LRT Phú Quốc: không chỉ là tuyến tàu điện nhẹ APEC
Tuyến LRT Phú Quốc là hệ thống tàu điện nhẹ dài gần 18 km kết nối Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc với Trung tâm Hội nghị và Triển lãm APEC cùng khu vực Nam đảo, gồm sáu nhà ga được thiết kế như những lát cắt văn hóa đại diện cho các vùng miền Việt Nam, kết hợp kiến trúc giao thông xanh với kể chuyện về di sản văn hóa Việt Nam. Điều đáng nói là dự án này bước ra khỏi tư duy tuyến tàu chỉ dùng để “chở người”. Khởi công từ tháng 12/2025, tuyến LRT Phú Quốc là tuyến tàu điện nhẹ đầu tiên tại Việt Nam do một doanh nghiệp tư nhân đầu tư, giai đoạn 1 thực hiện theo hình thức BOT với tổng mức đầu tư gần 9.000 tỷ đồng. Thay vì xếp nhà ga như những hộp bê tông vô danh, Sun Group chọn cách biến chúng thành nhà ga văn hóa ba miền, nơi du khách có thể cảm nhận một Việt Nam đa sắc ngay từ những bước chân đầu tiên trên đảo ngọc. Giao thông công cộng, nhờ đó, trở thành một hành trình cảm xúc chứ không chỉ là bài toán logistics.
Kiến trúc giao thông xanh cho một đảo ngọc đang vươn mình
Trong bức tranh phát triển của Phú Quốc, câu hỏi lớn không phải là “xây thêm bao nhiêu công trình” mà là “chúng ta kết nối chúng như thế nào”. Tuyến LRT Phú Quốc dài 17,59 km được thiết kế để kết nối trực tiếp sân bay với Trung tâm Hội nghị và Triển lãm APEC cùng hệ sinh thái vui chơi, giải trí ở Nam đảo, với thời gian di chuyển toàn tuyến dự kiến khoảng 20 phút. Về mặt kỹ thuật, đây là giải pháp kiến trúc giao thông xanh: tàu điện nhẹ giảm áp lực giao thông đường bộ, mở rộng lựa chọn di chuyển xanh cho người dân, du khách và hàng nghìn đại biểu, nguyên thủ, doanh nhân sẽ đến dự APEC. Nhưng điểm thuyết phục hơn nằm ở tầm nhìn: tuyến tàu điện nhẹ APEC này được kỳ vọng trở thành một trong những hành trình đầu tiên mà bạn bè quốc tế trải nghiệm khi đặt chân đến đảo, mang hình ảnh một Phú Quốc hiện đại, biết tôn trọng môi trường và có khả năng kể câu chuyện văn hóa riêng bằng chính hệ thống giao thông của mình.
Ga Tây Bắc, Hà Nội, Huế: đường ray mở ra miền Bắc sâu lắng
Nếu một tuyến tàu có thể rút ngắn khoảng cách địa lý, tuyến LRT Phú Quốc đang tham vọng rút ngắn cả khoảng cách văn hóa. Ga Tây Bắc – điểm đầu tuyến tại Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc – dùng tông be vàng, đá tự nhiên và các mảng ceramic để gợi hình ảnh miền núi phía Bắc, thêm hoa kèn hồng, móng bò trắng, bằng lăng như mang hơi thở núi rừng vào không gian ga. Tàu rời miền sơn cước, hành khách chạm vào Hà Nội qua một nhà ga lấy cảm hứng từ phố cổ: lát sàn gợi vỉa hè, mái nhà mang nét kiến trúc đô thị cũ, gam vàng đồng nhuốm màu thời gian. Đến ga Huế, sắc đỏ trầm kết hợp chi tiết cung đình và không gian đặc trưng cố đô khiến nhịp hành trình như chậm lại, buộc ta lắng nghe câu chuyện kinh kỳ bằng một ngôn ngữ thiết kế mới. Ở đây, nhà ga không còn là nơi đón-trả khách, mà là tấm danh thiếp bằng kiến trúc giới thiệu di sản văn hóa Việt Nam phía Bắc và miền Trung với thế giới.
Ga Tây Nguyên, Sài Gòn, Đảo Ngọc: nhịp phương Nam và điểm dừng cuối
Đi tiếp, đoàn tàu đến ga Tây Nguyên – nơi hình ảnh nhà rông, chất liệu gỗ, đá và mảng xanh đại ngàn được chuyển hóa thành kiến trúc, gợi sức sống phóng khoáng của vùng đất bazan. Ga Sài Gòn mang phong cách trẻ trung hơn, dùng các đường cong mái vòm liên tưởng đến Bưu điện Trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh nhưng được xử lý bằng ngôn ngữ hiện đại, thổi tinh thần hào sảng, năng động của đô thị phương Nam vào không gian nhà ga. Điểm cuối tuyến là ga Đảo Ngọc, xây dựng ngầm và nối trực tiếp Trung tâm Hội nghị và Triển lãm APEC. Tầng nổi gợi hình tượng “cá chép hóa rồng”, tầng ngầm sử dụng gam trắng – xanh đặc trưng miền biển. Ở đây, câu chuyện không chỉ là khoảnh khắc đến đích, mà là sự hòa trộn giữa biểu tượng thăng hoa và sắc xanh đại dương – một ẩn dụ rõ ràng về khát vọng vươn mình của Phú Quốc trong bối cảnh APEC.
Một vòng Việt Nam trong 20 phút: tại sao cách kể chuyện này quan trọng
Trên tuyến LRT Phú Quốc, sáu nhà ga được kiến tạo như sáu lát cắt văn hóa: từ miền núi Tây Bắc, qua phố cổ Hà Nội, cố đô Huế, đại ngàn Tây Nguyên, Sài Gòn sôi động rồi dừng lại bên sắc xanh đảo ngọc. Chỉ trong khoảng 20 phút, hành khách trải qua “một vòng Việt Nam” qua kiến trúc, chất liệu, màu sắc và cảnh quan – một trải nghiệm mà hiếm hệ thống giao thông công cộng nào dám đặt ở trọng tâm. Tập đoàn Sun Group công khai tham vọng: dự án không chỉ tạo thêm phương thức vận tải công cộng, phục vụ người dân, du khách và nhu cầu đi lại trong thời gian APEC, mà còn góp phần đưa hình ảnh một Việt Nam hiện đại, giàu bản sắc đến gần hơn với thế giới. "Chúng tôi mong hệ thống nhà ga LRT Phú Quốc sẽ trở thành những điểm chạm đầu tiên, để bạn bè quốc tế cảm nhận vẻ đẹp của văn hóa Việt Nam" – đại diện đơn vị thiết kế nhấn mạnh. Đây là cách kể chuyện bằng hạ tầng: dùng giao thông để mở đối thoại về di sản, thay vì để di sản đứng một mình trong bảo tàng.
