Ib Kamara rời Off-White: tín hiệu cảnh báo cho kỷ nguyên hậu Virgil Abloh
Việc Ib Kamara rời vị trí giám đốc sáng tạo thời trang và hình ảnh của Off-White sau bốn năm là ví dụ điển hình cho những khó khăn mà các thương hiệu hàng hiệu gặp phải khi tìm cách tiếp nối di sản sáng tạo của một nhà sáng lập huyền thoại đã qua đời, trong bối cảnh thị trường xa xỉ đang thay đổi nhanh và công chúng ngày càng nhạy cảm với mọi nỗ lực kế thừa. Bốn năm sau khi kế nhiệm Virgil Abloh trong vai trò creative lead, Ib Kamara chính thức rời Off-White. Anh thông báo trên mạng xã hội rằng thương hiệu và mình “đã cùng quyết định kết thúc hành trình sau bốn năm đầy biến đổi” và gửi lời cảm ơn tới toàn bộ đội ngũ, nhấn mạnh rằng “hành trình công việc vẫn tiếp tục”. Đây không chỉ là một tin nhân sự, mà là câu hỏi lớn: sau Virgil, Off-White sẽ là ai?
Từ stylist tới Giám đốc Sáng tạo: hành trình bốn năm khó cân bằng
Để hiểu vì sao Ib Kamara Off-White lại kết thúc nhanh như vậy, phải nhìn lại xuất phát điểm của anh. Sinh ra ở Sierra Leone, lớn lên ở Gambia và trưởng thành trong môi trường thời trang London, Kamara xây dựng tên tuổi với vai trò stylist và biên tập, trước khi trở thành giám đốc sáng tạo thời trang được trao giải thưởng Isabella Blow. Sau khi Virgil Abloh qua đời vào năm 2021, Off-White mời Kamara gia nhập năm 2022 trong vai trò giám đốc nghệ thuật và hình ảnh, giúp lấp khoảng trống sáng tạo ngay sau cú sốc mất mát nhà sáng lập. Anh trình làng show đầu tiên trong vai trò mới với bộ sưu tập Xuân/Hè 2023 tại Paris, rồi đến tháng 9/2024 đưa Off-White lên sàn diễn New York lần đầu với tư cách Giám đốc Sáng tạo (GĐST). Vấn đề là: từ stylist mang màu sắc riêng trở thành “người giữ lửa” cho Virgil, Kamara luôn đứng giữa ranh giới mờ giữa tôn trọng di sản và khẳng định bản ngã.
Di sản Virgil Abloh: bệ phóng hay cái bóng cho thế hệ kế nhiệm?
Virgil Abloh di sản không chỉ là vài dấu ngoặc kép trên áo hay logo chéo. Off-White được ông xây dựng như cầu nối giữa streetwear và luxury, góp phần định hình thời trang giữa thập niên 2010 khi phá bỏ ranh giới giữa đường phố và sàn diễn. Di sản lớn nhất của Virgil là cách ông dùng thương hiệu làm nền tảng cho một phương pháp sáng tạo mang tính tập thể, bao trùm, với tham vọng “tạo nên một cộng đồng toàn cầu bất chấp mọi tính elitist và ranh giới tiểu văn hóa”. Ib Kamara được giao nhiệm vụ duy trì tinh thần đó: sáu bộ sưu tập của anh đều khai thác các chủ đề đồng phục, afrofuturism, những chuyến đi Nhật Bản, luôn mang dấu ấn Abloh. Nhưng chính việc phải liên tục “nói lại” ngôn ngữ của Virgil khiến Kamara khó bước ra khỏi cái bóng ấy. Off-White muốn giữ chất Virgil để bảo toàn giá trị thương hiệu, trong khi mọi giám đốc sáng tạo thời trang đều cần khoảng không để mạo hiểm và phá vỡ.
Khi thương hiệu hàng hiệu đổi chủ: sáng tạo bị kẹp giữa tài chính và ký ức
Off-White không còn là start-up độc lập mà Virgil từng điều hành. Thương hiệu hàng hiệu này từng thuộc New Guards Group trước khi tập đoàn khác mua lại, rồi đến 2024 lại về tay Bluestar Alliance cùng thời điểm Ib Kamara được bổ nhiệm chính thức làm creative director. Mỗi lần đổi chủ là một lớp áp lực mới lên Ghế GĐST: phải tôn trọng di sản Virgil để giữ giá trị biểu tượng, phải đáp ứng kỳ vọng tài chính của nhà đầu tư, và đồng thời phải làm mới sản phẩm để không tụt hậu. Kamara vẫn cố gắng giữ Off-White gắn với cộng đồng, âm nhạc và văn hóa đường phố, thậm chí mời nghệ sĩ graffiti địa phương tham gia show New York Xuân/Hè 2026. Tuy nhiên, trong mắt người tiêu dùng, Off-White ngày nay khó tránh cảm giác “hồi tưởng” hơn là “bùng nổ”, và đó là rủi ro khi di sản bị biến thành công thức lặp lại thay vì động lực tiến hóa.
Rời đi trong tự hào: tương lai cho Ib Kamara và bài học cho Off-White
Khi thông báo ra đi, Kamara nhấn mạnh rằng Off-White “lớn hơn bất kỳ một ý tưởng nào” và anh rời đi với “niềm tự hào về tất cả những gì đã tạo nên cùng nhau”. Anh cảm ơn đội ngũ và khẳng định “công việc vẫn tiếp diễn” – không chỉ ám chỉ hành trình riêng của mình với agency Raw Materials by Ib Kamara mới tròn một năm, mà còn là tương lai của chính thương hiệu. Hiện Off-White chưa công bố người kế nhiệm và không có trong lịch trình Paris Fashion Week sắp tới. Đây là khoảng lặng hiếm hoi để nhà mốt soi lại mình: tiếp tục bám vào công thức Virgil hay chấp nhận một cú “tái sinh” với một tầm nhìn mới. Câu hỏi không còn là ai thay thế Virgil, mà là Off-White dám cho thế hệ sau bao nhiêu quyền được khác. Đó cũng là bài học cho mọi thương hiệu hàng hiệu: nếu di sản là thứ không thể chạm đến, sáng tạo sẽ dần đóng băng.
