Một phim Trung Quốc viral, hai thế giới khán giả
Đầu Xuân Tươi Sáng là bộ phim Trung Quốc viral thuộc dòng ngôn tình công sở, kể chuyện tình giữa sếp nam và nhân viên nữ trong ngành quảng cáo, đồng thời khơi dậy tranh cãi dữ dội về việc lãng mạn hóa môi trường làm việc và bất bình đẳng quyền lực nơi công sở. Đây là phim truyền hình lãng mạn chuyển thể từ tiểu thuyết mạng cùng tên, theo chân Loan Niệm – giám đốc công ty sáng tạo – và Thượng Chi Đào – nhân viên mới ra trường bước vào công ty quảng cáo lớn. Khởi chiếu trên Netflix và nền tảng nội địa từ ngày 26/8, phim nhanh chóng chiếm vị trí thứ 2 trong bảng xếp hạng phim truyền hình không dùng tiếng Anh toàn cầu với 2,4 triệu lượt xem trong một tuần và lọt top 10 tại 22 thị trường. Thành tích này đối lập rõ rệt với làn sóng chỉ trích nội dung từ khán giả trong nước lẫn cộng đồng làm ngành quảng cáo, tạo nên cuộc tranh luận hiếm thấy quanh một tác phẩm ngôn tình công sở.
Thành công lượt xem: giấc mơ ngọt ngào giữa mùa đầu xuân
Nếu nhìn từ số liệu, Đầu Xuân Tươi Sáng là hình mẫu phim Trung Quốc viral đáng mơ ước. Trên Netflix toàn cầu, tác phẩm trở thành phim truyền hình không dùng tiếng Anh có thứ hạng cao nhất trong tuần, giữ vị trí thứ 2 với 2,4 triệu lượt xem giai đoạn 24–30/8 và lọt top 10 tại 22 thị trường, đồng thời đứng số 1 ở Việt Nam và Thái Lan. Tại Trung Quốc, phim ghi nhận 547 triệu lượt xem và dẫn đầu bảng xếp hạng độ phổ biến của một nền tảng dữ liệu giải trí vào ngày 7/9. Những con số này cho thấy công chúng bị thu hút rõ rệt bởi công thức quen thuộc: chuyện tình công sở giữa một sếp nam tài giỏi, lạnh lùng và nhân viên nữ trẻ trung, nhiều khát vọng. Một bộ phận khán giả chia sẻ họ xem phim để thoát ly thực tại, tìm cảm giác “tôi thích anh thì tôi thích anh thôi”, thay vì phân tích đạo đức hay cơ chế quyền lực. Thành công view vì vậy phản ánh nhu cầu giải trí và mơ mộng, chứ không phải sự đồng thuận tuyệt đối với thông điệp phim.
Văn hóa công sở trên màn ảnh: mơ mộng đến mức mất thuyết phục
Tranh cãi phim công sở bùng lên ngay trong giới làm quảng cáo – những người thấy rõ Đầu Xuân Tươi Sáng mô tả ngành của họ quá xa thực tế. Thượng Chi Đào gần như không có kinh nghiệm làm việc, thành tích đáng kể chỉ là một bản kế hoạch miễn phí cho khu du lịch nhưng vẫn vượt qua vòng tuyển dụng của agency lớn nhờ một “thí nghiệm tuyển dụng”. Thiết lập này bị nhiều người nhận xét thiếu thuyết phục với môi trường cạnh tranh khốc liệt của các công ty 4A. Khi đi làm, cô vừa không hiểu các khái niệm cơ bản như SWOT, ROI, CVR, vừa bất nhất khi lúc vụng về, lúc lại tỏa sáng với những thành tựu bất ngờ, như tìm được ê-kíp quay hay trình diễn kỹ năng Excel. Trong khi đó, hình ảnh một nhân viên account luôn diện mạo hoàn hảo, trang phục cầu kỳ giữa vòng xoáy deadline, thuyết trình, phản hồi khách hàng bị dân ngành xem như “một thế giới khác”. Phim muốn vừa đẹp, vừa thơ, nhưng đánh đổi bằng việc làm nhạt đi áp lực và sự khắc nghiệt vốn là linh hồn văn hóa công sở quảng cáo.
Nhân vật nam chính phim: lãng mạn hay hợp thức hóa bất bình đẳng?
Tâm điểm tranh cãi không chỉ nằm ở môi trường công sở mà còn ở nhân vật nam chính phim – Loan Niệm. Là giám đốc sáng tạo, anh vừa là sếp trực tiếp, vừa là người tình bí mật của nhân viên mới vào nghề Thượng Chi Đào. Từ góc nhìn ngôn tình, đây là hình mẫu người đàn ông tài giỏi, kiêu ngạo rồi dần mềm mỏng vì tình yêu. Nhưng khán giả phê bình gọi đó là sự lãng mạn hóa chênh lệch quyền lực độc hại giữa sếp nam và nhân viên nữ cấp dưới. Nhiều phân cảnh cho thấy Loan Niệm coi thường năng lực của Chi Đào, thậm chí dùng từ xúc phạm khi nghi ngờ cô muốn chuyển việc, gọi cô là “rẻ tiền” và “ngoan ngoãn”. Việc lần thân mật đầu tiên diễn ra khi Chi Đào say rượu, còn Loan Niệm tỉnh táo đưa cô về nhà cũng bị đánh giá là “rất có vấn đề” nếu chiếu theo tiêu chuẩn đạo đức nơi công sở ngoài đời. Khi ngôn tình đặt cảm xúc lên trên sự an toàn và bình đẳng, câu hỏi đặt ra là: ta đang xem một chuyện tình mơ mộng, hay đang vô tình hợp thức hóa hành vi mà ngoài đời có thể bị xem là lạm dụng quyền lực?
Giữa mơ mộng và trách nhiệm: điều Đầu Xuân Tươi Sáng buộc người xem phải đối diện
Cuộc tranh cãi quanh Đầu Xuân Tươi Sáng cho thấy thành công trên Netflix và nền tảng nội địa không loại trừ trách nhiệm xã hội của một phim công sở. Một mặt, tác phẩm đáp ứng nhu cầu thoát ly bằng chuyện tình ngọt ngào, rating cao, phản ứng hóa học giữa hai diễn viên chính và những cảnh thân mật hiếm thấy trong dòng phim ngôn tình. Mặt khác, nó phóng chiếu một văn hóa công sở tô hồng, nơi cô nhân viên thiếu kinh nghiệm vẫn thăng tiến nhờ sự ưu ái của sếp, nơi lời nói mang tính xúc phạm và chênh lệch quyền lực được bọc đường bằng ánh mắt yêu đương. Người xem hoàn toàn có quyền thưởng thức giấc mơ đó, nhưng cũng cần tự hỏi: nếu những mô hình quan hệ như thế được lặp đi lặp lại trên màn ảnh, chuẩn mực nào sẽ được củng cố ngoài đời? Đầu Xuân Tươi Sáng không phải nguồn tham khảo cho ngành quảng cáo, cũng không phải cẩm nang tình yêu nơi công sở; nó là lời nhắc rằng giải trí không hề trung lập, và mỗi cú click xem đều góp phần định hình câu chuyện mà xã hội chấp nhận.
