Táo Quân là gì và vì sao sự rời đi của Đỗ Thanh Hải là cú sốc?
Táo Quân, hay Gặp nhau cuối năm, là chương trình hài – chính luận phát sóng đêm Giao thừa, dùng tiếng cười châm biếm để tổng kết các vấn đề nổi bật trong năm, trở thành thói quen xem Tết của nhiều thế hệ khán giả Việt suốt hơn hai thập kỷ. Sự kiện đạo diễn, NSƯT Đỗ Thanh Hải nghỉ công tác tại Đài Truyền hình Việt Nam từ đầu tháng 10 theo nguyện vọng cá nhân, đồng thời gia nhập một tập đoàn tư nhân với vị trí Phó Tổng Giám đốc, kiêm Tổng Giám đốc khối Điện ảnh và Nghệ thuật biểu diễn từ ngày 5.10, là cú sốc không chỉ với nội bộ VTV Táo Quân mà còn với công chúng. Anh là người đặt nền móng, tổng đạo diễn và tham gia xây dựng nội dung Táo Quân trong hơn hai thập kỷ, nên việc ra đi ở đúng giai đoạn ê-kíp thường bắt đầu chuẩn bị Táo Quân mới nhất khiến dấu hỏi cho tương lai chương trình trở nên rõ ràng hơn bao giờ hết.
Đỗ Thanh Hải – “linh hồn” của Gặp nhau cuối năm
Không phải ngẫu nhiên nhiều nghệ sĩ gọi đạo diễn Đỗ Thanh Hải là “thuyền trưởng” của Táo Quân. Anh không chỉ đứng tên tổng đạo diễn mà còn tham gia lên ý tưởng, viết kịch bản, dàn dựng, chỉ đạo diễn xuất – tức là giữ gần như toàn bộ trục sáng tạo của chương trình. Với hơn 20 năm gắn bó, Đỗ Thanh Hải góp phần quyết định cách Gặp nhau cuối năm kể chuyện, cân bằng giữa tiếng cười giải trí và mảng miếng châm biếm sát sườn đời sống. Theo nguồn tin chính thức, “Đạo diễn, NSƯT Đỗ Thanh Hải là một trong những người đặt nền móng và giữ vai trò quan trọng với chương trình trong hơn hai thập kỷ”. Chính anh cũng là người rất giỏi chọn và “định dạng” diễn viên: từ Bắc Đẩu của NSND Công Lý, Nam Tào của NSND Xuân Bắc cho đến cách chia vai các Táo, tạo nên hệ nhân vật đã trở thành ký ức tập thể của khán giả. Khi “linh hồn” này rời VTV, Táo Quân mất đi người cầm nhịp quan trọng nhất.
Dàn nghệ sĩ kỳ cựu và nỗi lo vắng bến đỗ chung
Suốt hơn hai mươi năm, VTV Táo Quân không chỉ là một format mà là một “gia đình nghề nghiệp” gồm NSND Quốc Khánh, Xuân Bắc, Công Lý, Tự Long, NSƯT Chí Trung, nghệ sĩ Vân Dung… đã ăn ý qua hàng trăm buổi tập và hàng chục số phát sóng. Trong những cuộc trò chuyện, các nghệ sĩ nhiều lần khẳng định sự gắn kết với đạo diễn Đỗ Thanh Hải sau hơn 20 năm đồng hành. Có người còn nói thẳng: “Chỉ cần đạo diễn Đỗ Thanh Hải gọi, tôi sẽ có mặt”. Khi thông tin anh nghỉ công tác được công bố, NSND Công Lý thừa nhận mình bất ngờ và dành nhiều lời trân trọng cho người bạn, người đồng nghiệp gần ba thập kỷ. Thực tế, ê-kíp Táo Quân đã biến việc “dồn lịch cuối năm để tập” thành thông lệ, khiến dấu ấn chương trình gắn chặt với những con người cụ thể. Khi “bến đỗ” chung là Đỗ Thanh Hải không còn ở VTV, câu hỏi là dàn nghệ sĩ kỳ cựu sẽ tiếp tục gắn bó ra sao, ai sẽ là người đủ uy tín lẫn năng lực kéo họ trở lại cùng một sân khấu.
Thói quen Tết của khán giả và áp lực đổi mới không thể né tránh
Với nhiều gia đình, Táo Quân không đơn thuần là chương trình hài; hình ảnh cả nhà quây quần tối Giao thừa nghe Ngọc Hoàng, Nam Tào, Bắc Đẩu và các Táo điểm lại một năm là thói quen kéo dài qua nhiều thế hệ. Khi chương trình từng có nguy cơ dừng, có khán giả ví thiếu Táo Quân giống như Tết thiếu bánh chưng. Tuy vậy, chính ê-kíp thừa nhận họ đã nghĩ đến chuyện kết thúc từ mốc 10 năm, chỉ tiếp tục thêm một chặng đường năm năm nữa vì tình cảm khán giả. Những năm gần đây, Táo Quân chịu sức ép lớn phải đổi mới kịch bản và format. Đêm Giao thừa 2026 không có Táo Quân, và chương trình thay thế không nhận được nhiều phản hồi tích cực – cho thấy khán giả không dễ chấp nhận một sản phẩm thay thế nhạt nhòa. Vấn đề là chương trình không thể sống chỉ bằng thói quen xem Tết; nếu Táo Quân mới nhất tiếp tục, nó phải đủ mới mẻ để nói được chuyện thời cuộc, nhưng vẫn giữ được tinh thần hài – châm biếm từng làm nên thương hiệu.
Tương lai Táo Quân: dừng lại, tiếp tục hay tái sinh?
Đến hiện tại, chưa có thông tin chính thức về việc Táo Quân 2027 sẽ được thực hiện theo hình thức nào hoặc sẽ được thay thế ra sao. Nếu chương trình tiếp tục, bài toán không chỉ nằm ở chuyện giữ hay đổi format mà còn là xây dựng lại một ê-kíp sáng tạo và dàn nghệ sĩ cho giai đoạn mới. Đỗ Thanh Hải từng nói đến khả năng chuyển thế hệ – một lực lượng đạo diễn, biên kịch, diễn viên mới để tạo ra sản phẩm tươi trẻ hơn. Vấn đề là sự chuyển giao này giờ đây diễn ra trong bối cảnh “thuyền trưởng” đã rời tàu. Nhìn ở góc độ tích cực, việc anh sang môi trường khác với vai trò Tổng Giám đốc khối Điện ảnh và Nghệ thuật biểu diễn có thể mở ra những hợp tác mới giữa truyền hình và sân khấu tư nhân. Nhưng về ngắn hạn, VTV Táo Quân đứng trước lựa chọn khó: hoặc tạm dừng để chuẩn bị một cuộc tái sinh, hoặc chấp nhận một phiên bản “cho có” – điều mà khán giả đã chứng minh là họ không hề mong muốn.
