Chic không còn thuộc về giới thượng lưu nữa
“Chic” trong thời trang ngày nay là một từ chỉ mọi thứ có vẻ sành điệu, hợp mốt, nhưng đã rời xa hình ảnh thuần túy sang trọng để trở thành nhãn dán vui nhộn, phổ cập, nơi bất kỳ bộ đồ, món đồ hay lối sống bình thường nào cũng có thể được gọi là “kinda chic” nếu người dùng mạng xã hội muốn mỉa mai cảm giác thời thượng của chính mình. Vài năm trước, từ chic thường gợi đến một bộ đồ đẹp, một món đồ hay một phong cách sống sang trọng. Nó mang cảm giác Paris, thanh lịch, tinh tế – thứ vốn gắn với hình ảnh giới giàu. Thế nhưng mùa hè gần đây, mạng xã hội đang dùng từ này theo một cách rất khác, bình dân hơn, ít trang trọng hơn. Nhìn từ góc độ văn hóa, chic đã bước vào “thời kỳ phản diện”: từ biểu tượng thẩm mỹ cao cấp trở thành meme ngôn ngữ của thời trang TikTok Gen Z.
Từ thanh lịch cổ điển đến mỉa mai đời thường: “kinda chic” là gì?
Nếu chic xưa kia là chuẩn mực thanh lịch, thì “kinda chic” là phiên bản đời thường, nửa đùa nửa thật của chuẩn mực ấy. Cụm từ này bùng nổ từ các video trên Instagram và TikTok, trở thành xu hướng mạng xã hội thời trang được gắn vào mọi thứ, từ outfit công sở đến… miếng toast trên bàn ăn. Khi người dùng hỏi “kinda chic là gì”, câu trả lời không nằm ở từ điển mà ở thái độ: đó là cách Gen Z thừa nhận một thứ có chút phong cách, nhưng đồng thời cười cợt việc gán nhãn sang trọng cho những điều rất bình thường. Google ghi nhận cụm từ “kinda chic” tăng gần 2.700% lượt tìm kiếm trong một tháng – một con số cho thấy mức độ ám ảnh của internet với cách gọi tên mới này. Sự hài hước khiến từ chic mất đi sự thiêng liêng, nhưng lại tiếp thêm sức sống và tính gần gũi.
Thuật toán đã nuốt chửng từ chic trong thời trang
Sự biến đổi nghĩa của từ chic trong thời trang không xảy ra trong chân không; nó là sản phẩm trực tiếp của thuật toán và văn hóa viral. Trên nền tảng video ngắn, các microtrend sinh ra và chết đi trong vài giờ, buộc người tạo nội dung thời trang TikTok Gen Z phải tìm những từ khóa dễ nhận diện để thu hút lượt xem. Chic, với vai trò “indication” nhanh rằng thứ gì đó sành điệu và hợp mốt, trở thành nhãn dán hoàn hảo. Các thương hiệu đồ uống, thời trang, lifestyle đều đua nhau gắn “kinda chic” vào nội dung để được thuật toán ưu ái. Khi mọi thứ được gắn mác chic, nỗi lo xuất hiện: “Nếu tất cả đều chic, vậy còn thứ gì thực sự chic?”. Sự lạm dụng này không phải do người dùng tự nhiên; nó bị dẫn dắt bởi thuật toán – thứ đang định nghĩa lại cả thẩm mỹ lẫn ngôn ngữ.
Gen Z, gatekeeper và cuộc chiến giành quyền định nghĩa chic
Sự tràn lan của chic kéo theo một nhóm tự nhận là “gatekeeper” – những người cho rằng từ này chỉ nên dùng cho khoảnh khắc thanh lịch thực sự. Nhưng ai có quyền quyết định thế nào là “thực sự chic” trong thời đại mà mọi người đều sống trên feed cá nhân? Một số người cho rằng bạn sẽ “chic” hơn nếu không dùng từ chic, hoặc chỉ dùng trong những trường hợp rất chính xác. Quan điểm đó vô tình tái lập hệ thống phân tầng thẩm mỹ cũ: đặt phần đông người dùng mạng xã hội ở dưới, còn một số ít ở vị trí phán xét. Ngược lại, Gen Z dùng “kinda chic” như một tuyên ngôn bình đẳng: kỹ năng phối đồ có thể được khen ngợi, nhưng không ai phải mang gánh nặng chuẩn mực haute couture. Theo tinh thần mới này, “technically, everything can be chic because chic does not exist” – một câu nói thể hiện rõ ý đồ phá rào.
Khi chic trở thành từ khóa SEO: chúng ta được gì, mất gì?
Ở tầng bề mặt, sự phổ cập của chic là thắng lợi cho nội dung thời trang: người sáng tạo có từ khóa hấp dẫn, dễ SEO; người xem có ngôn ngữ mới để mô tả cảm giác “tạm thời đẹp”. Chỉ cần có người tiếp tục tìm “chic dresses”, “chic hotels”, “chic shoes”, sẽ luôn có video thời trang và lifestyle gắn từ này để vươn tới nhóm khán giả đó. Nhưng cái giá phải trả là sự rỗng nghĩa: khi chic trở thành từ khóa thuần túy phục vụ thuật toán, nó không còn là chuẩn mực thẩm mỹ mà chỉ là nhãn SEO. Chúng ta giống những chú chuột chạy mãi trên vòng quay thuật toán, săn đuổi tương tác, chờ đến ngày ai đó nói rằng mình có thể ngừng lại. Và nghịch lý là, sự tự nhận thức về trò chơi vô nghĩa ấy lại… khá “kinda chic”.
