Dịch vụ thẩm mỹ xâm lấn: Đang bị xem nhẹ như gội đầu, massage
Khoảng trống pháp lý trong quản lý dịch vụ thẩm mỹ xâm lấn là tình trạng các thủ thuật có nguy cơ y khoa rõ rệt như tiêm filler, botox, căng chỉ, lăn kim, hút mỡ… bị đối xử như dịch vụ gội đầu, massage, dẫn đến việc hàng loạt spa không phép thực hiện, trong khi khung pháp lý và cơ chế kiểm soát gần như không theo kịp thực tế. Đây là vấn đề an toàn công cộng chứ không đơn thuần là câu chuyện làm đẹp. Chiều 3-8, trong phiên thảo luận tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV Luật Đầu tư, các đại biểu Đoàn Hà Nội đã thẳng thắn nêu ra bất cập này. Việc cắt giảm mạnh ngành, nghề kinh doanh có điều kiện nhằm cải thiện môi trường đầu tư là xu hướng đúng, nhưng đã vô tình đẩy các thủ tục xâm lấn – vốn phải chịu chuẩn y tế nghiêm ngặt – ra vùng xám pháp lý. Khi dịch vụ chăm sóc sắc đẹp không thuộc diện kinh doanh có điều kiện và chỉ bị hậu kiểm, tiêm filler spa không phép trở thành “chuyện bình thường” trong nhiều ngõ phố đô thị.
Spa tiêm filler, căng chỉ, hút mỡ: Vùng xám giữa làm đẹp và khám chữa bệnh
Thực tế ngoài thị trường cho thấy dịch vụ thẩm mỹ xâm lấn đang bị trộn lẫn thô bạo với chăm sóc sắc đẹp thông thường. Nhiều cơ sở mở biển "spa" hoặc "gội đầu, massage" nhưng bên trong lại nhận tiêm chất làm đầy, botox, căng chỉ da mặt, dùng laser, sóng cao tần, lăn kim, thậm chí hút mỡ, nâng mũi. Đây không phải là dịch vụ thư giãn; đó là thủ thuật xâm lấn cơ thể, liên quan trực tiếp đến thuốc, thiết bị, vô khuẩn và xử trí cấp cứu. Đáng báo động hơn, các spa này không nằm trong danh mục ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, nên việc quản lý spa Việt Nam hiện chủ yếu dựa vào hậu kiểm với thanh tra, kiểm tra, giám sát rất hạn chế. Khi luật coi spa như bất kỳ cơ sở kinh doanh dịch vụ khác, cơ quan chức năng thiếu cơ sở pháp lý để kiểm tra chuyên môn, còn người dân lại dễ tin rằng đó là hoạt động hợp pháp. Câu chuyện giáo viên đi dạy về rồi làm thêm, tiêm filler cho khách tại các tiệm gội đầu là minh chứng rõ ràng cho sự lẫn lộn nguy hiểm giữa nghề y và nghề dịch vụ.
Nguy cơ sức khỏe: Khi người cầm kim không phải là bác sĩ
Đằng sau những tấm poster "tiêm filler giá rẻ" hay "căng chỉ trẻ hóa" là hàng loạt rủi ro y khoa bị che giấu. Các đại biểu Quốc hội đã nhắc đến nhiều sự cố liên quan đến sử dụng thuốc, sốc phản vệ, sốc thuốc gây tê, nhiễm trùng do không bảo đảm vô khuẩn trong quá trình thực hiện kỹ thuật xâm lấn. Khi người làm thủ thuật không được đào tạo bài bản, không biết nhận diện nguy cơ, không có phác đồ xử trí cấp cứu, mỗi mũi kim vào da là một lần đánh cược với an toàn thủ tục làm đẹp. Một vấn đề căn gốc là pháp luật chưa phân định rõ giữa dịch vụ thẩm mỹ xâm lấn và chăm sóc sắc đẹp không xâm lấn. Không đưa nhóm xâm lấn vào danh mục kinh doanh có điều kiện khiến cơ quan quản lý thiếu công cụ buộc cơ sở đáp ứng điều kiện nhân sự, trang thiết bị, vô khuẩn và chịu giám sát chuyên môn. Hệ quả là người tiêu dùng, bị thu hút bởi quảng cáo giá rẻ, trở thành đối tượng thử nghiệm của các thủ thuật y tế trong môi trường không chuẩn y khoa.
Khi cải cách thủ tục đầu tư đụng chạm vùng dễ tổn thương
Bối cảnh của câu chuyện căng chỉ khoảng trống pháp lý không chỉ nằm ở ngành làm đẹp mà ở cả mục tiêu rộng hơn: cắt giảm tối thiểu 30% ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện theo kết luận của Trung ương. Chính phủ đã rà soát, cắt giảm 56 ngành, nghề và sửa đổi 14 ngành, nghề, tương đương giảm 28,28% so với Luật Đầu tư 2025. Đây là bước cải cách mạnh, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm để "mở đường" cho doanh nghiệp. Nhưng chính trong quá trình này, những lĩnh vực liên quan đến nhóm dễ tổn thương – người cao tuổi, người khuyết tật, trẻ em, người đi làm đẹp – đang bị treo giữa hai hệ thống: y tế và kinh doanh dịch vụ. Có các giai đoạn chuyển tiếp mà tiêu chuẩn kỹ thuật thay thế chưa kịp ban hành, tạo ra khoảng thời gian gần 10 tháng mà hoạt động chăm sóc các nhóm này không còn là ngành nghề có điều kiện nhưng cũng chưa có quy chuẩn mới để đảm bảo chất lượng. Khi pháp luật chậm hơn thực tế, người chịu rủi ro luôn là bên yếu thế, không có chuyên môn để tự bảo vệ mình.
Cần coi tiêm filler, căng chỉ là ngành kinh doanh có điều kiện
Giải pháp không thể là cấm hết dịch vụ thẩm mỹ xâm lấn – nhu cầu làm đẹp là có thật – mà là kéo chúng về đúng bản chất: thủ thuật y tế phải chịu quản lý như khám chữa bệnh. Các đại biểu đã đề nghị phân loại rõ dịch vụ làm đẹp không xâm lấn và dịch vụ sử dụng kỹ thuật, thiết bị y tế, đồng thời đưa các dịch vụ xâm lấn vào danh mục kinh doanh có điều kiện. Điều đó đồng nghĩa với việc tiêm filler spa không phép, căng chỉ trong phòng kín tại tiệm gội đầu phải bị coi là vi phạm, còn người hành nghề bắt buộc phải được đào tạo, cấp phép, cơ sở đáp ứng chuẩn chuyên môn và chịu kiểm tra chặt chẽ. Nếu mục tiêu cải thiện môi trường đầu tư là đúng, thì cũng phải đặt cạnh mục tiêu bảo vệ sức khỏe người dân. Việc tái phân loại các thủ tục xâm lấn, siết quản lý spa Việt Nam, tăng năng lực hậu kiểm và không để khoảng trống pháp lý kéo dài sẽ là phép thử cho trách nhiệm của hệ thống đối với an toàn thủ tục làm đẹp. Không ai đáng phải đánh đổi mạng sống chỉ để đổi lấy một gương mặt "trẻ hơn" trong tay người cầm kim không được phép.
