Chuẩn quốc tế là nền tảng, không phải đích đến
Điều trị đột quỵ là chuỗi cấp cứu và chăm sóc liên tục, từ nhận biết dấu hiệu, đánh giá tổn thương, tái thông mạch khi phù hợp đến hồi sức và phục hồi chức năng. Vì thế, một bệnh viện đạt chuẩn chỉ phát huy hết giá trị khi cả mạng lưới có thể đưa người bệnh đến đúng nơi, đúng lúc. Tại Hội nghị Đột quỵ thế giới lần thứ 18 ở Seoul, Bệnh viện Bạch Mai được trao chứng nhận Trung tâm Đột quỵ chuyên sâu, cấp độ cao nhất trong hệ thống của WSO; bệnh viện cho biết đây là cơ sở duy nhất tại Việt Nam đạt chứng nhận này. Đánh giá độc lập dựa trên 68 tiêu chí, gồm 37 tiêu chí bắt buộc và 31 tiêu chí khuyến nghị, bao quát từ nhân lực, thiết bị, cấp cứu 24/7 đến hồi sức, phục hồi chức năng và quản lý chất lượng. Giá trị đáng kể nhất của chứng nhận không nằm ở danh hiệu, mà ở yêu cầu duy trì quy trình có thể kiểm chứng.
Thời gian vàng đòi hỏi cả hệ thống cùng chạy
Đột quỵ diễn biến nhanh; trì hoãn trước khi tới bệnh viện có thể khiến người bệnh mất cơ hội điều trị phù hợp. Với thuốc tiêu sợi huyết, cửa sổ điều trị thường khoảng 4,5 giờ; can thiệp lấy huyết khối có thể được xem xét trong tối đa 24 giờ ở người bệnh phù hợp. Nhưng các mốc này không phải lý do để chờ đợi: đến viện càng sớm, đội ngũ càng có điều kiện đánh giá và lựa chọn phương án. Bạch Mai cho biết thời gian trung vị từ lúc nhập viện đến khi dùng thuốc tiêu huyết khối hiện dưới 60 phút, với mục tiêu rút ngắn xuống dưới 45 phút. Đây là minh chứng cho tác dụng của quy trình chuẩn, nhưng hiệu quả ở bệnh viện tuyến cuối vẫn phụ thuộc việc nhận diện và chuyển người bệnh từ ngoài viện nhanh đến đâu. Chờ triệu chứng tự hết hoặc áp dụng mẹo dân gian có thể làm mất thời gian quý giá.
Đà Nẵng xây kết nối từ tuyến cơ sở
Hội thảo tại Đà Nẵng đặt trọng tâm vào những khâu thường quyết định người bệnh có kịp tiếp cận điều trị hay không: nhận diện dấu hiệu, xử trí ban đầu, hội chẩn và chuyển tuyến an toàn, nhanh chóng. Đây là hướng đi đúng, bởi năng lực chuyên sâu của một Trung tâm Đột quỵ không thể bù hết cho sự chậm trễ ở nơi phát hiện ca bệnh. Bệnh viện Đà Nẵng tiếp nhận gần 6.000 ca đột quỵ mỗi năm và phối hợp với trung tâm cấp cứu, cơ sở y tế trong thành phố cùng các tỉnh lân cận để thông báo sớm, chuẩn bị tiếp nhận. Bệnh viện cũng tổ chức khoảng 10 lớp tập huấn mỗi năm về nhận diện, xử trí, chuyển tuyến và vận chuyển an toàn. Đào tạo giúp nhân viên tuyến đầu biết việc cần làm; kết nối chuyên môn giúp thông tin đi cùng người bệnh và ê-kíp tiếp nhận sẵn sàng trước khi xe cấp cứu tới.
Mạng lưới tốt phải chuyển kiến thức thành hành động
Mạng lưới đột quỵ chỉ có ý nghĩa khi mỗi mắt xích biết lúc nào cần kích hoạt cấp cứu, nơi nào tiếp nhận và cách bàn giao thông tin. Hội thảo ở Đà Nẵng bàn cả thực trạng tiếp nhận tại y tế cơ sở lẫn cơ chế hội chẩn và phối hợp chuyển viện; đó là những nội dung thiết thực hơn việc chỉ giới thiệu kỹ thuật điều trị. Bạch Mai xem chứng nhận quốc tế là cơ sở để tăng cường đào tạo, chuyển giao kỹ thuật và hỗ trợ tuyến dưới. Bệnh viện Đà Nẵng cũng định hướng tiếp tục điều trị chuyên sâu, hội chẩn liên viện, đào tạo và hỗ trợ các đơn vị trong mạng lưới. Với người dân, dấu hiệu nghi đột quỵ cần được coi là tình huống khẩn cấp: liên hệ cấp cứu hoặc đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay, không chờ tự hồi phục. Chuẩn hóa chỉ cứu được người bệnh khi đi liền với phối hợp nhanh và trách nhiệm rõ ràng.
