Đông khách không có nghĩa là đầu tư công nghệ hiệu quả
Du lịch thông minh là cách tổ chức hoạt động du lịch dựa trên dữ liệu được kết nối, công nghệ phù hợp và quyết định hướng đến dịch vụ tốt hơn cho du khách. Đây không phải cuộc đua mua phần mềm hay triển khai càng nhiều ứng dụng càng tốt. Bài toán cấp thiết là làm sao để mỗi khoản đầu tư giúp giảm lãng phí, hỗ trợ điều hành và tạo giá trị có thể nhận thấy.
Đà tăng lượng khách tại TP.HCM cho thấy ngành đang mở rộng, nhưng chưa chứng minh công nghệ được đầu tư hiệu quả. Trong 9 tháng đầu năm 2026, thành phố ước đón hơn 8,5 triệu lượt khách quốc tế, tăng 34,5% so với cùng kỳ và đạt 77,4% kế hoạch năm. Nếu đánh giá chuyển đổi số bằng số nền tảng đã mua hoặc số ứng dụng đã ra mắt, ngành có thể rơi vào bẫy chi phí: hệ thống vẫn chạy nhưng không giảm được công việc trùng lặp, tăng đặt chỗ hay nâng chất lượng phục vụ. Thành công cần được đo bằng kết quả vận hành và trải nghiệm, không phải danh sách công nghệ.
Ốc đảo dữ liệu khiến AI thiếu nền tảng
Khi cơ quan quản lý, địa phương và doanh nghiệp tự xây hệ thống riêng, dữ liệu du lịch bị chia cắt, khó chuẩn hóa và đối chiếu. Thông tin về điểm đến, lưu trú, nhu cầu khách hay hiệu quả xúc tiến có thể nằm ở những nơi không kết nối với nhau. Hệ quả không chỉ là tốn công thu thập và làm sạch; doanh nghiệp còn khó có bức tranh đủ đầy để thiết kế dịch vụ, còn cơ quan điều hành thiếu căn cứ cập nhật để phân bổ nguồn lực.
AI ngành du lịch không thể bù cho dữ liệu thiếu, sai hoặc lỗi thời. Một mô hình gợi ý tour chỉ hữu ích khi hiểu được lựa chọn của khách và thông tin điểm đến đáng tin cậy; nếu đầu vào rời rạc, kết quả dễ chung chung và khó đưa vào quyết định kinh doanh. Vì vậy, mua mô hình đắt tiền trước khi giải quyết chất lượng dữ liệu là đảo ngược thứ tự ưu tiên. Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam đang từng bước xây dựng cơ sở dữ liệu thị trường và thu thập thông tin để hiểu nhu cầu, thị hiếu, hành vi, xu hướng của từng thị trường.
Dữ liệu dùng chung giúp điều phối, không xóa vai trò từng đơn vị
Một hệ sinh thái dữ liệu dùng chung có thể tạo nền tảng liên thông cho quản lý, điều hành, doanh nghiệp và du khách, thay vì buộc mỗi bên tự xây mọi năng lực từ đầu. Dữ liệu chuẩn hóa về dịch vụ và điểm đến giúp các đơn vị phối hợp thông tin, nhận diện nhu cầu và ra quyết định nhất quán hơn. Cách tiếp cận này không đồng nghĩa mọi bên phải dùng chung một phần mềm; điều cần thiết là thống nhất tiêu chuẩn, quyền truy cập và cách cập nhật để dữ liệu có thể kết nối an toàn.
Trường hợp Hải Phòng cho thấy giá trị thực tế của dữ liệu tập trung: doanh nghiệp lữ hành sử dụng kho VR360 cùng 40 video thuyết minh đã chuẩn hóa để rút ngắn hơn 30% thời gian thiết kế tour. Lộ trình được tính chính xác hơn, giảm thời gian chờ và chi phí vận chuyển phát sinh; du khách cũng có thể xem trước điểm đến và an tâm hơn khi thông tin khớp với trải nghiệm thực tế. Thành phố ban hành Nghị quyết số 14-NQ/TU ngày 30/9/2026 về phát triển du lịch đến năm 2030, định hướng đến năm 2045, trong đó đặt mục tiêu xây dựng hệ sinh thái du lịch thông minh kết nối dữ liệu dịch vụ.
Bắt đầu từ bài toán dịch vụ, rồi mới chọn công nghệ
Chuyển đổi số du lịch chỉ đáng giá khi giải quyết được việc cụ thể: rút ngắn khâu tư vấn, làm lịch trình thuận tiện hơn, gợi ý dịch vụ phù hợp hoặc giúp doanh nghiệp biết kênh nào tạo ra đơn hàng. Tại Bestprice, dữ liệu hành vi trên website được dùng để điều chỉnh quảng cáo và trang đích theo từng nhóm khách; tỷ lệ nhấp quảng cáo tăng 50%, còn tỷ lệ chuyển đổi đơn hàng tour tăng khoảng 60–70%. Đây là minh chứng cho cách làm có mục tiêu: xác định vấn đề, chọn dữ liệu liên quan, rồi đo kết quả.
AI cũng có thể xử lý những nhu cầu ban đầu như gợi ý lịch trình, tìm khách sạn hay chọn tour, để nhân viên tập trung chăm sóc khách có khả năng đặt dịch vụ cao hơn. Nhưng công nghệ không nên thay thế phán đoán của người làm du lịch hoặc trở thành lớp giao diện mới cho dữ liệu cũ. Hướng đi hợp lý là triển khai theo giai đoạn, bắt đầu từ các bài toán đo lường được như dự báo nhu cầu theo mùa, đánh giá hiệu quả xúc tiến và điều phối thông tin điểm đến. Khi dữ liệu đáng tin, quy trình rõ và chất lượng dịch vụ là đích đến, AI mới tạo ra giá trị thực.
