Ứng dụng khẩn cấp di động: từ ý tưởng đến công cụ cứu mạng
Ứng dụng cấp cứu 115 là một ứng dụng khẩn cấp di động cho phép người dân gọi xe cứu thương, định vị xe cứu thương theo thời gian thực, kết nối trực tiếp với bác sĩ và nhận hướng dẫn sơ cứu từ xa, nhằm rút ngắn tối đa thời gian tiếp cận người bệnh và tận dụng tốt “thời gian vàng” trong cấp cứu ngoại viện. Trong bối cảnh diện tích thành phố mở rộng sau tháng 7/2025, dân số tăng lên hơn 14 triệu người, nhưng tỷ lệ giường bệnh trên 10.000 dân lại giảm từ 42 xuống còn 35, hệ thống cấp cứu trở thành nơi gánh phần áp lực vốn thuộc về bệnh viện. Việc thành phố quyết định đầu tư vào một ứng dụng khẩn cấp di động không phải là câu chuyện thời thượng, mà là phản ứng bắt buộc trước một nhu cầu y tế đang vượt xa năng lực hạ tầng truyền thống.
Định vị xe cứu thương và thời gian dự kiến tiếp cận: thông tin là thuốc an thần
Điểm mạnh nhất của ứng dụng cấp cứu 115 nằm ở khả năng định vị xe cứu thương trực tiếp, vận hành gần giống các ứng dụng gọi xe công nghệ mà người dân đã quen thuộc. Khi gọi cấp cứu qua ứng dụng khẩn cấp di động, người dùng có thể nhìn thấy vị trí xe cấp cứu đang di chuyển và thời gian dự kiến xe tiếp cận hiện trường, thay vì hồi hộp chờ đợi trong mù mờ thông tin như trước đây. Chính sự minh bạch này giải quyết một bất cập kéo dài: nhiều người gọi 115 nhưng không biết xe có đến hay không, đến khi nào, nên chọn phương án tự chở bệnh nhân đến bệnh viện bằng phương tiện cá nhân. Trong cấp cứu, quyết định sai chỉ vì thiếu dữ liệu có thể khiến người bệnh đánh mất cơ hội sống sót, do đó dữ liệu thời gian thực ở đây không phải là tiện ích phụ, mà là yếu tố an thần cho cả gia đình và nhân viên y tế.
Kết nối bác sĩ và hướng dẫn sơ cứu từ xa: lấp khoảng trống 15 phút sinh tử
Nếu định vị xe cứu thương giúp người dân bớt hoang mang, thì tính năng kết nối trực tiếp với bác sĩ để được hướng dẫn sơ cứu từ xa mới là phần có sức “cứu mạng” rõ rệt nhất của ứng dụng cấp cứu 115. Thông qua ứng dụng khẩn cấp di động, người gọi không chỉ chờ xe, mà còn được bác sĩ hoặc chuyên gia y tế tư vấn từng bước sơ cứu tại chỗ trước khi xe đến hiện trường. Theo bác sĩ Nguyễn Duy Long, người ngừng tim cần được ép tim trong vòng 4 phút, bệnh nhân nhồi máu cơ tim cần can thiệp mạch vành trong 90 phút, còn người đột quỵ nhồi máu não phải được điều trị tiêu sợi huyết trong 4,5 giờ đầu. Những con số này cho thấy: bỏ lỡ vài phút hướng dẫn sơ cứu từ xa có thể là ranh giới giữa trở lại cuộc sống và sống chung với di chứng nặng nề.
Mạng lưới ngoại viện mở rộng: công nghệ bù đắp bất bình đẳng địa lý
Sự ra đời của ứng dụng cấp cứu 115 chỉ là một phần trong chiến lược dài hơi nâng năng lực cấp cứu ngoại viện: thành phố đang mở rộng mạng lưới cấp cứu đến vùng xa, tăng điểm tiếp nhận và điều phối để thu hẹp khoảng cách tiếp cận giữa khu vực đô thị và nông thôn. Hiện có 72 trạm cấp cứu vệ tinh công lập và tư nhân phủ khắp địa bàn, với mục tiêu rút ngắn thời gian tiếp cận người bệnh xuống 15 phút. Dù khu vực nội thành đã đạt mốc trung bình khoảng 15 phút, các địa bàn như Cần Giờ, Dầu Tiếng, Hồ Tràm vẫn phải đối mặt với thời gian chờ từ 15–30 phút hoặc lâu hơn. Ở những nơi này, ứng dụng khẩn cấp di động cùng hướng dẫn sơ cứu từ xa chính là “lớp bảo hiểm” công nghệ để bù đắp bất lợi địa lý, ít nhất giúp người bệnh không bị bỏ rơi trong những phút chờ kéo dài.
Tương lai cấp cứu 115: từ 1.500 cuộc gọi mỗi ngày đến thói quen số của cộng đồng
Trung bình mỗi ngày, tổng đài cấp cứu 115 TP HCM nhận khoảng 1.500 cuộc gọi, nhưng chỉ 10%, tương đương 150 trường hợp, là cấp cứu thực sự; phần còn lại là tư vấn, gọi nhầm hoặc quấy rối. Nghịch lý này cho thấy hệ thống đang bị lãng phí bởi thói quen sử dụng dịch vụ chưa đúng. Ứng dụng cấp cứu 115, nếu được thiết kế thông minh, có thể trở thành bộ lọc đầu tiên: phân loại yêu cầu, hướng người dân đến kênh tư vấn phù hợp và giảm tải cho tổng đài. Song song, kế hoạch đến năm 2030 nâng năng lực cấp cứu cơ bản và sơ cấp cứu cộng đồng tại 100% trạm y tế phường, xã, đặc khu, với ít nhất 2 nhân sự được đào tạo bài bản trong giai đoạn 2026–2028, cho thấy tầm nhìn không dừng ở một ứng dụng, mà hướng tới xây dựng văn hóa cấp cứu số: người dân biết gọi đúng nơi, làm đúng việc và tin vào dữ liệu thay vì hoảng loạn.
