Làn sóng chuyển nghề nhiếp ảnh: từ ổn định sang tự do sáng tạo
Chuyển nghề nhiếp ảnh là quá trình rời bỏ công việc ổn định để theo đuổi chiếc máy ảnh như nghề nghiệp chính, đồng thời xây dựng một hướng đi mới kết hợp giữa kinh doanh studio chụp ảnh, sáng tạo nội dung và nghệ thuật nhiếp ảnh nhằm tìm kiếm tự do cá nhân, biểu đạt cảm xúc và kết nối cộng đồng ở cấp độ sâu hơn. Trong bối cảnh công nghệ và mạng xã hội thay đổi cách chúng ta ghi lại ký ức, chiếc máy ảnh không còn là công cụ phụ trợ cho dân chuyên, mà đã trở thành điểm khởi đầu cho những hành trình tự thiết kế sự nghiệp. Điều đáng nói: những lựa chọn này hiếm khi trung tính. Người chuyển nghề buộc phải đối diện với rủi ro tài chính, áp lực thương hiệu cá nhân, nhưng đổi lại là cảm giác làm việc theo giá trị của mình. Đó là cuộc mặc cả giữa sự an toàn và nhu cầu sống đúng với bản thân – và nhiếp ảnh đang trở thành trọng tâm của cuộc mặc cả ấy.
Câu chuyện Trần Quốc Huy: từ nhân viên truyền thông đến studio tự động
Ít ai rời công việc văn phòng khi mọi thứ đang ổn, nhưng với Trần Quốc Huy, cú rẽ sang kinh doanh nhiếp ảnh là lựa chọn có tính toán hơn là bốc đồng. Sau gần bảy năm làm việc trong lĩnh vực sáng tạo nội dung, anh nhận thấy giới trẻ muốn tự chủ hơn trong việc lưu giữ hình ảnh, thích những không gian riêng để tự tạo dáng thay vì phải tương tác với nhiếp ảnh gia lạ mặt. Trong một chuyến đi nước ngoài, Huy trải nghiệm studio chụp ảnh tự động – người dùng bước vào phòng, bấm điều khiển từ xa, tạo dáng và nhận ảnh chất lượng cao mà không cần ai hỗ trợ. Trở về, anh khảo sát thị trường, rồi đầu năm 2025 quyết định nghỉ việc và đầu tư để mở studio đầu tiên tại quận Bình Thạnh với diện tích khoảng 90 m², chia thành nhiều phòng phong cách khác nhau. Sự dấn thân này cho thấy sức hút của chuyển nghề nhiếp ảnh nằm ở khả năng nhìn ra nhu cầu mới và chấp nhận đánh đổi sự ổn định để trở thành người đi trước.
Studio chụp ảnh tự động: kinh doanh nhiếp ảnh như một dịch vụ trải nghiệm
Nếu trước đây, studio chụp ảnh gắn liền với hình ảnh nhiếp ảnh gia chỉnh từng khung hình, thì mô hình của Huy lại đảo trục: khách hàng là người cầm “quyền bấm máy”. Mỗi phòng chụp được trang bị máy ảnh chuyên nghiệp, hệ thống đèn và điều khiển từ xa, cùng màn hình hướng dẫn để khách tự thao tác. Điều khách mua không chỉ là file ảnh mà là cảm giác được thoải mái thể hiện bản thân, không bị đánh giá hay ngại ngùng. Đây chính là bước chuyển từ dịch vụ kỹ thuật sang dịch vụ trải nghiệm. Mô hình kinh doanh nhiếp ảnh này hút giới trẻ nhờ liên tục thay đổi chủ đề theo mùa, từ Tết, Trung thu đến Giáng sinh và các xu hướng mạng xã hội. Huy còn đầu tư phần mềm xem ảnh ngay sau khi chụp, cho phép lựa chọn, chỉnh sửa cơ bản và nhận file kỹ thuật số chỉ sau vài phút. Theo anh, yếu tố quyết định thành công là tạo cảm giác mới mẻ để khách luôn có lý do quay lại nhiều lần.
Từ studio đến hệ sinh thái sáng tạo: khi kinh doanh gắn với cảm xúc
Khởi nghiệp từ một studio chụp ảnh, Huy nhanh chóng biến không gian này thành hệ sinh thái kinh doanh nhiếp ảnh rộng hơn. Sau gần ba năm hoạt động, studio đầu tiên đã đạt điểm hòa vốn và tiếp tục mở thêm hai cơ sở tại Hà Nội và Đà Nẵng. Ngoài khách lẻ, anh hợp tác với thương hiệu mỹ phẩm, thời trang, trường đại học để tổ chức trải nghiệm, sự kiện cho sinh viên. Doanh thu không chỉ đến từ dịch vụ chụp mà còn từ cho thuê không gian, workshop và gói thành viên. Đáng chú ý, toàn bộ vận hành bám chặt vào công nghệ: đặt lịch trực tuyến, thanh toán không tiền mặt, quản lý dữ liệu khách hàng bằng nền tảng số. Trong tương lai, anh dự định tích hợp trí tuệ nhân tạo để gợi ý góc máy, ánh sáng và tư thế phù hợp từng người, đồng thời phát triển in ảnh tức thì, album cá nhân hóa, phòng chụp cho doanh nghiệp, gia đình, thú cưng. Câu chuyện này cho thấy chuyển nghề nhiếp ảnh không còn là “làm thợ chụp”, mà là thiết kế trải nghiệm hình ảnh quanh nhu cầu cảm xúc và lối sống.
Lê Hồng Linh: khi nghệ thuật nhiếp ảnh trở thành đời sống nội tâm
Nếu Huy đại diện cho thế hệ khởi nghiệp công nghệ, thì nghệ sĩ Lê Hồng Linh lại cho thấy một chiều sâu khác của chuyển nghề nhiếp ảnh: từ kỹ thuật sang nghệ thuật. Tốt nghiệp đại học ngành kỹ thuật, ông đứng trước hai chọn lựa: đi làm kiếm tiền phụ giúp gia đình hoặc dấn thân vào con đường nghệ thuật nhiều rủi ro; người cha đã khuyên ông “chọn nghệ thuật để nuôi dưỡng tâm hồn”. Sau này, khi dạy kỹ thuật tại trường đại học, ông dung hòa những bài giảng khô cứng với nhiếp ảnh, tặng tác phẩm ảnh cho sinh viên xuất sắc như cách gieo niềm tin vào cái đẹp. Với ông, nhiếp ảnh “chưa bao giờ chỉ là nghệ thuật của ánh sáng hay bố cục”, mà trước hết là công cụ nhận thức thế giới và bản thân. Mỗi bức ảnh là tiếng nói cá nhân, là “dấu vân tay tinh thần” không thể trộn lẫn. Mục đích cuối cùng của việc chụp ảnh, theo ông, không phải để sở hữu một tấm ảnh đẹp mà để “cảm sâu hơn, sống tỉnh thức hơn”.
