Một làn gió mới cho hệ sinh thái Fujifilm X và GFX
Hệ sinh thái phụ kiện và phần mềm dành cho máy ảnh Fujifilm đang mở rộng theo hướng chuyên sâu, khi các hãng thứ ba tập trung vào những nhu cầu rất cụ thể như bảo vệ ống kính, điều khiển từ xa nâng cao hay tinh chỉnh workflow quay phim, giúp người dùng dòng X và GFX biến các thân máy vốn đã mạnh mẽ thành hệ thống sáng tạo linh hoạt hơn hẳn trong đời sống sử dụng hàng ngày. Tín hiệu rõ ràng nhất là sự xuất hiện song song của NiSi NC UV Filter II dành cho X100 Series và ứng dụng Shutter+ trên iPhone/iPad hỗ trợ nhiều máy Fujifilm. Cả hai giải pháp không làm thay đổi bản chất máy Fujifilm, nhưng chúng khéo léo bổ sung những mảnh ghép mà hãng còn bỏ ngỏ, từ bảo vệ và tùy biến ống kính cho tới điều khiển quay chụp theo phong cách "điện ảnh" hơn.
NiSi NC UV Filter II: lớp giáp thông minh cho Fujifilm X100
Điều đáng khen ở NiSi NC UV Filter II là đây không phải một chiếc filter UV chung chung, mà là sản phẩm được thiết kế chuyên biệt cho dòng Fujifilm X100. Thân filter được tiện chính xác theo ống kính 23mm f/2 fixed của toàn bộ các đời X100, từ X100, X100S, X100F, X100T đến X100V và X100VI, đảm bảo vừa khít mà vẫn giữ nguyên dáng gọn gàng của máy. Thay vì cần adapter cồng kềnh, người dùng chỉ việc tháo vòng trang trí rồi vặn filter vào vị trí đó, đồng thời vẫn dùng được nắp ống kính nguyên bản của Fujifilm. Quan trọng hơn, filter này gánh chịu toàn bộ xước, bụi, cát và nước trong quá trình sử dụng hàng ngày, trong khi chi phí thay filter nhỏ hơn rất nhiều so với sửa front element của ống kính cố định. Với người chơi X100 coi máy là công cụ street luôn mang theo người, đây gần như là "bảo hiểm vật lý" bắt buộc.
Điểm nâng cấp được nhiều người mong đợi là ren trước 49mm trên phiên bản II. Việc thêm ren này nghe có vẻ đơn giản, nhưng nó thay đổi triệt để khả năng tùy biến của X100: giờ đây, filter ND, polarizer hay black mist có thể vặn trực tiếp lên NiSi NC UV Filter II, không cần step ring hay adapter. Filter vẫn duy trì thiết kế macro-friendly, dành khoảng trống cho barrel ống kính thò ra khi lấy nét gần, tránh tình trạng kẹt cơ học và giữ nguyên khả năng focus cận vốn là thế mạnh của X100. Về mặt chất lượng ảnh, NiSi dùng kính quang học Ultra HD với coating nano hai mặt, truyền sáng tới 99,3% để hạn chế flare và ghosting khi chụp ngược sáng hoặc trước đèn đường. Câu nói dễ trích dẫn ở đây là: "Both faces of the optical glass carry a multi-layer low-reflection nano coating that passes 99.3% of incoming light". Nó cho thấy filter không đánh đổi chất lượng để lấy sự tiện dụng.
Shutter+: khoảng trống mà ứng dụng X App chưa lấp đầy
Ở chiều ngược lại với phụ kiện vật lý, Shutter+ xuất hiện như một lời nhắc rằng máy ảnh Fujifilm hiện đại không chỉ cần ống kính đẹp mà còn cần phần mềm thông minh. Shutter+ là ứng dụng điều khiển máy ảnh từ xa trên iPhone/iPad, trong đó có hỗ trợ nhiều mẫu Fujifilm. Điểm khiến cộng đồng quan tâm là ứng dụng này đem đến các tính năng mà X App chính thức của Fujifilm vẫn chưa có: waveforms, zebras, điều khiển qua Apple Watch, intervalometer và nhiều tiện ích khác. Nói cách khác, Shutter+ biến thân máy Fujifilm thành thiết bị quay chụp có giám sát phơi sáng và điều khiển từ xa ở mức "gần như cinema" mà không cần monitor ngoài. Với những ai quay vlog, timelapse hoặc làm dự án đòi hỏi điều khiển từ xa nhỏ gọn, đây là khác biệt mang tính thực dụng hơn là "màu mè".
Tuy vậy, việc dùng ứng dụng bên thứ ba không phải không có rủi ro. Một điểm được nhắc thẳng là kết nối app không chính thức với máy có thể khiến hãng từ chối bảo hành nếu thân máy phát sinh lỗi sau đó. Đây là lời nhắc dễ trích dẫn: "connecting an unofficial third-party app to your camera may void your warranty if the camera subsequently develops a problem". Thực tế, Fujifilm hiện mới coi X App và các phần mềm của những tên tuổi lớn như Adobe hay Capture One là "vùng an toàn". Quan điểm cá nhân của tôi là: thay vì giữ hệ sinh thái phần mềm khép kín, Fujifilm nên chủ động mở API hoặc chương trình hợp tác chính thức, bởi chính các nhà phát triển độc lập như Shutter+ đang nhìn rõ nhu cầu thực tế của người dùng hơn bất cứ bộ phận marketing nào. Người dùng Fujifilm cần cả sự ổn định lẫn sự linh hoạt, và chỉ khi hãng đối thoại với cộng đồng phần mềm, hai yếu tố này mới có thể đi cùng nhau.
