Hiện tượng Đầu Xuân Tươi Sáng: khi phim gây tranh cãi lại thành hit
Đầu Xuân Tươi Sáng phim là một bộ phim ngôn tình tổng tài Trung Quốc hot, kể về mối quan hệ tình ái nhiều thăng trầm giữa nữ nhân viên trẻ và ông sếp tổng lạnh lùng, vừa phản ánh môi trường công sở khắc nghiệt vừa phô bày một chuyện tình bị cho là độc hại, từ đó tạo nên làn sóng tranh cãi nhưng đồng thời vẫn thu hút lượng người xem khổng lồ trên nền tảng trực tuyến.
Ngay sau khi lên sóng, Đầu Xuân Tươi Sáng chễm chệ trong top 10 phim Trung Quốc hot tại nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ như Việt Nam, Hong Kong, Singapore, Đài Loan, Thái Lan, đồng thời leo lên vị trí á quân bảng xếp hạng phim không nói tiếng Anh toàn cầu trên nền tảng phát sóng. Trong nước, phim đạt mốc 10.000 điểm nhiệt độ sau 4 ngày và vượt 200 triệu lượt xem phim Trung Quốc trực tuyến chỉ sau 5 ngày. Một nguồn tin ghi nhận: “Đầu xuân tươi sáng chiếm 30% thị phần view phim hiện tại của màn ảnh nhỏ Trung Quốc”. Thành tích ấy cho thấy nghịch lý rõ ràng: càng bị chỉ trích là phim gây tranh cãi, càng bị nói cổ xúy tình yêu lệch lạc, tác phẩm lại càng được bàn tán và theo dõi.
Công thức tổng tài ngôn tình cũ kỹ nhưng vẫn thắng lớn
Về cốt lõi, Đầu Xuân Tươi Sáng không hề mới. Phim xoay quanh Thượng Chi Đào, cô gái tỉnh lẻ non nớt lên Bắc Kinh làm việc, và Loan Niệm, cấp trên khó tính, lạnh lùng, độc miệng. Họ bắt đầu từ một buổi phỏng vấn thất bại, sau đó là chuỗi ngày sếp gây khó dễ, nhân viên chịu đựng, rồi dần nảy sinh tình cảm trong môi trường công sở khắc nghiệt với luật cấm yêu đương. Đây chính là mô-típ tổng tài ngôn tình kinh điển: đàn ông quyền lực, lời nói sắc bén, nữ chính yếu thế, thiếu kinh nghiệm nhưng chịu khó, dần trưởng thành nhờ áp lực lẫn… tình yêu.
Nam chính Loan Niệm được xây dựng như một “tổng tài” điển hình với đủ combo: lạnh, khó, độc miệng, cô đơn, mang tổn thương nội tâm, lại luôn giữ thế thượng phong với nữ chính. Còn Thượng Chi Đào khởi điểm là “tấm chiếu mới”, vụng về, thường xuyên bị mắng mỏ, bị đồng nghiệp tranh công, phải gồng mình để trụ lại công ty quảng cáo lớn. Mô hình tổng tài độc miệng – nữ chính yếu ớt như thế tưởng đã lỗi thời, nhưng trên màn ảnh Trung Quốc, nó vẫn là công thức thành công: người xem vừa bực vì bất công, vừa khó rời mắt trước những va chạm và căng thẳng cảm xúc giữa hai người.
Chemistry nóng bỏng: con dao hai lưỡi của Đầu Xuân Tươi Sáng
Không thể phủ nhận: Đầu Xuân Tươi Sáng phim kéo khán giả bằng thân thể và cảm xúc nhiều hơn là bằng thông điệp. Tác phẩm được nhận xét “thu hút khán giả vì những cảnh quay nóng bỏng” và những phân đoạn quấn quýt, hôn môi dày đặc giữa Thượng Chi Đào và Loan Niệm. Nhiều ý kiến chỉ ra chiến lược PR tập trung vào chemistry của cặp chính: từ những lần va chạm nơi công sở, ánh mắt kiềm nén trong cuộc họp, cho đến những cảnh thân mật trên giường – tất cả được cắt dựng để tạo cảm giác vừa cấm kỵ vừa say đắm.
Nhờ diễn xuất và tương tác của Tỉnh Bách Nhiên – Tôn Thiên, “phản ứng hoá học” giữa hai nhân vật không ồn ào nhưng đủ khiến người xem “quắn quéo” trước những khoảnh khắc gần gũi. Song, chính sức hút này lại che mờ ranh giới đạo đức mà phim đang mơ hồ kéo giãn: mối quan hệ sếp – nhân viên quyền lực bất cân xứng, ban ngày bị sỉ nhục, ban đêm thành bạn giường. Khi cảm xúc lãng mạn được quay đẹp, ánh sáng mềm, bối cảnh sang trọng, người xem rất dễ bị cuốn vào fantasy mà quên rằng những hành vi đó, trong đời thực, có thể bị xem là quấy rối nơi công sở.
Tình yêu độc hại và nữ chính lệ thuộc: vì sao vẫn có người xem?
Tranh cãi lớn nhất xoay quanh việc phim gây tranh cãi vì nội dung coi thường phụ nữ, tình yêu độc hại, lệch lạc. Nguyên tác từng bị gọi là “văn học PUA” vì đặt nữ chính vào mối quan hệ quyền lực không cân bằng: Loan Niệm liên tục chê bai, hạ thấp Thượng Chi Đào tại công ty, trong khi hai người duy trì quan hệ bạn giường suốt 6 năm. Nữ chính tự miêu tả tình yêu của mình là “độc hại, méo mó, ghê tởm”, luôn dằn vặt vì không thoát khỏi sức hút của nam chính. Quan trọng hơn, sự trưởng thành sự nghiệp của cô nhiều lần được trình bày như một nỗ lực chứng minh bản thân với sếp, chứ không hẳn vì giá trị riêng của mình.
Ở đây, khán giả bị chia đôi. Một bên phẫn nộ trước việc mối quan hệ bất bình đẳng, có dấu hiệu nô dịch và bóc lột, lại được lãng mạn hóa thành chuyện tình khó dứt. Bên còn lại lại bị hấp dẫn bởi quá trình chia tay – tái ngộ, bởi hành trình chữa lành ở vùng đất tuyết Cáp Nhĩ Tân, và bởi thông điệp rằng có những mất mát trở thành day dứt cả đời. Thực tế, bản phim đã lược bỏ bớt vài chi tiết “toxic” so với tiểu thuyết và cố nhấn mạnh hơn tính tự chủ của phái nữ, nhưng sự điều chỉnh này vẫn chưa đủ để xoá cảm giác nữ chính lệ thuộc cảm xúc đàn ông.
Khi tranh cãi trở thành chiến lược xem: bài học từ Đầu Xuân Tươi Sáng
Đầu Xuân Tươi Sáng là minh chứng rõ ràng cho việc “càng chê càng xem” đang trở thành một chiến lược tiêu thụ phim gây tranh cãi. Chỉ trong vài ngày, lượt xem phim Trung Quốc này đã vượt 200 triệu, chiếm tới 30% thị phần view phim trên màn ảnh nhỏ, dù bị gắn mác cổ xúy tình yêu độc hại và bất bình đẳng giới. Ở một mặt, đây là tín hiệu cho thấy khán giả vẫn bị hút bởi mô-típ tổng tài ngôn tình độc miệng – nữ chính yếu ớt, dù mô-típ này đứng ngược với tinh thần nữ quyền hiện đại. Ở mặt khác, nó phơi bày khoảng cách giữa lý trí và khoái cảm giải trí của người xem: biết phim problematic nhưng vẫn click vì tò mò, vì chemistry, vì drama.
Nhìn rộng hơn, hiện tượng Đầu Xuân Tươi Sáng đặt ra câu hỏi cho cả thị trường phim Trung Quốc hot: chúng ta muốn những câu chuyện tình yêu trưởng thành, bình đẳng, hay vẫn thích trượt dài trong fantasy quyền lực – phục tùng? Khi một tác phẩm có thể vừa khắc họa môi trường công sở khắc nghiệt, thời trang chỉn chu, hình ảnh chân thực, vừa đồng thời tô hồng một mối quan hệ gây tranh cãi, trách nhiệm không chỉ nằm ở biên kịch. Người xem cũng cần tự hỏi: mình đang cổ vũ điều gì khi góp thêm một lượt xem? Với Đầu Xuân Tươi Sáng, câu trả lời có lẽ là: hãy xem, hãy tranh luận, nhưng đừng quên đặt dấu hỏi trước mọi “ngôn tình” đẹp trên màn ảnh.
