Từ giấy tờ sang nhận diện: thay đổi ngay tại điểm kiểm soát
Sinh trắc học sân bay là phương thức xác minh danh tính bằng đặc điểm sinh học, thường là khuôn mặt, để thay cho việc nhiều lần xuất trình giấy tờ tại các chặng làm thủ tục, kiểm tra an ninh và lên máy bay. Giá trị của công nghệ này không nằm ở việc nhà ga trông hiện đại hơn, mà ở chỗ hành khách có thể đi qua các điểm kiểm soát với ít thao tác lặp lại hơn. Ngày 31/10, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam cho biết Long Thành dự kiến áp dụng mô hình hành trình không giấy tờ ngay từ ngày khai thác đầu tiên, 24/12, đồng bộ với VNeID và cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Tại đây, ba điểm xác thực gồm quầy làm thủ tục, khu vực an ninh và cổng lên máy bay sẽ dùng căn cước gắn chip cùng camera nhận diện khuôn mặt. Hệ thống được thiết kế để hành khách không phải liên tục cầm và trình giấy tờ ở cửa an ninh, cửa lên máy bay. Đây là lời hứa thiết thực: bớt dừng, bớt lục tìm giấy tờ, nhất là lúc nhà ga đông.
Nội Bài mở thêm lựa chọn bằng hộ chiếu gắn chip
Từ ngày 5/11/2026, Nội Bài triển khai xác thực sinh trắc học bằng hộ chiếu gắn chip cho cả hành khách Việt Nam và nước ngoài trên các chuyến bay nội địa. Khách từ đủ 16 tuổi có thể đăng ký một lần tại kiosk; sau đó khuôn mặt được dùng tại cổng an ninh tự động và cửa lên máy bay. Hộ chiếu gắn chip vì thế bổ sung lựa chọn bên cạnh căn cước công dân, check-in trực tuyến và VNeID tại sân bay. Tần suất sử dụng cho thấy đây không còn là thử nghiệm xa lạ: Nội Bài ghi nhận khoảng 3.000–4.000 lượt dùng kiosk mỗi ngày. Con số này có ý nghĩa nhất với người bay thường xuyên và trong cao điểm cuối năm, khi thời gian chờ thường là phần gây mệt mỏi nhất của hành trình. Dù vậy, kiosk và cổng tự động chỉ rút ngắn quy trình nếu đăng ký thuận lợi, hệ thống nhận diện ổn định và vẫn có phương án hỗ trợ khi máy không xác thực được.

Hành khách đón nhận công nghệ, nhưng quyền riêng tư là điều kiện
Khảo sát Hành khách toàn cầu năm 2026 của Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế cho thấy 58% người được hỏi đã trải nghiệm sinh trắc học ở ít nhất một khâu tại sân bay trong 12 tháng qua, tăng từ 50% năm 2025. Trong nhóm từng dùng, 87% hài lòng; 78% sẵn sàng chia sẻ dữ liệu sinh trắc học nếu điều đó giảm việc xuất trình hộ chiếu hoặc thẻ lên máy bay. Những con số ấy ủng hộ hướng đi này, nhưng không phải giấy phép để thu thập dữ liệu vô hạn. Rủi ro người dùng nêu rõ: 59% lo ngại rò rỉ dữ liệu, 49% sợ thông tin bị chia sẻ với tổ chức khác và 41% cho rằng cách quản lý, sử dụng dữ liệu chưa minh bạch. Muốn niềm tin theo kịp sự tiện lợi, nhà vận hành cần nói rõ dữ liệu nào được thu, dùng vào việc gì, lưu trong bao lâu và hành khách có lựa chọn nào khác. Tốc độ qua cửa không thể đánh đổi bằng quyền kiểm soát thông tin cá nhân.

Sinh trắc học chỉ là một phần của trải nghiệm số
IATA cũng ghi nhận AI đang đi vào khâu chuẩn bị chuyến đi: 49% hành khách được khảo sát đã dùng AI để lên kế hoạch, từ tìm chuyến bay đến tìm vé phù hợp hoặc gợi ý điểm đến. Từ lúc chọn chuyến đi đến khi qua cổng lên máy bay, trải nghiệm ngày càng được định hình bởi các công cụ số. Nhưng một hành trình liền mạch không thể chỉ dựa vào khuôn mặt: hệ thống định danh, dữ liệu chuyến bay và quy trình của hãng hàng không phải kết nối chính xác. Long Thành dự kiến đưa hành trình không giấy tờ vào vận hành từ ngày 24/12; Nội Bài đã mở thêm phương thức dùng hộ chiếu gắn chip từ ngày 5/11/2026. Bước tiến tiếp theo nên được đánh giá không chỉ bằng số giây tiết kiệm, mà còn bằng khả năng xử lý ngoại lệ, bảo vệ dữ liệu và duy trì lựa chọn cho người không muốn dùng sinh trắc học. Công nghệ đáng ủng hộ khi nó làm thủ tục nhẹ nhàng hơn mà không khiến hành khách mất quyền quyết định.







