Khi Google Assistant bị khai tử và người dùng Pixel buộc phải lớn tiếng
Việc Google thực hiện chuyển đổi bắt buộc từ Google Assistant sang Gemini trên các Pixel devices và những thiết bị Android còn lại là bước ép buộc người dùng phải chấp nhận một trợ lý AI mới, được quảng bá là toàn năng nhưng vẫn gây tranh cãi lớn về độ tin cậy, tính nhất quán và khả năng xử lý những nhu cầu đơn giản hằng ngày. Đây không chỉ là cập nhật tính năng, mà là thay đổi nền tảng trong cách người dùng tương tác với hệ sinh thái Google Assistant Gemini. Đầu tuần, Google đã thực hiện một “đợt đẩy cuối” để loại bỏ Google Assistant khỏi các thiết bị Android còn sót lại và chuyển hẳn sang Gemini. Kể từ đó, phản kháng người dùng xuất hiện rõ rệt: các chủ sở hữu Pixel tập trung trên Reddit để chia sẻ trải nghiệm, từ việc gọi Gemini là vô dụng cho đến phân tích kỹ hơn tính chất không quyết định (non-deterministic) của mô hình khi dùng như trợ lý công việc. Người dùng phàn nàn rằng Gemini thay thế Assistant nhưng lại cho câu trả lời mâu thuẫn cho cùng một câu hỏi, thậm chí thừa nhận đang dò mẫu đầu vào thay vì kiểm tra mã, và cố gắng “hữu ích” bằng cách tự suy đoán. Từ góc nhìn người dùng cuối, đây là sự xuống cấp hơn là nâng cấp.
Từ trợ lý ổn định sang mô hình LLM: vì sao trải nghiệm bị vỡ vụn
Sự chuyển đổi bắt buộc này phơi bày một nghịch lý: Google muốn biến Gemini thành công cụ AI toàn năng, nhưng người dùng lại cần một trợ lý số đơn giản, quyết đoán và đáng tin cậy. Google nhấn mạnh rằng Gemini có thể xử lý nhiều tác vụ hơn, kể cả các nhiệm vụ phức tạp, và đặt cược gần như toàn bộ tương lai vào nó. Các phiên bản Gemini hiện được coi là nền tảng cho hầu hết sản phẩm chủ lực, từ Search, Maps đến Gmail và Chrome, mỗi dịch vụ phục vụ hơn 1 tỷ người dùng. Thế nhưng trong đời sống thực, phần lớn người dùng Pixel devices cần những việc rất đời thường: gửi tin nhắn khi đang lái xe, tìm bài hát, gọi lệnh automation trong nhà hay yêu cầu chỉ đường bằng giọng nói. Trên Android Auto và Google Home, “khí thế” với Gemini bị đánh giá là khá tệ; một trợ lý dựa trên LLM phải liên tục ra quyết định chuẩn xác để thực thi nhanh các lệnh đơn giản, nhưng Gemini hiện không làm được điều đó một cách nhất quán. Khi một người dùng không thể dùng giọng nói để dẫn đường đến nhà mẹ trên Android Auto, dù đã thử cả cách đánh vần tên, câu hỏi đặt ra không phải là Gemini thông minh đến đâu, mà là liệu nó có đủ thực dụng để tồn tại trong đời sống hằng ngày.
Phản kháng người dùng Pixel: không chỉ là chuyện khó chịu nhất thời
Phản kháng người dùng ở đây có cấu trúc rõ ràng chứ không chỉ là phẫn nộ nhất thời. Một nhóm chủ sở hữu Pixel devices đã tạo một chủ đề Reddit dài để mổ xẻ sự khác biệt giữa Google Assistant và Gemini. Họ chỉ ra rằng LLM vốn không quyết định, nhưng trợ lý số lại cần tính quyết định cao: cùng một lệnh, cùng một ngữ cảnh, phải cho ra một kết quả ổn định. Người dùng kể lại việc Gemini cho hai câu trả lời trái ngược cho cùng một câu hỏi, rồi sau đó thừa nhận là đang “pattern-matching” đầu vào chứ không xác minh mã. Một số người cố thử “huấn luyện” Gemini bằng chỉ dẫn, yêu cầu nó không bịa thông tin, không thay câu trả lời để chiều lòng người hỏi. Đây là dấu hiệu cho thấy người dùng đang phải bù đắp cho thiết kế sản phẩm chưa chín muồi. Ở góc độ chức năng, nhiều người phản ánh Gemini không chạy được một số routine tự động hóa trong nhà mà Assistant xử lý trong vài giây, gặp vấn đề khi phát nhạc, tìm bài mới hoặc gửi tin nhắn khi đang lái xe. Khi trợ lý mới cung cấp thông tin sai với tần suất cao đến mức người dùng không còn dám tin, sự phản kháng người dùng là phản ứng hợp lý chứ không phải thái độ “khó tính”.
Khoảng cách giữa tham vọng Gemini 4 và hiệu suất thực tế
Câu chuyện trên các thiết bị Pixel chỉ là bề nổi của vấn đề sâu hơn: ngay bên trong Google, hiệu suất thực tế của Gemini cũng đang bị đặt dấu hỏi. Khi Alphabet chuẩn bị ra mắt Gemini 4, nhiều nhân viên hoài nghi về khả năng hoạt động của mô hình ở các lĩnh vực then chốt như lập trình. Dù Gemini 4 đạt điểm tốt trong các bài kiểm tra tiêu chuẩn, hiệu suất thực tế lại yếu hơn khi áp vào công việc; mô hình gặp khó với một số tác vụ lập trình nhất định và không giỏi trong thiết kế giao diện, vốn là yếu tố quan trọng cho trải nghiệm ứng dụng và website. Nội bộ Google tồn tại ý kiến trái chiều: một số nhân viên cho rằng các mô hình của đối thủ như Anthropic hay OpenAI đang cải thiện nhanh hơn và rằng Gemini 4 ngay cả ở phiên bản tốt nhất vẫn sẽ tụt hậu ở vài mặt. Ngược lại, những người khác khẳng định Gemini 4 ở vị thế tiên phong, và Google bác bỏ đánh giá rằng mô hình hoạt động kém trong lập trình. Dù vậy, việc tập trung vào điểm số trên benchmark hơn là hiệu quả thực tế – hiện tượng được gọi là “benchmaxxing” – đang khiến trải nghiệm người dùng như trên Android Auto và Google Home trở thành phép thử khắc nghiệt nhất đối với tham vọng AI của Google.
Kết luận: Google Assistant Gemini cần lấy lại lòng tin trước khi nói đến cách mạng AI
Từ góc nhìn chiến lược, Google không sai khi muốn có một mô hình AI thống nhất như Gemini, làm nền cho mọi sản phẩm và cạnh tranh trực diện với OpenAI hay Anthropic. Vấn đề nằm ở cách chuyển đổi bắt buộc, thiếu lựa chọn và thiếu giai đoạn song song để người dùng tự đánh giá. Khi Google Assistant – một trợ lý quen thuộc, tương đối ổn định – bị loại bỏ hoàn toàn để nhường chỗ cho Gemini, mọi điểm yếu của mô hình mới ngay lập tức phơi bày trước hàng tỉ người dùng. Nếu Google tiếp tục coi phản kháng người dùng Pixel devices chỉ là “ồn ào” nhất thời, họ sẽ bỏ lỡ tín hiệu quan trọng: người dùng không cần một mô hình toàn năng trên lý thuyết, mà cần một trợ lý đúng, nhanh, đơn giản trong thực tế. Khi Gemini không đảm bảo điều đó, khái niệm “Google Assistant Gemini” chỉ là cái tên, không còn là lời hứa. Để đóng khoảng cách giữa tham vọng và thực tế, Google cần khôi phục tính quyết định, độ tin cậy và khả năng xử lý các tác vụ cơ bản thay vì chạy đua điểm số trên benchmark. Nếu không, chiến lược đặt cược toàn bộ tương lai vào Gemini sẽ đứng trên nền tảng niềm tin đang nứt vỡ.
