Một hành trình văn hóa, không chỉ là đêm diễn
Dân Chơi Dân Ca là nhạc hội của Phương Mỹ Chi, được xây dựng như hành trình qua văn hóa ba miền bằng âm nhạc, ngôn ngữ, nghệ thuật diễn xướng và phong tục cộng đồng, thay vì chỉ dùng hình ảnh dân gian làm phông nền. Tối 7/11, chặng Day 2 diễn ra tại Sân Đông, Trung tâm Triển lãm Việt Nam ở Đông Anh, Hà Nội, thu hút hơn 5.000 khán giả. Điểm đáng chú ý của concert Hà Nội là cách chương trình đặt các sắc thái Bắc, Trung, Nam trong cùng một mạch kể, để khán giả cảm nhận văn hóa như chất liệu sống chứ không phải một bộ sưu tập biểu tượng. Đây là bước tiếp nối hợp lý trong hướng đi của Phương Mỹ Chi: đưa âm nhạc truyền thống vào không gian biểu diễn lớn mà vẫn giữ được dấu ấn vùng miền.
Dân gian được làm mới bằng sân khấu và âm thanh
Ở chặng miền Trung, “Buôn Trăng” gợi không gian xứ Huế, còn “Gối Gấm” tạo điểm nhấn bằng vũ đạo và đội hình chuyển động. “Ưng Cái Bụng” đưa âm thanh cồng chiêng, đàn T’rưng cùng hoạt cảnh đời sống người Ê Đê lên sân khấu; những từ “Ami”, “Ama” trong ca từ cũng mở một cánh cửa nhỏ để khán giả trẻ tiếp xúc với ngôn ngữ bản địa. Cách tiếp cận này có sức thuyết phục vì không đóng khung dân ca trong hình thức trình diễn nguyên bản: các làn điệu được phối khí, biến đổi cho sân khấu lớn nhưng vẫn lưu lại dấu ấn văn hóa. Đó là ranh giới khó giữ giữa làm mới và làm nhạt bản sắc; concert chọn kể bằng hình ảnh, chuyển động và âm nhạc thay vì chỉ trưng bày yếu tố truyền thống.
Nghệ sĩ nhiều thế hệ cùng mở rộng câu chuyện
Sân khấu không đặt Phương Mỹ Chi một mình ở trung tâm câu chuyện. Chương trình quy tụ NSND Tự Long, NSND Thanh Ngoan, NSƯT Kim Tử Long, NSƯT Trinh Trinh, Phương Ly, Double2T, RHYDER, Nguyễn Hùng, Pháo và Bảo Định, cùng nghệ nhân, nhạc công và Ban Cố vấn Văn hóa, Chuyên môn. Sự góp mặt của những nghệ sĩ ở nhiều thế hệ giúp các chất liệu truyền thống có thêm tiếng nói và cách tiếp cận, thay vì chỉ được diễn giải qua góc nhìn của một nghệ sĩ trẻ. Ở phần miền Bắc, liên khúc “Trẩy Hội Làng” đưa khán giả vào không khí hội làng; tiết mục “Thử Lòng Quân Tử” có Hát Xoan Phú Thọ với các nghệ nhân từ bốn phường Xoan gốc, bên cạnh phần rap của RHYDER. Những cuộc gặp gỡ ấy khiến yếu tố khách mời trở thành một phần của câu chuyện văn hóa, không chỉ là điểm nhấn giải trí.
Kết nối người trẻ với âm nhạc truyền thống
Giá trị đáng kể nhất của Dân Chơi Dân Ca nằm ở nỗ lực đưa di sản ra khỏi khuôn khổ trình diễn quen thuộc để trở thành trải nghiệm sân khấu có thể chạm tới công chúng mới. Từ Hát Xoan Phú Thọ đến những không gian văn hóa vùng miền khác, chương trình cho thấy chất liệu truyền thống có thể bước khỏi nền tảng số và sống động trong một buổi diễn trực tiếp. Điều đó không có nghĩa mọi làn điệu đều tự nhiên hợp với nhạc pop; lựa chọn, nghiên cứu và sáng tạo phù hợp mới giúp nghệ thuật truyền thống tiếp cận gần hơn với người trẻ. Concert Hà Nội vì thế là một bước tiến đáng ghi nhận trong hành trình của Phương Mỹ Chi, nhưng cũng đặt ra một tiêu chuẩn cần duy trì: đổi mới phải đi cùng sự tôn trọng nguồn gốc. Khi giữ được cân bằng ấy, dân ca ba miền có cơ hội hiện diện bền bỉ trong đời sống giải trí.
