Từ phương tiện di chuyển thành biểu tượng hạ tầng kỷ lục
Cáp treo Ba Na Hills và cáp treo Cát Bà là hai công trình vượt biển và vượt núi tiêu biểu, vừa đóng vai trò hạ tầng giao thông vừa trở thành sản phẩm du lịch độc đáo, khi đồng thời lập nhiều kỷ lục thế giới, rút ngắn thời gian di chuyển, mở rộng không gian phát triển kinh tế du lịch và tạo nên những hành trình ngắm cảnh ngoạn mục từ trên không mà các phương tiện truyền thống như phà hay cano không thể mang lại.
Điểm đáng nói là những tuyến cáp treo này không dừng ở việc “đưa người từ A đến B”, mà thay đổi cách chúng ta tiếp cận cảnh quan. Hành trình vốn vất vả, dễ say sóng trên cano hay mỏi mệt chờ phà giờ được thay bằng trải nghiệm trên cabin giữa mây trời và biển đảo, nơi đoạn đường ngắn lại nhưng cảm xúc được kéo dài.
Cáp treo Ba Na Hills: Con đường trên không châu Á dẫn lên độ cao 1.487m
Tuyến cáp treo Ba Na Hills không chỉ là lối lên khu du lịch trên núi, mà là một sản phẩm du lịch được công nhận riêng ở cấp châu lục: nó được xướng tên tại hạng mục "Cáp treo hàng đầu châu Á" của World Travel Awards khu vực châu Á, lần đầu tiên một tuyến cáp tại đây nhận giải ở hạng mục dành riêng cho hệ thống cáp treo. Sun World Ba Na Hills nằm ở độ cao 1.487m so với mực nước biển, nên bài toán đưa hàng nghìn du khách lên đỉnh núi mỗi ngày rõ ràng không thể giải bằng xe khách len lỏi đường đèo.
Điểm khiến cáp treo Ba Na Hills trở thành niềm tự hào hạ tầng là hệ thống số 3 từng cùng lúc lập 4 kỷ lục Guinness thế giới: tuyến cáp treo dài nhất với 5.801m, độ chênh giữa ga đi và ga đến lớn nhất đạt 1.368,93m, tổng chiều dài cáp 11.587m và trọng lượng cáp nặng nhất thế giới 141,24 tấn. Đây là những con số không phải để ghi vào bảng kỷ lục rồi bỏ đó, mà là bằng chứng rằng Việt Nam dám chọn công nghệ của Áo, đáp ứng tiêu chuẩn Hiệp hội Cáp treo châu Âu để giải quyết bài toán hạ tầng ở độ cao 1.487m một cách bài bản.
Quan trọng hơn, cáp treo Ba Na Hills đã biến đoạn đường từ chân núi lên đỉnh núi thành hành trình trải nghiệm độc lập. Khi cabin rời ga, người đi lần lượt băng qua không gian núi rừng, các tầng mây rồi đến khu vực đỉnh Bà Nà; hành trình vượt mây ấy nay được ghi nhận như một trải nghiệm riêng, không chỉ là phần phụ của chuyến thăm công viên. Việc hệ thống gồm 5 tuyến với tổng công suất gần 7.000 khách/giờ cho thấy rõ: đây là hạ tầng nghiêm túc, chứ không phải "trò chơi" giải trí.
Cát Bà: Cáp treo có trụ cao nhất thế giới và những km vượt biển mở lối phát triển
Nếu Ba Na Hills là câu chuyện chinh phục đỉnh núi, thì Cát Bà là câu chuyện bắc nhịp vượt biển để phá điểm nghẽn giao thông. Tuyến cáp treo Cát Hải – Phù Long tại thành phố nhỏ nhất Việt Nam được đầu tư với tổng vốn 5.000 tỷ đồng, vận hành từ ngày 6/6/2020, dài 3.955m, kết nối Cát Hải với Phù Long trên đảo Cát Bà. Công trình dùng công nghệ ba dây, gồm 4 trụ cáp, 2 nhà ga, 60 cabin chở tối đa 30 hành khách, công suất khoảng 4.500 khách/giờ, cho thấy đây là hệ thống giao thông nghiêm túc chứ không phải điểm tham quan đơn lẻ.
Điểm đặc biệt và mang tính biểu tượng của cáp treo Cát Bà là trụ T3 cao 214,8m, ngay khi vận hành đã được Guinness xác lập là trụ cáp treo cao nhất thế giới, vượt kỷ lục 188,88m trước đó. Chiều cao tương đương tòa nhà Keangnam Hanoi Landmark Tower không chỉ là con số gây ấn tượng, mà còn cho thấy mức độ thách thức kỹ thuật khi phải đặt móng trụ trong môi trường biển đảo, chịu gió biển, nước mặn, sương muối, thủy triều và tổ chức mặt bằng thi công ngay trên biển. Đây là kiểu kỷ lục mà nếu thiếu năng lực và sự kiên định thì không nên cố chạm tới.
Trước khi có cáp treo, hành trình ra Cát Bà phụ thuộc gần như hoàn toàn vào phà: thời gian vượt biển khoảng 20 phút nhưng thời gian chờ có thể kéo dài nhiều giờ vào mùa cao điểm. Việc cáp treo đưa đoạn đường Cát Hải – Phù Long xuống còn khoảng 9 phút đã trực tiếp giảm áp lực bến phà Gót và thay đổi phương thức kết nối với đảo. Đây là câu trả lời rõ ràng cho những ai nghi ngờ công trình vượt biển chỉ để "phục vụ khách du lịch": nó đang gỡ một nút thắt hạ tầng, đồng thời mở thêm dư địa phát triển du lịch cho cả vùng Cát Hải – Cát Bà.
Những km cáp vượt biển: từ Hòn Thơm đến Cát Bà, tour du lịch trên bầu trời
Không thể nói về công trình vượt biển mà bỏ qua tuyến cáp treo Hòn Thơm ở Phú Quốc – tuyến cáp treo 3 dây dài nhất thế giới với độ dài 7.899,9m ngay khi đi vào hoạt động đã được Guinness công nhận. Đây là một trong những lý do Việt Nam xuất hiện tới 3 lần trong danh sách 11 hệ thống cáp treo có tầm nhìn ngoạn mục nhất châu Á do một tạp chí du lịch quốc tế bình chọn, bên cạnh Ba Na Hills và một tuyến khác. Việc một quốc gia được gọi tên nhiều lần trong bảng xếp hạng ấy không phải may mắn, mà là hệ quả của chiến lược hạ tầng du lịch hướng ra biển đảo.
Trước đây, du khách đến Hòn Thơm chỉ có thể đi bằng cano khoảng 30 phút; phương tiện này tuy cho góc nhìn gần với biển đảo nhưng dễ khiến hành khách say sóng, say tàu, mất sức ngay từ lúc bắt đầu chuyến đi. Cáp treo Hòn Thơm rút thời gian còn khoảng 15 phút với vận tốc tối đa 8,5m/s, đồng thời giữ sức cho du khách. Từ cabin, người đi có thể quan sát chi tiết hệ sinh thái biển, rạn san hô, làng chài ven biển – nghĩa là trong 15 phút đó, họ không "ngồi chờ đến nơi" mà đang ở giữa một tour ngắm cảnh trên bầu trời. Hệ thống 6 trụ, trong đó trụ T4 cao 174m, móng bê tông cốt thép gia cố sâu để thích ứng môi trường biển đảo, tiếp tục khẳng định rằng công trình vượt biển này được thiết kế với tư duy hạ tầng lâu dài.
Kết luận: Kỷ lục thế giới là hệ quả của tư duy hạ tầng gắn với du lịch
Khi nhìn vào cáp treo Ba Na Hills, Hòn Thơm hay Cát Bà, điều đáng nhấn mạnh không phải là cuộc đua số liệu cho bằng bạn bằng bè, mà là sự chuyển dịch tư duy: hạ tầng giao thông không còn tách biệt với sản phẩm du lịch, mà hòa làm một. Tuyến cáp vừa giải quyết bài toán lên núi cao 1.487m, vừa tạo hành trình "vượt mây" được công nhận là trải nghiệm độc lập. Tuyến khác vừa rút ngắn thời gian ra đảo, giảm áp lực phà, vừa biến đoạn đường vượt biển thành 15 phút ngắm san hô và làng chài.
Việc nhiều công trình liên tiếp lập kỷ lục thế giới – từ 4 kỷ lục Guinness của cáp treo số 3 Ba Na, kỷ lục tuyến 3 dây dài nhất ở Hòn Thơm cho đến trụ cáp treo cao nhất thế giới ở Cát Bà – cho thấy Việt Nam không e ngại những bài toán khó về kỹ thuật, nếu chúng giải được ách tắc giao thông và tạo giá trị du lịch mới. Ở góc độ rộng hơn, đây là lời nhắc cho các địa phương: đầu tư hạ tầng du lịch không nên dừng ở đường bộ và bến phà, mà hoàn toàn có thể nghĩ tới "con đường trên không" – miễn là mỗi km cáp treo được xây dựng để phục vụ cả nhu cầu đi lại lẫn trải nghiệm của con người.
