Học bổng là điểm tựa, không chỉ là khoản hỗ trợ
Học bổng học sinh là khoản hỗ trợ dành cho người học, thường được huy động từ cơ quan, doanh nghiệp, quỹ và cộng đồng để giảm trở ngại tài chính, khuyến khích nỗ lực học tập và giúp các em tiếp tục đến trường. Trong các chương trình gần đây ở Cần Thơ và Đồng Tháp, sự hỗ trợ hướng đến học sinh khó khăn, học sinh mồ côi và những gia đình chật vật duy trì việc học cho con. Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở số suất được trao, mà ở cách nguồn lực được kết nối: chính quyền, hội khuyến học, trường học, tổ chức đoàn thể và nhà tài trợ cùng tham gia. Cách làm này giúp hỗ trợ đến trường sát hơn với hoàn cảnh thực tế, đồng thời nhắc rằng nguy cơ bỏ học không thể được giải quyết bằng lời động viên đơn thuần.
Ngày 15/10, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Cần Thơ phát động chiến dịch “Vì người nghèo” năm 2026, kêu gọi cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân chung tay chăm lo người có hoàn cảnh khó khăn. Trong khuôn khổ chương trình, Liên đoàn Lao động thành phố trao bảng tượng trưng hỗ trợ 220 suất học bổng cho 11 xã, phường và trực tiếp trao 20 suất cho học sinh vượt khó, học tốt ở phường Ô Môn; mỗi suất trị giá 1 triệu đồng. Việc vừa phân bổ qua địa phương, vừa trao trực tiếp cho thấy mạng lưới hỗ trợ có thể kết hợp diện rộng với chăm lo cụ thể.
Nhiều mô hình, từ quỹ gia đình đến doanh nghiệp đồng hành
Ở Đồng Tháp, các chương trình cho thấy học bổng có thể được tổ chức theo nhiều cách. Hội Khuyến học tỉnh phối hợp với ngành giáo dục và doanh nghiệp Esuhai trao 75 suất cho học sinh khó khăn tại xã Mỹ Tịnh An; mỗi suất trị giá 2 triệu đồng, tổng cộng 150 triệu đồng. Hoạt động diễn ra ngày 24/10, hưởng ứng Ngày Khuyến học Việt Nam, Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời và Tháng Khuyến học năm 2026. Đây là ví dụ rõ về việc đơn vị địa phương kết nối nguồn lực doanh nghiệp để mở rộng hỗ trợ.
Một mô hình khác dựa trên quỹ gia đình mang tên Lê Văn Huỳnh, được duy trì hằng năm cho người học từ tiểu học đến đại học. Trong đợt trao gần đây, quỹ cấp 145 suất, tổng trị giá 175 triệu đồng, cho học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn. Tại một chương trình khác ở Đồng Tháp, Hội Khuyến học tỉnh và các trường phối hợp trao 73 suất, mỗi suất 1 triệu đồng, với kinh phí do Hội Khuyến học tỉnh hỗ trợ. Những mô hình này bổ sung cho nhau: một bên tạo nguồn lực cộng đồng có tính kế thừa, bên kia phối hợp theo địa bàn và nhu cầu cụ thể.
Hỗ trợ đúng hoàn cảnh, đôi khi cần cả tập vở
Khó khăn của học sinh không chỉ thể hiện qua thu nhập thấp. Có em mồ côi cha hoặc mẹ, sống cùng ông bà tuổi cao; có em trong gia đình có người bệnh nặng, còn anh chị em cùng đi học. Ở Đồng Tháp, bảy học sinh, sinh viên thuộc các hoàn cảnh đặc biệt được hỗ trợ tổng cộng 84 triệu đồng, chia thành 3 triệu đồng mỗi tháng trong bốn tháng; Hội Từ thiện và Hội Khuyến học tỉnh còn trao quà cho các em. Hình thức hỗ trợ theo kỳ có giá trị ở chỗ giúp gia đình dự liệu chi phí học tập và sinh hoạt trong một khoảng thời gian, thay vì chỉ nhận một lần.
Tại xã Tri Tôn, chương trình “Tiếp bước đến trường” trao 57 suất cho học sinh hai trường; mỗi suất trị giá 2 triệu đồng và kèm 10 quyển tập, với tổng kinh phí hơn 114 triệu đồng do Công ty TNHH MTV Xổ số kiến thiết An Giang tài trợ. Phần tập vở tuy nhỏ nhưng thiết thực: học sinh nhận được vật dụng cần dùng ngay, bên cạnh khoản tiền hỗ trợ. Các chương trình cũng có thể hướng đến nhóm học sinh khuyết tật hoặc mồ côi, song điều quan trọng là khâu rà soát phải nhận diện đúng nhu cầu, để nguồn hỗ trợ đến được với những em có nguy cơ gián đoạn việc học.
Từ trao một lần đến cam kết đồng hành lâu dài
Các đợt trao học bổng cộng đồng tạo điểm tựa kịp thời, nhưng một khoản hỗ trợ đơn lẻ chưa thể thay thế việc theo dõi liên tục. Hướng đi đáng khuyến khích là kết hợp trao theo đợt với những quỹ duy trì hằng năm và hỗ trợ định kỳ cho trường hợp đặc biệt khó khăn. Việc này đòi hỏi địa phương, Mặt trận, công đoàn cơ sở, nhà trường, hội khuyến học và doanh nghiệp cùng rà soát hoàn cảnh, cập nhật nhu cầu và phối hợp huy động nguồn lực.
Lãnh đạo Liên đoàn Lao động thành phố Cần Thơ đề nghị các ủy ban Mặt trận cấp xã, phường và công đoàn cơ sở tiếp tục nắm bắt kịp thời hoàn cảnh đoàn viên, người lao động, đồng thời phối hợp với cơ quan, đơn vị và doanh nghiệp chăm lo gia đình khó khăn để con em có điều kiện học tiếp. Cam kết đó cần được nhìn như bước tiếp theo của các lễ trao học bổng, không phải phần việc phụ sau sự kiện. Khi hỗ trợ được duy trì, đúng đối tượng và gắn với nhu cầu thực tế, học bổng mới phát huy trọn ý nghĩa: giúp học sinh khó khăn tiếp tục đến lớp và giữ được con đường học tập lâu dài.
