Thị trường đông tên, sức mua chưa theo kịp
Ô tô Trung Quốc tại Việt Nam là nhóm xe đến từ các hãng có nguồn gốc Trung Quốc, hiện diện ở nhiều phân khúc với lựa chọn từ xe điện, xe xăng đến hybrid, nhưng mức độ đa dạng chưa đồng nghĩa với sức tiêu thụ lớn. Từ năm 2023 đến nay, 17 nhãn hiệu ô tô con Trung Quốc đã gia nhập thị trường; Aion rút lui, còn 16 thương hiệu tiếp tục hiện diện với hơn 30 mẫu xe. BYD, MG, Geely, Omoda và Jaecoo là những cái tên có doanh số đáng kể, trong khi các hãng khác còn chật vật tìm khách. Trong chín tháng đầu năm 2026, xe Trung Quốc đăng ký lần đầu đạt 14.843 chiếc, tương đương khoảng 3,6% tổng số xe được thống kê. Khoảng cách giữa số lượng thương hiệu và thị phần cho thấy người mua không chọn xe chỉ vì có thêm lựa chọn.
Giá bán trải rộng từ dưới 200 triệu đồng đến hơn 3 tỷ đồng; riêng Bestune Xiaoma được nêu ở mức 199 triệu đồng. Cùng với đó là nhiều trang bị và kiểu truyền động, giúp các hãng tạo sức hút ban đầu. Nhưng mức giá cạnh tranh chỉ giải quyết một phần bài toán: người mua còn phải tin rằng chiếc xe sẽ phù hợp trong nhiều năm, chứ không chỉ hấp dẫn lúc xem thông số hay lái thử.
Người mua cân nhắc cả những gì xảy ra sau khi ký hợp đồng
Khi cân nhắc mua xe Trung Quốc, khách hàng không chỉ so giá và trang bị. Họ còn tự hỏi thương hiệu có đủ uy tín, đại lý có thuận tiện, phụ tùng có sẵn và dịch vụ hậu mãi có theo kịp nhu cầu hay không. Những câu hỏi ấy có sức nặng vì xe là tài sản sử dụng lâu dài, còn một mạng lưới mỏng có thể biến một lựa chọn hấp dẫn thành gánh nặng khi cần bảo dưỡng hoặc sửa chữa. Chất lượng và độ bền cũng cần được chứng minh qua thời gian, thay vì chỉ bằng danh sách công nghệ trên giấy. Đây là lý do nhiều người vẫn dè dặt trước các thương hiệu mới, dù sản phẩm có vẻ cạnh tranh.
Khả năng bán lại là phép thử thực tế khác. Chuyên gia Vũ Tấn Công nhận định xe Trung Quốc đã qua sử dụng thường khó bán hoặc phải chấp nhận giá thấp; những đợt giảm giá sau khi mở bán có thể làm người mua cũ lo xe mất giá nhanh hơn. Với khách hàng đổi xe sau vài năm, rủi ro này có thể xóa nhòa khoản tiết kiệm ban đầu. Vì vậy, mức giá thấp không tự động trở thành lợi thế nếu tổng chi phí sở hữu và giá trị bán lại còn khó đoán.
iCAUR và Li Auto phải thuyết phục bằng năng lực thực tế
Làn sóng thương hiệu mới vẫn tiếp diễn, nhưng người đi sau không thể trông cậy vào sự tò mò của khách hàng. iCAUR đang hướng tới thị trường Việt Nam; hãng thuộc tập đoàn Chery và tập trung vào SUV năng lượng mới. Tại một sự kiện ở Trung Quốc, hãng giới thiệu 20 mẫu V25 được cá nhân hóa, nhưng chi tiết đáng quan tâm với người mua trong nước vẫn là xe nào sẽ được phân phối, giá bán ra sao và hệ thống bán hàng, hậu mãi được tổ chức thế nào. Li Auto cũng cần tìm chỗ đứng trước những lựa chọn đã hiện diện; điều người mua cần thấy là sản phẩm và cam kết dịch vụ cụ thể, không phải chỉ tên thương hiệu.
BYD, MG, Geely và Omoda & Jaecoo đã có thời gian tiếp cận khách hàng tại Việt Nam, nên iCAUR và các hãng mới phải cạnh tranh với những cái tên người mua có thể so sánh trực tiếp. Thiết kế khác lạ có thể kéo khách đến showroom, nhưng việc chốt đơn còn phụ thuộc vào giá hợp lý, chính sách bảo hành, phụ tùng và khả năng duy trì dịch vụ. Với người mua, cách an toàn hơn là đánh giá từng mẫu xe và năng lực hỗ trợ tại nơi mình sinh sống, thay vì suy rộng từ xuất xứ của hãng.
Niềm tin sẽ quyết định giai đoạn tiếp theo
Thị trường vẫn có dư địa cho thương hiệu mới khi nhu cầu ngày càng đa dạng, nhưng danh mục xe phong phú chưa phải bằng chứng rằng khách hàng đã sẵn sàng xuống tiền. Muốn mở rộng thị phần, các hãng cần chứng minh chất lượng, độ bền và khả năng đáp ứng nhu cầu sử dụng lâu dài, đồng thời củng cố mạng lưới đại lý, phụ tùng và hậu mãi. Đó là những yếu tố ít bắt mắt hơn màn hình lớn hay danh sách tiện nghi, nhưng lại quyết định người mua có yên tâm sử dụng và giới thiệu xe cho người khác hay không.
Về dài hạn, chuyên gia Vũ Tấn Công cho rằng mở rộng hệ thống đại lý, tăng thời hạn bảo hành và đầu tư sản xuất, lắp ráp trong nước có thể tạo bước ngoặt về sức tiêu thụ trong 5–7 năm tới. Dự báo ấy đặt ra một tiêu chuẩn rõ ràng: các hãng phải chuyển sự hiện diện thành cam kết bền vững. Ô tô Trung Quốc có thể tiếp tục tăng lựa chọn, nhưng chỉ khi giải được nỗi lo về hậu mãi, độ bền và giữ giá, người mua mới xem chúng là phương án đáng cân nhắc chứ không chỉ là món hời trên bảng thông số.
