Hiến máu tình nguyện: Từ nỗi sợ cây kim đến trách nhiệm sức khỏe cộng đồng
Hiến máu tình nguyện là hành động một người đủ sức khỏe tự nguyện hiến đi một phần máu hoặc tiểu cầu của mình theo quy trình y khoa, vừa được kiểm tra sức khỏe, vừa góp phần phòng chống mất máu cho người bệnh trong các tình huống cấp cứu, tai nạn, phẫu thuật và sản khoa, qua đó kết nối trách nhiệm sức khỏe cá nhân với sức khỏe cộng đồng rộng lớn. Hiến máu thường xuyên không phải chuyện “làm một lần cho biết”, mà là lựa chọn sống dài lâu – và ở Việt Nam đã có những người giữ lựa chọn đó suốt hàng chục năm. Họ không chỉ cung cấp những đơn vị máu vô giá, mà còn phá vỡ định kiến rằng hiến máu “hại sức khỏe”, biến nỗi sợ cây kim thành thói quen chăm sóc bản thân và cứu người.
Mai Anh Tuấn: Gần 30 năm chạy trong đêm vì một cuộc gọi khẩn
Ở một khu phố yên tĩnh tại Khánh Hòa, tiếng điện thoại bàn reo giữa đêm thường không báo tin dữ, mà là lời cầu cứu: bệnh viện đang cần gấp một nhóm máu hiếm. Trong những tình huống đó, ông Mai Anh Tuấn – tổ trưởng tổ dân phố Ngô Mây – gần 30 năm nay sẵn sàng lên xe lao vào đêm, như một thói quen cứu người âm thầm. Hành trình bắt đầu năm 1997, khi ông còn là sinh viên và lần đầu đăng ký hiến máu trong một đợt vận động ở trường, dù rất lo lắng khi nhìn thấy kim tiêm to. Nỗi sợ qua đi nhanh chóng, thay bằng suy nghĩ “những giọt máu này có thể cứu một mạng người”. Từ đó, việc hiến máu trở thành “mệnh lệnh từ trái tim”. Đến nay, ông đã có tổng cộng 72 lần hiến máu và tiểu cầu, từng nhiều lần đến thẳng bệnh viện khi nghe tin ngân hàng máu cạn. Mỗi lần máu chảy qua dây truyền, ông cảm thấy đời mình có ích hơn.
Gia đình 260 lần hiến máu: Nuôi dưỡng lòng nhân ái như một nếp nhà
Nếu ông Tuấn cho đi một mình, thì ở xã Hưng Long, TP.HCM, bà Hồ Kim Phượng biến hiến máu tình nguyện thành “truyền thống gia đình”. Khoảng 30 năm trước, khi còn là công nhân may, bà được địa phương vận động và bắt đầu hiến máu, dù còn sợ kim tiêm và phải canh từng ký cân nặng để đủ điều kiện. Điều làm bà vui nhất không phải là tờ giấy khen, mà là biết rằng những giọt máu của mình đang đến với bệnh nhân đang cần. Rồi bà rủ chồng và hai con tham gia khi các con đủ 18 tuổi; bản thân bà ước tính đã hiến hơn 90 lần, chồng hơn 70 lần, mỗi người con khoảng 50 lần. Cả bốn người cộng lại khoảng 260 lần hiến máu, trở thành một trong những gia đình tiêu biểu của phong trào hiến máu tình nguyện tại địa phương. Khi vợ chồng đã ngoài 60 tuổi, không còn trong độ tuổi hiến máu, họ chuyển sang vai trò động viên con và hàng xóm tiếp tục tham gia hiến máu thường xuyên. Đây là minh chứng rõ ràng rằng sức khỏe cộng đồng được nuôi bằng những thói quen nhỏ, kiên trì, trong từng mái nhà.
Nghiêm Thị Hà: Nữ hộ sinh 101 lần hiến máu để chặn những ca mất máu cấp
Nghiêm Thị Hà, nữ hộ sinh tại một trạm y tế xã ở Hà Nội, được đồng nghiệp gọi vui là “cây ATM máu” vì 101 lần trao đi giọt máu đào. Chị bắt đầu hiến máu năm 2008 khi còn là sinh viên y, với suy nghĩ đơn giản: còn trẻ, còn khỏe thì nên góp phần nhỏ cho cộng đồng. Nhưng càng hiến, chị càng cảm nhận rõ ý nghĩa từng đơn vị máu đối với người bệnh, để rồi hành trình đó kéo dài gần 20 năm. Là cán bộ y tế cơ sở, chị thường xuyên đối mặt với tai nạn giao thông và những sản phụ mất máu cấp trong lúc sinh, đe dọa tính mạng cả mẹ lẫn con. Chính những ca cấp cứu ấy khiến chị quyết tâm hiến máu mỗi khi đủ điều kiện, hằng tháng lên Viện Huyết học và Truyền máu Trung ương để hiến máu toàn phần hoặc tiểu cầu, tổng cộng 28 lần máu toàn phần và 73 lần tiểu cầu. Dù từng bị gia đình – kể cả chồng – ngăn cản vì lo ảnh hưởng sức khỏe, chị vẫn kiên định với phương châm “cho đi là còn mãi”, và thời gian đã chứng minh chị vẫn khỏe mạnh, hoàn thành tốt công việc và vai trò làm vợ, làm mẹ.
Hiến máu thường xuyên: “bài kiểm tra sức khỏe” kết nối cá nhân với cộng đồng
Điểm chung của ông Mai Anh Tuấn, gia đình bà Hồ Kim Phượng và nữ hộ sinh Nghiêm Thị Hà là họ coi hiến máu thường xuyên như một phần lối sống chứ không phải sự kiện đơn lẻ. Trước mỗi lần hiến, người hiến được khám và kiểm tra sức khỏe, giúp phát hiện sớm các vấn đề tiềm ẩn, nhắc nhở họ giữ chế độ sinh hoạt điều độ, ăn uống khoa học, hạn chế thức khuya và tránh chất kích thích để đảm bảo chất lượng máu tốt nhất. Với chị Hà, những lần hiến máu tình nguyện chưa từng khiến sức khỏe suy giảm; trái lại, chị cảm thấy cơ thể khỏe mạnh, thanh thoát, ít mắc bệnh vặt, và coi hiến máu như một “liều thuốc tinh thần” khiến mình vui vẻ, yêu đời hơn. Ở phía bệnh viện, mỗi đơn vị máu là “phao cứu sinh” trong phòng chống mất máu cấp, giảm tỷ lệ tử vong ở các ca tai nạn, phẫu thuật và sản khoa. Cả ông Tuấn lẫn chị Hà còn muốn tiếp tục cho đi ngay cả khi không còn trên đời, bằng việc sẵn sàng đăng ký hiến mô, tạng sau khi qua đời. Khi hiến máu tình nguyện được nhìn nhận như sự gắn kết giữa sức khỏe bản thân và sức khỏe cộng đồng, nó không chỉ cứu người trong hiện tại mà còn thay đổi cách chúng ta sống, ăn, nghỉ và nghĩ về cơ thể mình.
