Từ IPO bùng nổ đến tỷ phú robot: tín hiệu mới của embodied AI
Làn sóng robot hình người Trung Quốc là cuộc bùng nổ của các công ty robot công nghệ chuyên phát triển máy móc có hình dáng người, tích hợp trí tuệ nhân tạo embodied AI để cảm nhận, di chuyển và làm việc trong thế giới thực như một nền tảng hạ tầng mới cho ngành AI. Đợt IPO Unitree được định giá gần 8,5 tỷ USD, đưa nhà sáng lập Wang Xingxing trở thành tỷ phú đô la đầu tiên xuất thân từ ngành robot hình người của Trung Quốc. Đây không chỉ là câu chuyện làm giàu cá nhân mà là phép thử cho niềm tin thị trường vào một thế hệ robot công nghệ mới, nơi AI không còn nằm trên máy chủ mà bước đi trong nhà máy, kho bãi, thậm chí trên sân khấu Tết. Nếu AI sinh ra “tỷ phú thuật toán” trong thập kỷ trước, thì embodied AI đang mở ra thế hệ “tỷ phú robot”.
IPO Unitree: cơn sốt 8.288 lần đăng ký và cơn khát embodied AI
IPO Unitree không chỉ là thương vụ gọi vốn đơn thuần mà là chỉ báo cho mức độ hưng phấn của nhà đầu tư với embodied AI. Đợt chào bán bị đăng ký vượt 8.288 lần, tỷ lệ trúng của nhà đầu tư cá nhân chỉ khoảng 0,0181%. Một câu trích dẫn có thể đo nhiệt độ thị trường là: “Trung bình, cứ 5.525 người đăng ký thì chỉ có 1 người mua được cổ phiếu Unitree”. Điều này cho thấy robot hình người Trung Quốc đang được xem như cầu nối giữa các mô hình ngôn ngữ lớn với những cỗ máy có thể đi lại trong nhà máy hoặc nâng – chuyển vật nặng. Bắc Kinh coi embodied AI là ưu tiên quốc gia, biến các IPO như Unitree thành đường cao tốc bơm vốn cho một ngành cực kỳ tốn kém về kỹ sư, dữ liệu và hạ tầng sản xuất.
AgiBot, hàng trăm đối thủ và cuộc đua tài chính chưa từng có
Điều đáng nói là Unitree không phải kẻ thống trị tuyệt đối trong thị trường robot hình người Trung Quốc. AgiBot tại Thượng Hải đã xuất xưởng khoảng 8.400 robot hình người chỉ trong 6 tháng đầu năm, chiếm 44% thị phần toàn cầu, trong khi Unitree đứng thứ hai với khoảng 5.900 robot, tương đương 31% thị phần. Về tài chính, Unitree tạm dẫn trước khi đã có doanh thu và lợi nhuận ròng điều chỉnh hàng trăm triệu nhân dân tệ, nhưng cuộc chơi vốn trên sàn chứng khoán mới là chiến trường dài hạn. AgiBot đang chuẩn bị IPO tại Hồng Kông; cùng lúc, X Square Robot, Galbot, EngineAI và Leju Robotics cũng xếp hàng nộp hồ sơ niêm yết. Khi hơn 100 công ty robot hình người Trung Quốc lao lên sàn, cuộc chiến không còn là “ai có công nghệ hay hơn” mà là “ai sống sót lâu hơn bằng vốn rẻ”.
Robot múa võ đón Tết: biểu tượng mới của AI gắn với cơ thể
Robot công nghệ của Unitree từng gây sốt khi xuất hiện tại Gala mừng Xuân của đài truyền hình quốc gia, biểu diễn nhảy múa và múa võ với độ linh hoạt khó tin. Những màn trình diễn này không chỉ là chiêu marketing mà còn là minh chứng cho việc embodied AI đã rời khỏi phòng thí nghiệm để bước vào văn hóa đại chúng. Các mẫu G1, H1, R1 với khả năng chạy, nhảy, xoay người và giữ thăng bằng cho thấy sự kết hợp giữa cảm biến LiDAR, cánh tay robot chính xác cao và thuật toán điều khiển chuyển động. Đây là lý do Unitree được xem như biểu tượng cho nỗ lực làm chủ “trí tuệ hiện thực hóa” của Trung Quốc. Khi công chúng đã quen với hình ảnh robot múa võ đón Tết, thị trường sẽ dễ chấp nhận hơn viễn cảnh robot hình người bước vào nhà máy, kho hàng hay trung tâm logistics.
Sau cơn sốt IPO: giảm giá, cuộc đua dài hạn và những rủi ro
Đằng sau cơn sốt IPO, Unitree thừa nhận có thể phải giảm giá robot trong thời gian tới để giữ sức cạnh tranh. Khi các đối thủ như AgiBot đẩy mạnh sản lượng và đa dạng hóa dòng sản phẩm từ robot hai chân cỡ lớn đến robot bánh xe, cuộc đua sẽ chuyển dần từ “ai gây được tiếng vang trên sàn” sang “ai bán được nhiều robot hình người nhất với chi phí thấp nhất”. Unitree dự báo doanh thu 6 tháng đầu năm tiếp theo có thể tăng 35,6–45,4%, còn lợi nhuận ròng đạt tới hàng trăm triệu nhân dân tệ — nhưng con số dự báo luôn đi kèm rủi ro kỳ vọng quá cao. Các nhà sản xuất Trung Quốc hiện đã cung cấp hơn 97% tổng số robot hình người xuất xưởng toàn cầu; nếu niềm tin vào embodied AI đảo chiều, toàn bộ “cơn sốt IPO” có thể biến thành bài kiểm tra chịu đựng khắc nghiệt.
