Apple ngược chiều thị trường: định nghĩa một ngoại lệ
Tăng trưởng Apple giữa bối cảnh thị trường smartphone suy giảm là hiện tượng Apple ghi nhận sản lượng iPhone và thị phần iPhone kỷ lục trong một quý, trong khi tổng lượng smartphone toàn cầu lao dốc do khủng hoảng chip nhớ làm chi phí linh kiện tăng và nhu cầu tiêu dùng giảm. Trái với gam màu xám của ngành, quý II/2026 trở thành quý II có lượng iPhone xuất xưởng cao nhất lịch sử của Apple. Đồng thời, công ty nắm 20% thị phần smartphone toàn cầu trong giai đoạn tháng 4–6, cũng là mức cao nhất từng đạt được cho một quý II. Cùng lúc, sản lượng smartphone toàn cầu lại giảm mạnh: theo một báo cáo, mức giảm lên tới 11% so với cùng kỳ, đánh dấu đáy mới cho một quý II kể từ 2013. Điều này biến Apple thành ngoại lệ hiếm hoi trong cả chu kỳ đi xuống của ngành.
Kỷ lục xuất xưởng và thị phần: khi iPhone đi ngược chu kỳ
Điểm nhấn đầu tiên là quy mô tăng trưởng Apple bất chấp thị trường smartphone suy giảm. Lượng iPhone xuất xưởng trong quý II tăng khoảng 3% so với cùng kỳ năm trước, trong khi một công ty nghiên cứu khác xác nhận Apple là hãng duy nhất có lượng máy xuất xưởng tăng với cùng mức 3%. Nhờ đó, thị phần iPhone chạm mốc 20% toàn cầu, tăng 4 điểm phần trăm so với năm trước và là kỷ lục trong giai đoạn tháng 4–6. Trong khi đó, tổng thị trường smartphone toàn cầu lại giảm: một báo cáo ghi nhận mức giảm 11% và xác định đây là mức thấp nhất của quý II trong 13 năm, còn báo cáo khác ghi nhận mức giảm 4%. Câu nói đáng trích ở đây là: “Apple đạt 20% thị phần smartphone toàn cầu trong quý II/2026, tăng 4 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm trước”. Nói cách khác, Apple không chỉ giữ được vị thế, mà còn giành thêm phần chiếc bánh khi cả chiếc bánh nhỏ lại.
Chiến lược giá cao và hệ sinh thái: tấm khiên trước làn sóng giảm giá
Điều khiến Apple đặc biệt không chỉ là các con số, mà là cách hãng chọn cuộc chơi. Trong khi nhiều nhà sản xuất Android buộc phải tham gia cuộc đua giảm giá để kích cầu hoặc cắt bớt danh mục sản phẩm nhằm bảo toàn lợi nhuận, Apple kiên định với định vị cao cấp. Hãng dựa vào hệ sinh thái khép kín, từ iPhone đến các thiết bị và dịch vụ đi kèm, cùng vòng đời sản phẩm dài và nhóm khách hàng có mức độ trung thành cao. Thế hệ iPhone 17 được đánh giá đã kích hoạt một trong những chu kỳ nâng cấp mạnh nhất, còn việc giữ giá bán ổn định trong khi đối thủ phải điều chỉnh giá vì khan hiếm linh kiện càng làm sản phẩm của Apple nổi bật hơn. Theo một báo cáo nghiên cứu, phân khúc dưới 400 USD chịu tác động nặng nề nhất khi người dùng nhạy cảm về giá. Điều đó vô tình đẩy người mua có khả năng chi trả lên nhóm cao cấp, nơi Apple vốn đang mạnh. Hơn nữa, Apple có khả năng chuyển phần chi phí tăng vào giá bán mà không làm nhu cầu sụt giảm quá mạnh, nhờ nhóm khách hàng sẵn sàng trả thêm nếu trải nghiệm đủ khác biệt.
Lợi thế và giới hạn: khi khủng hoảng chip nhớ tạo lại trật tự
Khủng hoảng chip nhớ là nền cảnh quan trọng lý giải vì sao thị trường smartphone suy giảm, nhưng cũng là bối cảnh phơi bày sự khác biệt giữa Apple và phần còn lại. Tình trạng thiếu hụt chip nhớ kéo dài khiến giá linh kiện tăng, nhu cầu tiêu dùng suy yếu, và Omdia nhận định khủng hoảng chip nhớ đã đẩy giá smartphone lên, kéo nhu cầu xuống. Theo một chuyên gia phân tích, giá chip nhớ hiện cao gấp 4–5 lần so với năm trước, khiến riêng bộ nhớ và dung lượng chiếm hơn 60% tổng chi phí nguyên vật liệu của một thiết bị. Khi chi phí cấu thành đội lên như vậy, các hãng có biên lợi nhuận mỏng ở phân khúc giá thấp gần như không còn chỗ để chịu đựng, buộc phải tăng giá hoặc cắt bớt cấu hình. Apple, nhờ định vị cao cấp và thương hiệu mạnh, vừa ít phụ thuộc vào phân khúc nhạy cảm về giá, vừa có khả năng thương lượng tốt hơn trong chuỗi cung ứng. Nói cách khác, cùng một cú sốc chi phí, nhưng độ đau của Apple nhỏ hơn đáng kể so với rất nhiều đối thủ Android.
Thách thức phía trước: tăng trưởng iPhone có bền khi giá còn leo thang?
Nhưng tăng trưởng Apple không phải câu chuyện miễn nhiễm với rủi ro. Ngay chính các báo cáo cũng cảnh báo rằng những gì thấy trong quý II mới là phần “dễ chịu” của năm. Từ quý III, Apple sẽ cảm nhận rõ hơn tác động từ làn sóng tăng giá DRAM và NAND do nhu cầu AI bùng nổ trên toàn ngành bán dẫn. Điều này đặt Apple trước hai lựa chọn: chấp nhận biên lợi nhuận thấp hơn, hoặc chuyển thêm chi phí sang người dùng bằng việc tăng giá iPhone và các thiết bị khác. Dự báo cho thấy giá chip nhớ chỉ có thể bắt đầu giảm từ nửa cuối năm 2027, và giá smartphone khó quay về mức trước năm 2025. Hai quý cuối năm được xem là giai đoạn quyết định liệu Apple có duy trì được đà tăng trưởng khi iPhone mới ra mắt. Nếu Apple tiếp tục tăng giá, tốc độ tăng sản lượng có thể chậm lại, đặc biệt ở các thị trường nhạy cảm về giá. Kết luận hợp lý là: lợi thế của Apple nằm ở việc dùng thương hiệu và hệ sinh thái để trì hoãn tác động của khủng hoảng, nhưng không thể né hoàn toàn. Người dùng cuối cùng vẫn sẽ là người trả phần lớn chi phí, câu hỏi chỉ là họ chấp nhận trả thêm đến đâu.
