Hiện tượng “Lửa trắng” và bước ngoặt của phim hình sự Việt
“Lửa trắng” là một phim hình sự Việt dài tập về cuộc chiến chống ma túy, được sản xuất với tư vấn chuyên môn của lực lượng cảnh sát điều tra, gây chú ý nhờ câu chuyện nhiều tầng, xung đột nội bộ căng thẳng và cách tái hiện thế giới tội phạm ma túy chân thực trên màn ảnh nhỏ. Bộ phim truyền hình Lửa trắng được thực hiện với sự hợp tác của Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (C04) Bộ Công an, nhận được sự quan tâm theo dõi của đông đảo khán giả. Tác phẩm đang dần bước vào chặng cuối với những tập phim gay cấn, tái hiện cuộc chiến cam go giữa lực lượng công an với những băng nhóm tội phạm ma túy. Điều đáng nói là phim Lửa trắng không dừng lại ở việc kể lại một chuyên án, mà đẩy khán giả vào vùng xám của niềm tin, phản bội và sự tha hóa trong cả thế giới tội phạm lẫn cơ quan thực thi pháp luật. Những preview tập 17, 18 với cảnh nội bộ cảnh sát điều tra lục đục, nghi ngờ có “rò rỉ nội bộ” đã khiến người xem không thể xem phim như một câu chuyện đơn giản về chính – tà nữa. Đó là bước tiến quan trọng của một phim chính luận VTV, khi dám đặt câu hỏi về đạo đức và trách nhiệm ngay trong hàng ngũ người thi hành pháp luật, thay vì chỉ tô son cho hình tượng anh hùng.
Đạo cụ ma túy: từ bột mì, xốp đến nước ngọt và kẹo
Nếu phải chỉ ra yếu tố sáng tạo nhất của phim Lửa trắng, đạo cụ ma túy chắc chắn nằm ở top đầu. Ngay từ giai đoạn tiền kỳ, ê-kíp đã được các chuyên gia của C04 tư vấn chuyên môn, thẩm định kịch bản và chuẩn bị rất kỹ lưỡng từ đạo cụ đến lực lượng diễn viên quần chúng. Đáng chú ý, các loại ma túy mới xuất hiện xuyên suốt bộ phim là một trong những chi tiết được đầu tư nhiều và công phu nhất. Theo họa sĩ Lê Đức Thọ, các loại ma túy xuất hiện trên phim đều là sản phẩm mô phỏng, nhưng phải tính toán kỹ từ hình thức, kích thước đến cấu tạo để phù hợp với từng tình huống trong kịch bản. Những bánh ma túy đạo cụ được chia thành hai loại: một loại làm bằng xốp, loại còn lại có bột mì bên trong, được gói lại để phục vụ các cảnh công an rạch gói hàng kiểm tra. Các lọ ma túy giả định “bụi trăng” được làm bằng nước ngọt, còn viên ma túy tổng hợp thực chất là kẹo. Đây là minh chứng cho thấy phim chính luận VTV hoàn toàn có thể sáng tạo táo bạo mà vẫn đảm bảo an toàn, khi biết cách dùng đạo cụ phim ngắn một cách thông minh, có trách nhiệm.
Lão Công tỉnh lại: nút thắt vàng của xung đột nội bộ
Về mặt kịch tính, khoảnh khắc Lão Công tỉnh lại là điểm ngoặt khiến không khí phim như được vặn lên một nấc mới. Trong bệnh viện, Lão Công bất ngờ tỉnh lại sau nhiều ngày hôn mê, đúng lúc nội bộ công ty Hòa Công và các mối quan hệ tay trong tay ngoài đang lục đục gay gắt. Phía công an cũng khẳng định “có rò rỉ nội bộ” khi chỉ ra rằng chỉ nhân sự chủ chốt của ban chuyên án mới nắm được lộ trình họp khẩn với Cục. Ở tuyến tội phạm, Lan thông báo với Huân về việc Công có thể đang gặp nguy hiểm khi Lão Công tỉnh lại: có tin nhắn báo Cương đang trên đường tới nhà Lão Công, và khả năng xảy ra chuyện là rất lớn. Có vẻ như sau khi tỉnh lại, Lão Công đã biết người hãm hại mình chính là Cương và sẽ có một cuộc ẩu đả diễn ra ngay sau đó. Đây không chỉ là twist để giữ nhịp cao trào, mà còn là cách phim Lửa trắng khoét sâu vào chủ đề phản bội trong giới ông trùm: kẻ từng là “quân bài không thể thay thế” lại trở thành người bị truy sát, đẩy cả đường dây vào vòng xoáy nghi ngờ.
Cuộc chiến niềm tin: khi chuyên án và băng nhóm cùng rạn nứt
Các tập 17, 18 cho thấy một lựa chọn kể chuyện khá liều lĩnh: để cả hai phía – công an và tội phạm – cùng lúc rơi vào khủng hoảng niềm tin. Trong preview tập 17, Cương “đen” khuyên Huân không nên quá tin tưởng vào Lan vì sợ Huân bị lợi dụng “chết lúc nào không biết”. Huân lại kéo Cương về phía Santana, coi Cương là “quân bài không thể thay thế” trong cuộc chơi quyền lực. Cung thì bực tức vì lượng lớn ma túy “Bụi trăng” bị tuồn về Sơn Hải khiến hàng tồn của Hòa Công ế ẩm, dẫn tới cảnh đối đầu gay gắt với Mai về việc nhận vận chuyển hàng cho Santana. Song song, nội bộ cơ quan cảnh sát điều tra lục đục khi Châu cho rằng nên đợi thời cơ để quét một mẻ lớn, tóm gọn cả băng Hòa Công và tổ chức Santana, còn Tân thì thẳng thắn cáo buộc Châu đang đánh cược cả chuyên án chỉ vì căn cứ mơ hồ. Khi cả hai phía đều chia rẽ, phim Lửa trắng cho thấy cuộc chiến chống tội phạm đâu chỉ là “ta bắt được địch”, mà còn là cuộc chiến giữ vững lý trí, không để cái tôi và tham vọng làm méo mó chuyên án.
Hậu trường lao lực và tầm ảnh hưởng của “Lửa trắng”
Sức nặng của Lửa trắng không thể tách khỏi nỗ lực thầm lặng của ê-kíp và dàn diễn viên quần chúng – những người góp phần làm nên không khí chân thực cho mỗi thước phim. Họ thường vào vai tội phạm, người vận chuyển hàng, dân địa phương hoặc các nhân vật xuất hiện trong những đại cảnh truy bắt, có người chỉ lên hình vài giây nhưng phải dành nhiều giờ hóa trang, chờ đợi và thực hiện cảnh quay. Một diễn viên chia sẻ từng phải bê thùng hàng khá nặng, có thể vượt quá trọng lượng cơ thể 48kg của mình, trong bối cảnh xung quanh là lực lượng cảnh sát cơ động, cảm giác hồi hộp là khó tránh. Ở tuyến ông trùm, diễn viên đảm nhận vai sếp lớn trong Lửa trắng kể rằng phần lớn ê-kíp phải làm việc vào ban đêm, nhiều lần di chuyển qua địa bàn xa xôi, lên cửa khẩu, vào rừng, chịu muỗi đốt, chảy máu… nhưng vẫn thấy vui vì được tham gia một phim đề cập đến vấn đề phòng, chống tệ nạn xã hội. Phim Lửa trắng tập 17 và tập 18 lần lượt lên sóng tối 13.8 và 14.8 trên VTV3. Với sức hút hiện tại, khó phủ nhận rằng Lửa trắng đang góp phần định hình kỳ vọng mới dành cho dòng phim chính luận VTV: chuyên nghiệp hơn về mặt đạo cụ, gai góc hơn về mặt nội dung, và gần với nỗi lo của người xem hơn.
