Tài chính xanh Việt Nam đang bước vào giai đoạn đòi hỏi hành động thực chất
Hội nghị Tài chính Xanh Việt Nam là diễn đàn thường niên nhằm kết nối dòng vốn đầu tư bền vững với các dự án có tác động tích cực tới môi trường, khí hậu và xã hội, nơi cơ quan quản lý, tổ chức tài chính, nhà đầu tư và doanh nghiệp đối thoại để biến khẩu hiệu “tăng trưởng xanh” thành các giao dịch vốn cụ thể, minh bạch và được kiểm chứng độc lập. Điểm nổi bật của hội nghị không phải ở số lượng đại biểu, mà ở tham vọng: biến tài chính xanh từ một “ngách thời thượng” thành cấu phần chính của thị trường vốn, gắn chặt với chất lượng dự án và niềm tin thị trường. Được khởi xướng bởi Nam A Bank như một sáng kiến xây dựng kênh kết nối bền vững cho thị trường tài chính xanh Việt Nam, sự kiện quy tụ hơn 200 đại diện cơ quan quản lý, định chế tài chính, nhà đầu tư, tổ chức quốc tế và cộng đồng doanh nghiệp, cho thấy tài chính xanh đã trở thành chủ đề mà cả khu vực công lẫn tư không thể bỏ qua.
Hội nghị tài chính 2026: Từ chính sách đến những con số trên thị trường
Hội nghị Tài chính Xanh Việt Nam 2026 với chủ đề “Nơi dòng vốn xanh kết nối cơ hội đầu tư” được tổ chức tại TP.HCM vào đầu tháng 8, tiếp nối chương trình năm 2025 ở Đà Lạt, nhưng với trọng tâm rõ ràng hơn: từ khung chính sách sang bài toán thực thi. Đây không chỉ là một hội nghị tài chính 2026 thuần túy, mà là phép thử xem các tuyên bố về phát triển bền vững có đang chuyển thành dòng vốn đầu tư bền vững hay không. Một câu nói đáng trích từ diễn đàn là: “Trong năm 2025, thị trường Việt Nam ghi nhận 5 giao dịch phát hành trái phiếu xanh bằng đồng nội tệ, với tổng giá trị 3.407 tỷ đồng.” Con số khiêm tốn, nhưng quan trọng vì cả 5 đều có ý kiến đánh giá độc lập theo chuẩn mực quốc tế. Nói cách khác, tài chính xanh Việt Nam đã bắt đầu chấp nhận “kỷ luật” dữ liệu, minh bạch và kiểm chứng – nền tảng không thể thiếu nếu muốn thu hút nhà đầu tư nghiêm túc thay vì chỉ săn lùng nhãn mác xanh.
Khung chính sách mới: Tín hiệu tích cực nhưng chưa đủ để hút vốn
Nếu phải chọn một điểm sáng tại hội nghị, đó là việc khung chính sách về tài chính xanh đã mở ra rõ ràng hơn. Quyết định số 21/2025/QĐ-TTg của Thủ tướng quy định tiêu chí môi trường và việc xác nhận dự án đầu tư thuộc Danh mục phân loại xanh, tạo nền tảng thống nhất để tổ chức tín dụng, nhà đầu tư và doanh nghiệp nhận diện dự án xanh, thiết kế giải pháp tài chính phù hợp và hạn chế rủi ro “tẩy xanh”. Tuy nhiên, chính sách mới chỉ là điều kiện cần. Chính các đại biểu tại hội nghị thừa nhận rằng việc chuyển hóa nhu cầu vốn thành giao dịch thực tế vẫn vấp phải nút thắt: nguồn dự án đủ tiêu chuẩn còn hạn chế, công cụ tài chính xanh chưa đa dạng, dữ liệu chưa đủ tin cậy, cơ chế đánh giá độc lập còn mỏng và mức độ sẵn sàng của doanh nghiệp chưa cao. Nói cách khác, nếu không có số liệu tốt và dự án chất lượng, mọi khung pháp lý đều có nguy cơ trở thành bản thiết kế đẹp nhưng bỏ ngỏ.
VIFC và kinh nghiệm quốc tế: Cơ hội mới cho vốn xanh, nếu biết kết nối
Một điểm đáng chú ý trong các thảo luận là vai trò của Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam (VIFC). Việc hình thành VIFC được kỳ vọng mở ra sản phẩm, dịch vụ và cơ chế kết nối vốn mới, đồng thời trở thành đầu mối tiếp nhận dòng vốn quốc tế cho các dự án xanh đủ điều kiện đầu tư. Nhưng để VIFC không chỉ là cái tên, hội nghị nhấn mạnh nhu cầu xây dựng hệ sinh thái tài chính xanh đồng bộ, thay vì trông chờ vào từng giao dịch riêng lẻ. Ở góc độ kinh nghiệm, việc giới thiệu mô hình GIFT City – Trung tâm Dịch vụ Tài chính Quốc tế đầu tiên của Ấn Độ – được xem là bản tham chiếu quan trọng về cách thiết kế cơ chế đặc thù và thu hút định chế tài chính quốc tế. Các đối tác quốc tế và trong nước dùng câu chuyện này để bàn sâu hơn về cơ chế tài chính hỗ trợ dự án xanh: từ năng lượng tái tạo tới hạ tầng đô thị xanh, cho thấy Việt Nam không thiếu ví dụ để học, mà thiếu quyết tâm nội địa để áp dụng một cách nhất quán.
Kết luận: Niềm tin là cầu nối cuối cùng giữa vốn xanh và dự án bền vững
Xuyên suốt các phiên thảo luận, một khái niệm được nhắc đi nhắc lại: niềm tin thị trường là điểm kết nối quan trọng giữa dòng vốn và cơ hội đầu tư xanh. Không có niềm tin, tài chính xanh chỉ là khẩu hiệu; có niềm tin, vốn đầu tư bền vững mới chấp nhận rủi ro dài hạn để đồng hành với doanh nghiệp chuyển đổi. Hội nghị Tài chính Xanh năm nay vì thế mang thông điệp rất rõ: nhà nước phải tiếp tục hoàn thiện khung phân loại xanh và hạ tầng thị trường; tổ chức tài chính phải phát triển công cụ tín dụng xanh, trái phiếu xanh gắn với dữ liệu và đánh giá độc lập; doanh nghiệp phải nâng chuẩn quản trị, báo cáo và thiết kế dự án đủ sâu thay vì chỉ “nhuộm” xanh trên giấy. Khi ba phía cùng dịch chuyển, cơ hội kết nối vốn xanh với các dự án phát triển bền vững tại Việt Nam mới thực sự mở ra, chứ không dừng ở những buổi hội nghị được tổ chức đều đặn hằng năm.
