Một thiết bị nhỏ mở ra kỷ nguyên nghe nhạc mới
Apple iPod là thiết bị nghe nhạc kỹ thuật số bỏ túi của Apple, nổi bật nhờ khả năng chứa một thư viện bài hát lớn trong một thiết kế nhỏ gọn và cách đồng bộ đơn giản với máy tính. iPod đầu tiên được Steve Jobs giới thiệu ngày 23-10-2001 tại hội trường Town Hall, trong khuôn viên trụ sở Infinite Loop của Apple. Tròn 25 năm sau dấu mốc ấy, iPod vẫn xứng đáng được nhìn nhận như một trong những sản phẩm quan trọng nhất của hãng: không phải vì nó là máy nghe nhạc MP3 đầu tiên, mà vì nó khiến ý tưởng mang cả bộ sưu tập nhạc theo người trở nên dễ hiểu và hấp dẫn. Trong thời điểm nhạc số còn xa lạ với phần đông công chúng, thông điệp “1.000 bài hát trong túi bạn” đã gói trọn tham vọng đó. iPod không chỉ bán một món đồ công nghệ; nó bán một cách nghe nhạc mới.
Vì sao iPod trở thành biểu tượng
Trước iPod, máy nghe nhạc MP3 bỏ túi đã xuất hiện từ năm 1997, nhưng chủ yếu phục vụ một nhóm người dùng hẹp. Nhạc số chưa phổ biến, việc trích xuất bài hát từ CD còn mới mẻ, còn nhiều người tìm MP3 qua các dịch vụ chia sẻ trực tuyến. Apple nhận ra rằng dung lượng thôi chưa đủ: trải nghiệm phải liền mạch từ máy tính đến túi áo. iPod đời đầu có ổ cứng 5GB, màn hình đơn sắc, vòng xoay cơ học và thời lượng pin tối đa 10 giờ. Khả năng đồng bộ với iTunes trên Mac biến việc đưa nhạc vào thiết bị thành thao tác đơn giản, thay vì một quy trình kỹ thuật rườm rà. Chính sự kết hợp giữa lời hứa dễ nhớ, thiết kế gọn và cách dùng trực quan đã tạo nên sức hút. iPod không phát minh ra MP3, nhưng biến nghe nhạc số thành trải nghiệm có thể thuộc về số đông.
Từ bộ sưu tập CD đến thư viện trong túi
Di sản lớn nhất của iPod nằm ở thay đổi thói quen: người nghe dần rời khỏi những chiếc đĩa và thiết bị phát cố định để chọn bài, tạo danh sách phát và mang theo cả thư viện cá nhân. Apple cho biết có thể chuyển dữ liệu từ một CD sang iPod trong chưa đầy 10 giây, còn bộ sưu tập 1.000 bài hát chỉ mất chưa đầy 10 phút. Cùng với iTunes, iPod góp phần thúc đẩy cuộc cách mạng âm nhạc kỹ thuật số, đưa việc quản lý nhạc cá nhân thành một phần tự nhiên của đời sống thường ngày. Lịch sử iPod sau đó cũng phản ánh sự mở rộng của nhu cầu: các thế hệ mới lần lượt bổ sung màn hình màu, phát video và nhiều kiểu dáng, từ mini, shuffle, nano đến touch. Những cải tiến ấy không làm mất đi ý tưởng cốt lõi: âm nhạc luôn sẵn trong tầm tay, do người nghe tự chọn.
Sản phẩm dừng lại, tinh thần vẫn tiếp nối
Hành trình thương mại của iPod kết thúc khi nghe nhạc đã được tích hợp vào các thiết bị đa năng. Apple ngừng sản xuất iPod classic năm 2014; iPod nano và shuffle dừng lại năm 2017, còn iPod touch thế hệ thứ bảy được bán đến khi hết hàng sau thông báo chấm dứt sản xuất ngày 10-5-2022. Đây không phải thất bại của ý tưởng iPod, mà là dấu hiệu cho thấy ý tưởng ấy đã vượt khỏi một thiết bị riêng: điện thoại và các sản phẩm khác đảm nhiệm luôn vai trò phát nhạc. Apple nói tính năng nghe nhạc đã có mặt trên những thiết bị khác của hãng; đại diện tiếp thị Greg Joswiak cũng cho rằng tinh thần iPod tiếp tục sống trong iPhone, Apple Watch, HomePod mini, Mac, iPad và Apple TV. Kết luận đáng nhớ nhất sau 25 năm không phải iPod đã biến mất, mà là cách nghe nhạc mà nó phổ biến đã trở thành điều mặc định.
