Khi nhạc pop khoác áo rock: xu hướng hay trào lưu nhất thời?
Xu hướng nghệ sĩ ngoài dòng rock thử sức biểu diễn nhạc rock trên các chương trình truyền hình lớn là sự dịch chuyển nơi ranh giới thể loại trở nên linh hoạt, khi ca sĩ pop, nhạc nhẹ hay thậm chí nhạc cách mạng dùng rock và kỹ năng sân khấu hiện đại để làm mới kho tàng ca khúc cũ lẫn mới, kéo chúng gần hơn với khán giả trẻ mà vẫn phải giữ được phần hồn của bản gốc.
Trong bối cảnh đó, Anh Trai Vượt Ngàn Chông Gai trở thành “phòng thí nghiệm” sống động cho nghệ sĩ rock biến hóa và cả những ca sĩ vốn không gắn với rock, nhưng muốn bứt khỏi vùng an toàn. Làm mới ca khúc ở đây không còn là phụ gia mà là “đặc sản”, giúp nhiều bài hát có đời sống thứ hai, tiếp cận lớp khán giả Gen Z vốn luôn đòi hỏi đổi mới. Câu hỏi không còn là có nên làm mới hay không, mà là: làm thế nào để tinh thần sáng tạo không biến thành sự lạm dụng hiệu ứng và phá vỡ linh hồn ca khúc.
Đông Hùng và thế hệ ca sĩ “rẽ phải” vào rock
Trường hợp Đông Hùng cho thấy một bước ngoặt đáng chú ý của những ca sĩ vốn xuất thân từ nhạc nhẹ, nhạc cách mạng khi quyết định thử sức với rock và biểu diễn sân khấu cường độ cao. Trong một tập phát sóng giữa tháng 8, anh cùng Tùng Mint, Mew Amazing, It’s Charles trình diễn ca khúc “Mời buồn sang chơi” của Châu Đăng Khoa, chọn cách hát trẻ trung, di chuyển liên tục trên sân khấu và dùng thêm beatbox để tăng nhịp điệu cho tiết mục. Đây là hình ảnh đối lập với sự đạo mạo, chuẩn mực mà khán giả từng quen thấy ở Đông Hùng.
Đáng nói hơn, trước đó anh từng đưa ca khúc cách mạng “Lên đàng” sang phong cách rock mà vẫn chinh phục được cả khán giả trẻ lẫn những người từng trải qua chiến tranh giữ nước. Khi một giọng ca quen thuộc với nhạc chính thống dám “nổi loạn” bằng rock, khán giả buộc phải nhìn lại định kiến rằng rock chỉ dành cho một cộng đồng nhỏ. Đó là bước tiến quan trọng của biểu diễn nhạc rock truyền hình: rock không còn đứng riêng trên sân khấu nhỏ, mà bước thẳng vào giờ vàng, cạnh tranh trực tiếp với pop và ballad.
Làm mới ca khúc rock: cơ hội vàng và chiếc bẫy phá bản gốc
Không phải ngẫu nhiên mà làm mới ca khúc rock và các thể loại khác trở thành xu hướng phổ biến. Khi chương trình chủ động “thay áo” cho cả nhạc xưa lẫn hit mới, nhiều bài hát có cơ hội sống lại, như “Nước hoa” từng lan tỏa mạnh sau khi được làm mới trên sân khấu Anh Trai Vượt Ngàn Chông Gai. Nghệ sĩ rock biến hóa, thêm beat, thêm dàn dựng, thậm chí thêm rap giúp ca khúc hợp tai khán giả trẻ hơn mà không cần quảng bá ồn ào.
Tuy nhiên, tranh cãi quanh “Trước Khi Em Tồn Tại” là lời nhắc nhở lạnh lùng. Khi đội Nhà hiển nhiên của Huỳnh Lập, Cheng, Thái Lê Minh Hiếu, Neko Lê biến bản hit tươi vui thành một tiết mục âm u, mệt mỏi với màu sắc “tu tiên” và đoạn tụng kinh, họ lập tức bị tố là phá nát ca khúc. Ranh giới giữa sáng tạo và phá vỡ tinh thần nguyên bản mong manh đến mức chỉ cần lệch tay một chút, khán giả sẽ cảm thấy bị phản bội. Một nhạc sĩ đã ví việc làm mới như trùng tu nhà cổ: có thể đổi màu tường, thêm không gian, nhưng không được đập bỏ phần tạo nên linh hồn ngôi nhà.
Khi rock kết hợp nhảy, rap, kịch: giải trí mới hay “tạp kỹ” âm nhạc?
Sự bùng nổ của biểu diễn nhạc rock truyền hình không chỉ nằm ở âm thanh, mà còn ở cách nó kết hợp với các yếu tố trình diễn khác. Trên sân khấu Anh Trai Vượt Ngàn Chông Gai, một ca khúc chia tay day dứt như “Giã từ dĩ vãng” được Đinh Mạnh Ninh biến thành bản rock mãnh liệt, khỏe khoắn, đẩy giọng hát nội lực lên đúng điểm rơi cảm xúc. Rock ở đây không còn là tiếng gào, mà là cấu trúc trình diễn: nhịp trống, guitar, dàn dựng ánh sáng và cả diễn xuất của ca sĩ cùng đội chơi.
Ở chiều ngược lại, thất bại của những lần dàn dựng “ma mị” quá tay cho thấy không phải mọi yếu tố sân khấu đều phù hợp với âm nhạc đại chúng. Huỳnh Lập từng thành công với phim mang màu tâm linh và thu về doanh thu hơn 242 tỷ đồng cho “Nhà gia tiên”, nhưng khi đưa chất ma mị đó lên sân khấu ca nhạc, hiệu ứng khán giả lại trái ngược. Câu hỏi lớn đặt ra: chúng ta đang tạo ra một hình thức giải trí mới, hay đang pha trộn mọi thứ thành một món tạp kỹ khó nuốt?
Giới hạn cần có: tôn trọng bản gốc để sáng tạo đường dài
Lợi ích của việc làm mới là rõ ràng: ca khúc cũ được hồi sinh, nghệ sĩ mở rộng hình ảnh, rock được phổ cập đến khán giả đại chúng. Nhưng cái giá phải trả là nguy cơ làm méo mó cảm xúc nguyên bản, khiến tác giả và người yêu nhạc xa lánh. Đã có nhạc sĩ lên tiếng về việc một số nghệ sĩ cố tình làm dở ca khúc của mình chỉ để tạo hiệu ứng lan truyền, điều mà anh cho là không đáng được tôn trọng. Khi mục tiêu là câu view, âm nhạc trở thành đạo cụ thay vì trung tâm.
Từ góc nhìn người viết, hướng đi bền vững của biểu diễn nhạc rock truyền hình phải dựa trên ba nguyên tắc: hiểu tinh thần bản gốc, xác định rõ mục đích làm mới và kiên quyết đặt âm nhạc lên trên chiêu trò. Đông Hùng khi đưa “Lên đàng” sang rock mà vẫn khiến khán giả nhiều thế hệ đồng thuận chứng minh rằng sự tôn trọng không hề kìm hãm sáng tạo, ngược lại, nó là nền tảng để những thử nghiệm táo bạo được đón nhận. Khi ca sĩ pop bước vào địa hạt rock với thái độ đó, ranh giới thể loại có thể mờ đi, nhưng phẩm giá của âm nhạc thì không.
