Tìm cách kể bản sắc trong giai đoạn phát triển mới
Cuộc thi sáng tác biểu trưng và ca khúc Quảng Ngãi là lời mời các tác giả trong và ngoài tỉnh chuyển hóa lịch sử, văn hóa, con người cùng khát vọng phát triển địa phương thành hình ảnh và âm nhạc dễ nhận biết. UBND tỉnh Quảng Ngãi vừa ban hành kế hoạch tổ chức hai cuộc thi, hướng tới tìm những tác phẩm phản ánh tiềm năng và bản sắc của tỉnh trong giai đoạn mới. Đây không nên chỉ là một đợt tuyển chọn để có logo và bài hát mới: biểu trưng địa phương và ca khúc có thể trở thành cách công chúng nhận diện, ghi nhớ Quảng Ngãi. Vì thế, giá trị của cuộc thi sẽ không nằm ở số lượng tác phẩm gửi về, mà ở khả năng kết nối những khác biệt địa lý, văn hóa và cộng đồng thành một câu chuyện có sức thuyết phục.
Chủ đề cuộc thi logo Quảng Ngãi là “Quảng Ngãi - Bản sắc, hội tụ và phát triển”; cuộc thi được phát động trên toàn quốc, dành cho công dân Việt Nam trong nước và người Việt Nam ở nước ngoài. Mỗi tác giả hoặc nhóm tác giả được gửi tối đa ba tác phẩm.
Biểu trưng phải dễ nhớ, nhưng không được chung chung
Ban tổ chức yêu cầu logo thể hiện những giá trị đặc trưng của tỉnh, sự giao thoa giữa không gian địa lý, văn hóa, truyền thống lịch sử và bản sắc các dân tộc. Tác phẩm cũng cần khắc họa con người Quảng Ngãi đoàn kết, năng động, sáng tạo, hướng tới phát triển xanh và bền vững. Thách thức nằm ở chỗ đưa được nhiều lớp ý nghĩa vào một hình ảnh cô đọng mà không biến thiết kế thành tập hợp biểu tượng rời rạc. Một biểu trưng dùng trong tuyên truyền và quảng bá phải sáng tạo, độc đáo, dễ nhận diện, dễ ghi nhớ và thuận tiện ứng dụng. Tác phẩm dự thi phải là sáng tạo mới, chưa từng công bố, sử dụng hay đăng ký bảo hộ, đồng thời không sao chép hoặc gây nhầm lẫn với biểu trưng khác.
Giải thưởng logo Quảng Ngãi có một giải nhất trị giá 150 triệu đồng, dành cho tác phẩm được chọn làm biểu trưng chính thức của tỉnh. Mười tác phẩm vào vòng chung khảo được hỗ trợ 15 triệu đồng mỗi tác phẩm. Mức thưởng đáng chú ý, nhưng tiêu chí sử dụng thực tế mới là phép thử dài hạn: logo phải đứng vững trên nhiều phương tiện, chứ không chỉ bắt mắt trong bản trình bày dự thi.
Ca khúc cần mang âm hưởng riêng, không chỉ là lời ngợi ca
Cuộc thi sáng tác ca khúc Quảng Ngãi mở cho nhạc sĩ, nghệ sĩ chuyên nghiệp lẫn không chuyên, không giới hạn tuổi hay nghề nghiệp. Ca khúc cần ca ngợi lịch sử, văn hóa, truyền thống cách mạng, vẻ đẹp thiên nhiên, con người và tình yêu quê hương. Ban tổ chức khuyến khích khai thác dân ca, dân nhạc, nhạc cụ truyền thống, âm hưởng văn hóa Sa Huỳnh, cồng chiêng, bài chòi và sắc thái âm nhạc của các dân tộc. Những chất liệu ấy tạo cơ hội để ca khúc có dấu ấn riêng thay vì chỉ dựa vào ca từ khái quát. Thành công sẽ phụ thuộc vào cách người viết đưa âm hưởng địa phương vào tác phẩm tự nhiên, để người nghe cảm nhận được nơi chốn chứ không chỉ nghe một lời giới thiệu về quê hương.
Cơ cấu giải thưởng gồm một giải A trị giá 80 triệu đồng, hai giải B mỗi giải 40 triệu đồng, bốn giải C mỗi giải 20 triệu đồng và 13 giải khuyến khích mỗi giải 10 triệu đồng. Việc mở cửa cho cả người sáng tác chuyên nghiệp và không chuyên có thể đem đến nhiều góc nhìn; điều quan trọng là chất liệu truyền thống phải được xử lý có chủ đích, không chỉ xuất hiện như chi tiết trang trí.
Hạn nhận bài là 30/1/2027
Cả hai cuộc thi nhận tác phẩm đến hết ngày 30/1/2027. Tác giả gửi trực tiếp hoặc qua đường bưu chính đến Phòng Quản lý văn hóa, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Quảng Ngãi, số 105 Hùng Vương, phường Cẩm Thành, tỉnh Quảng Ngãi. Mốc thời gian và địa chỉ rõ ràng giúp người dự thi chủ động chuẩn bị, nhưng tác phẩm cũng cần đáp ứng yêu cầu riêng của từng hạng mục, đặc biệt là tính mới và khả năng ứng dụng đối với biểu trưng.
Quảng Ngãi kỳ vọng chọn được tác phẩm có giá trị nghệ thuật, thể hiện bản sắc riêng và góp phần quảng bá hình ảnh địa phương. Đó là mục tiêu đáng làm, nhưng kết quả chỉ có ý nghĩa khi logo và ca khúc được cộng đồng nhận ra, sử dụng và gắn bó. Tiền thưởng có thể thu hút người tham gia; chính chiều sâu bản sắc và sức sống sau cuộc thi mới quyết định liệu những sáng tác này có kể được câu chuyện Quảng Ngãi lâu dài hay không.
