Sự trở lại bất ngờ của John le Carré trên truyền hình
John le Carré truyền hình là làn sóng chuyển thể mới các tiểu thuyết gián điệp Anh của ông, trong đó BBC và MGM+ dùng những gương mặt như Matthew Macfadyen và Tom Hiddleston để đưa thế giới âm u của George Smiley và The Night Manager trở lại màn ảnh, tái kích hoạt sức hấp dẫn của Cold War spy fiction đối với khán giả hiện đại. Legacy of Spies BBC không chỉ là một dự án nữa trong kho tàng chuyển thể; nó là tuyên bố rằng di sản le Carré vẫn còn sống động hơn bao giờ hết. John le Carré đã qua đời gần sáu năm, vậy mà hiếm khi ông “bận rộn” như hiện nay, với nhiều dự án phim và truyền hình đồng loạt xuất hiện. Lựa chọn quay lại đúng vào vùng lõi Chiến tranh Lạnh cho thấy cả ngành công nghiệp lẫn người xem vẫn bị ám ảnh bởi câu hỏi đạo đức mà ông đặt ra từ thập niên 1960.
George Smiley Matthew Macfadyen: chiếc kính đổi chủ, tinh thần còn nguyên
George Smiley luôn được định nghĩa bởi sự tĩnh lặng: một viên chức thấp bé, với cặp kính dày, chiến thắng Chiến tranh Lạnh bằng cách lắng nghe thay vì bắn súng. Diễn giải đầy tính nhân văn ấy từng giúp Alec Guinness trở thành chuẩn mực George Smiley trên truyền hình Anh, trước khi Gary Oldman mang phiên bản lạnh lùng mà mong manh lên màn bạc và được đề cử Oscar cho vai diễn này. Giờ đây, Matthew Macfadyen tiếp nhận cặp kính ấy, và những hình ảnh đầu tiên từ Legacy of Spies cho thấy anh đứng đúng vào hàng ngũ những người từng hóa thân thành Smiley. Việc một diễn viên quen với kiểu nhân vật hai mặt, vừa yếu đuối vừa tính toán như trong Succession, khoác lên mình Smiley là lựa chọn có tính tuyên ngôn: truyền hình không muốn biến ông thành anh hùng hành động, mà giữ nguyên hình hài viên chức bị hệ thống nghiền nát, đúng tinh thần Cold War spy fiction của le Carré.
Legacy of Spies BBC: dự án hợp tác đánh dấu 40 năm vắng bóng Smiley
Legacy of Spies BBC không chỉ là một loạt phim tám tập; đó là lần đầu tiên George Smiley trở lại truyền hình sau bốn thập kỷ vắng bóng. BBC và MGM+ vừa công bố loạt ảnh đầu tiên, xác nhận đoàn phim đã hoàn tất sản xuất tại Cộng hòa Séc. Trong đó, Matthew Macfadyen xuất hiện với cặp kính gọng đặc trưng của Smiley, bên cạnh Charlie Hunnam trong vai Alec Leamas, điệp viên hiện trường kiệt quệ bước ra từ The Spy Who Came in from the Cold. Legacy of Spies là loạt phim tám tập do Stephen Cornwell và Clarissa Ingram viết kịch bản, dựa trên cả hai tiểu thuyết về Leamas; Macfadyen đóng Smiley, Hunnam đóng Leamas, Daniel Brühl vào vai sĩ quan Stasi Fiedler và Hugh Laurie là Control. Về mặt nội dung, phim kết hợp cấu trúc truyện gốc về chiến dịch Đông Đức với lớp truy lùng di sản quá khứ từ A Legacy of Spies, cho phép truyền hình khai thác đồng thời nỗi ám ảnh Chiến tranh Lạnh và câu hỏi: các thể chế làm gì với những người phục vụ chúng khi cuộc chơi đã đổi luật.
Mạng lưới phân phối toàn cầu và sự trở lại của The Night Manager
Điều khiến làn sóng John le Carré truyền hình lần này khác với thời Alec Guinness là quy mô phát hành. Legacy of Spies sẽ phát sóng trên BBC One và BBC iPlayer tại Anh, cũng như trên MGM+ ở Mỹ, Đức, Tây Ban Nha, Ý, Áo, Bỉ, Hà Lan, Brazil và khu vực Mỹ Latinh nói tiếng Tây Ban Nha; tại Australia, phim lên sóng SBS, tại New Zealand và Thụy Sĩ là Sky, còn CANAL+ phát tại Pháp, các vùng nói tiếng Pháp, Trung và Đông Âu, cùng châu Phi hạ Sahara. Đó là mạng lưới mà một tiểu thuyết gián điệp Anh trong thập niên 1970 khó tưởng tượng nổi. Song song với đó, Tom Hiddleston trở lại vai Jonathan Pine trong The Night Manager, mùa thứ hai lên sóng BBC One ngày 1 tháng 1 và trên Prime Video ngày 11 tháng 1. Theo bài viết về cuộc đời le Carré, làn sóng hiện nay bắt đầu từ công ty The Ink Factory của hai con trai ông, Simon và Stephen Cornwell, cho thấy chính gia đình tác giả đang chủ động kéo di sản vào thế kỷ 21.
Tiểu thuyết gián điệp Anh thời Chiến tranh Lạnh: vì sao vẫn chưa khép lại?
Cold War spy fiction của le Carré luôn là đối trọng với hình mẫu điệp viên James Bond. Nếu Ian Fleming tặng Chiến tranh Lạnh một tay ăn chơi có giấy phép giết người, le Carré lại trao cho nó một viên chức thấp bé, ăn mặc xuề xòa, bị vợ cắm sừng, sống giữa văn phòng toàn những người đàn ông nói dối nhau về lòng trung thành và quá khứ. Những cột mốc như The Spy Who Came in from the Cold với cái kết lạnh lùng dưới chân bức tường Berlin, hay Tinker Tailor Soldier Spy, The Honourable Schoolboy và Smiley’s People đã định nghĩa lại tiểu thuyết gián điệp Anh như một thể loại nói về thể chế hơn là trò chơi phiêu lưu. Hóa ra đó là một đề tài không hề khép lại khi bức tường Berlin sụp đổ. Việc truyền hình quay về đúng các cốt truyện Chiến tranh Lạnh vào lúc chủ nghĩa dân túy, chiến tranh ủy nhiệm và giám sát số đang trỗi dậy là một lời nhắc khó chịu: những câu hỏi về ai bị hy sinh, ai là người ký duyệt trong các chiến dịch bí mật vẫn còn nguyên tính thời sự.
