ không huấn luyện mô hình trên nội dung người dùng, nhưng lời trấn an ban đầu chưa xóa hết sự mơ hồ: tiêu chuẩn nội dung trước đó quá rộng, không phân biệt rõ các loại AI và mục đích sử dụng. Vì thế, công ty đã cập nhật Tiêu chuẩn nội dung nhà sáng tạo để nêu lập trường cụ thể hơn. Đây không chỉ là chỉnh sửa câu chữ cho đẹp; một cam kết về cách xử lý ảnh chỉ có giá trị khi người dùng có thể tìm thấy và hiểu được nó.
Theo tiêu chuẩn cập nhật, nội dung công khai lẫn riêng tư của nhà sáng tạo, dù là thành viên trả phí hay người dùng không trả phí, sẽ không được dùng để phát triển, huấn luyện hoặc cải thiện mô hình AI hay học máy phục vụ AI tạo sinh. Công ty phân biệt việc dùng học máy và AI không tạo sinh cho các tính năng như chỉnh sửa, tìm kiếm hoặc kết nối với việc lấy ảnh của người dùng làm dữ liệu huấn luyện để tạo nội dung mới. VSCO cũng nói các nhà cung cấp bên ngoài hỗ trợ tính năng của mình đã đồng ý không dùng nội dung gửi qua dịch vụ để huấn luyện AI tạo sinh. Ranh giới được nêu rõ là tín hiệu đáng hoan nghênh, nhưng người dùng vẫn nên đọc chính sách thay vì mặc định mọi dịch vụ khác đều áp dụng cách làm tương tự.
Trước khi tải ảnh, hãy kiểm tra điều gì?
Cam kết của một nền tảng không thể thay cho việc cân nhắc của người dùng ở những nơi khác. Trước khi tải ảnh lên, hãy xem dịch vụ thu thập loại dữ liệu nào, lưu trữ ra sao, dùng nội dung cho mục đích gì và liệu có chia sẻ với bên cung cấp khác hay không. Đừng bỏ qua những điều khoản về ảnh khuôn mặt, giọng nói, vị trí hay mã định danh thiết bị chỉ vì giao diện ứng dụng khiến thao tác tải lên có vẻ đơn giản. Cũng nên hạn chế gửi ảnh chính diện, sắc nét cho công cụ tạo ảnh không rõ nguồn gốc; chỉ cài ứng dụng từ kho phần mềm chính thống và rà soát quyền truy cập đã cấp. Dành một phút đọc điều khoản trước khi bấm “Đồng ý” là bước nhỏ nhưng thiết thực để bảo vệ quyền riêng tư.
Bài học từ chính sách VSCO không phải là có thể yên tâm tải ảnh lên mọi nền tảng, mà là cần đòi hỏi từng dịch vụ nói rõ nội dung của mình được xử lý thế nào. Hãy ưu tiên những cam kết cụ thể, phân biệt rõ AI hỗ trợ chỉnh sửa với AI tạo sinh được huấn luyện bằng ảnh người dùng, đồng thời cân nhắc mức độ nhạy cảm của bức ảnh. Một khi ảnh và dữ liệu sinh trắc học đã rời khỏi thiết bị, việc lấy lại quyền kiểm soát có thể khó khăn. Vì vậy, hãy xem điều khoản trước khi tải lên, và đừng đánh đổi dữ liệu cá nhân chỉ để tham gia một trào lưu ngắn hạn.
