Hai thị trường, hai hướng đi
Tỷ giá USD là mức quy đổi giữa đồng đô la Mỹ và đồng Việt Nam, được niêm yết riêng tại ngân hàng và thị trường tự do nên có thể biến động khác nhau. Diễn biến ngày 9/11 cho thấy khoảng cách ấy không còn nhỏ: USD ngân hàng tiếp tục giảm, trong khi giá USD tự do tăng mạnh, đẩy chênh lệch ở chiều mua lên khoảng 600 đồng/USD. Đây là dấu hiệu đáng chú ý hơn bản thân từng nhịp tăng giảm, bởi người mua và người bán đang đối mặt với những mức giá khác nhau tùy kênh giao dịch. Vietcombank đưa giá mua xuống 25.370 đồng/USD, còn các điểm giao dịch tự do mua USD trong vùng 26.000-26.050 đồng/USD. Nói cách khác, thị trường tự do đang trả cao hơn rõ rệt, dù xu hướng chung của tỷ giá chính thức là đi xuống.
Sự đối nghịch này khiến việc nhìn vào một mức tỷ giá duy nhất trở nên thiếu đầy đủ. Với người cần bán USD, chênh lệch giá mua là điểm cần lưu ý; với người mua, giá bán tại ngân hàng vẫn thấp hơn mức giao dịch tự do được ghi nhận.
USD ngân hàng lùi xa mốc 26.000 đồng
Tại nhiều ngân hàng, giá USD đồng loạt giảm so với cuối tuần trước. Vietcombank niêm yết 25.370 đồng/USD chiều mua và 25.750 đồng/USD chiều bán, giảm 30 đồng. BIDV giao dịch ở mức 25.400-25.780 đồng/USD, giảm 25 đồng ở cả hai chiều. Ở nhóm ngân hàng tư nhân, Techcombank niêm yết 25.387-25.785 đồng/USD, thấp hơn 28 đồng; ACB giảm 40 đồng, còn 25.350 đồng/USD chiều mua và 25.710 đồng/USD chiều bán. Mặt bằng giá bán tại hầu hết ngân hàng đã rời xa mốc 26.000 đồng/USD. Theo số liệu được VietnamFinance dẫn, giá USD ngân hàng đã giảm gần 600 đồng/USD so với thời điểm cuối năm 2025. Xu hướng này làm nổi bật độ vênh với thị trường tự do, thay vì cho thấy hai kênh đang cùng phản ánh một chiều biến động.
Tuy vậy, mức niêm yết ngân hàng không thể đại diện cho toàn bộ thị trường. Chênh lệch giữa giá mua và giá bán, cũng như khác biệt giữa từng ngân hàng, khiến người giao dịch cần đối chiếu đúng chiều giá và đúng địa điểm.
Tỷ giá trung tâm giảm nhưng giá tự do bật lên
Tỷ giá trung tâm do Ngân hàng Nhà nước công bố ngày 9/11 ở mức 25.610 đồng/USD, giảm 5 đồng so với phiên cuối tuần trước. Cùng ngày, giá USD tự do tăng 100 đồng ở cả chiều mua và bán, lên vùng 26.000-26.050 đồng/USD. Mức chênh khoảng 600 đồng ở chiều mua và 300 đồng ở chiều bán cho thấy tín hiệu từ tỷ giá trung tâm không lập tức kéo giá giao dịch ngoài ngân hàng đi cùng hướng. Đây cũng không phải lần đầu tỷ giá trung tâm giảm trong các dữ liệu được cung cấp: ngày 5/11, mức này giảm 4 đồng, xuống 25.623 đồng/USD. Hai mốc giảm liên tiếp củng cố xu hướng hạ của tỷ giá trung tâm, nhưng không xóa được khoảng cách đang mở rộng giữa các kênh.
Nhìn vào tỷ giá USD, vì vậy, cần tách biệt ba con số: tỷ giá trung tâm, bảng niêm yết ngân hàng và giá giao dịch tự do. Gộp chúng thành một xu hướng duy nhất sẽ che khuất chính điểm đáng chú ý nhất của phiên.
Khoảng cách mới là tín hiệu cần theo dõi
Điểm đáng kể không chỉ là ngân hàng giảm còn thị trường tự do tăng, mà là mức vênh đủ lớn để ảnh hưởng trực tiếp đến lựa chọn nơi giao dịch. Khi giá mua tự do cao hơn giá mua ngân hàng khoảng 600 đồng/USD, người bán có động cơ so sánh kỹ hơn giữa các kênh; người mua cũng cần phân biệt giá bán tự do với giá bán niêm yết tại ngân hàng. Dù vậy, các mức được công bố là ảnh chụp tại thời điểm giao dịch, không nên xem như giá cố định cho mọi điểm đổi tiền. Dữ liệu hiện có cho thấy tỷ giá trung tâm giảm 4 đồng trong phiên 5/11 rồi giảm tiếp 5 đồng vào 9/11, trong khi giá tự do có nhịp tăng mạnh ở phiên sau. Sự phân hóa này đáng được theo dõi sát hơn là suy diễn thành một xu hướng thống nhất.
Kết luận: USD ngân hàng đang suy yếu, nhưng giá USD tự do đi ngược chiều và tạo khoảng cách mua lên tới khoảng 600 đồng/USD. Tỷ giá trung tâm giảm không đồng nghĩa mọi kênh lập tức giảm theo; chính độ vênh mới là thước đo rõ nhất của diễn biến hiện tại.
