Tăng trưởng GRDP quý 3: bức tranh chung và ý nghĩa
Tăng trưởng GRDP quý 3 là mức thay đổi tổng sản phẩm trên địa bàn của từng tỉnh, thành trong ba tháng giữa năm, phản ánh sức bật kinh tế địa phương, sự vận hành của các khu công nghiệp, dịch vụ và nông nghiệp, đồng thời cho thấy khả năng các vùng đóng góp vào đà mở rộng GDP cả nước qua sự so sánh theo thời gian và giữa các khu vực. Theo số liệu thống kê, GDP quý 3 tăng 9,95% so với cùng kỳ, cao hơn quý 1 (8,15%) và quý 2 (8,81%), kéo mức tăng 9 tháng lên 9,01%. Điều này không chỉ là một điểm sáng thuần số học mà cho thấy chu kỳ phục hồi đã bước sang giai đoạn tăng tốc. Cuộc đua tăng trưởng GRDP các tỉnh thành vì thế trở thành thước đo năng lực điều hành và chất lượng cấu trúc kinh tế địa phương hơn là cuộc chơi ngắn hạn của vài chỉ số.
Quảng Ninh dẫn đầu và nhóm tăng trưởng trên 10%: sức bật từ công nghiệp
Điểm nhấn lớn nhất của tăng trưởng kinh tế địa phương trong quý 3 là việc Quảng Ninh dẫn đầu với mức tăng GRDP 15,04%, cao nhất cả nước cả trong quý 3 lẫn 9 tháng. Đây không phải may mắn, mà là thành quả của nền tảng công nghiệp – xây dựng tăng tới 18,51% trong quý 3 theo thống kê địa phương. Đáng chú ý, dù tăng mạnh, mức này vẫn thấp hơn kế hoạch đề ra 0,37 điểm phần trăm, cho thấy Quảng Ninh đặt mục tiêu rất tham vọng và coi tăng trưởng cao là trạng thái bình thường mới, chứ không phải thành tích nhất thời. Xung quanh Quảng Ninh là một nhóm địa phương cùng đạt trên 10% tăng trưởng GRDP quý 3: Thái Nguyên 13,96%, Bắc Ninh 13,83%, Hải Phòng 13,09%, Hưng Yên 12,01%. Con số biết nói ở đây là 17 tỉnh, thành đạt từ 10% trở lên, trong khi quý 2 chỉ có 10 địa phương; làn sóng tăng tốc này tập trung ở các vùng có nền tảng chế biến, chế tạo lớn – đúng với nhận định rằng nơi nào công nghiệp vững thì đà phục hồi sẽ rõ hơn.
Những bước nhảy hạng: Thái Nguyên, Khánh Hòa, Hà Tĩnh và câu chuyện cơ cấu
Nếu Quảng Ninh là người giữ ngôi đầu ổn định thì Thái Nguyên lại là hiện tượng về mức độ bứt phá. Năm 2025, tỉnh này tăng 6,33% và đứng hạng 33 gần đáy bảng xếp hạng. Sau 9 tháng năm nay, Thái Nguyên tăng tới 11,24% và leo một mạch lên hạng 6. Sự chuyển dịch đó nói nhiều về khả năng tái cấu trúc chuỗi sản xuất, thu hút đầu tư và tận dụng chu kỳ phục hồi của công nghiệp điện tử – chế biến, chứ không chỉ là vài dự án lớn tình cờ về đích cùng lúc. Khánh Hòa từ hạng 29 lên hạng 8, còn Hà Tĩnh từ hạng 10 vươn lên hạng 2. Đây là những ví dụ cho thấy khi các địa phương chịu khó điều chỉnh cơ cấu, đẩy mạnh các ngành có giá trị gia tăng cao, thứ hạng GRDP hoàn toàn có thể thay đổi trong thời gian ngắn. Ngược lại, các tỉnh vẫn phụ thuộc nhiều vào nông nghiệp hoặc sản xuất điện suy giảm, như Sơn La, Vĩnh Long, Cà Mau, đều rơi vào nhóm tăng trưởng thấp, lần lượt 5,59%, 7,32% và 7,37% sau 9 tháng.
Đà tăng tốc 9 tháng và sự phân hóa giữa vùng công nghiệp – nông nghiệp
Tính chung 9 tháng, có 12 địa phương đạt mức tăng trưởng từ 10% trở lên. Trong nhóm này, Quảng Ninh tiếp tục giữ vị trí số một với 12,54%, tiếp theo là Hà Tĩnh 12,36% và Hải Phòng 12,08%. Con số 12/34 địa phương vượt ngưỡng 10% cho thấy đà tăng trưởng GRDP quý 3 không phải cú hích đơn lẻ, mà là xu hướng đi kèm bối cảnh GDP cả nước tăng đều qua các quý. Đáng nói hơn, 30 trên 34 địa phương có tốc độ tăng 9 tháng cao hơn tốc độ cả năm trước đó, hàm ý rằng nửa cuối năm đang mang lại cơ hội "gỡ điểm" cho những nơi từng chậm nhịp. Tuy vậy, tốc độ chung không che khuất sự phân hóa rõ rệt: theo cơ quan thống kê, Sơn La, Vĩnh Long và Cà Mau tăng thấp do sản xuất điện sụt giảm và nông nghiệp chiếm tỷ trọng cao, trong khi tăng trưởng cao tập trung ở các địa phương có nền tảng công nghiệp, quy mô chế biến, chế tạo lớn. Đây là lời nhắc thẳng thắn rằng không thể kỳ vọng mức GRDP hai chữ số nếu cấu trúc kinh tế vẫn dựa chủ yếu vào các ngành giá trị gia tăng thấp.
Kết luận: Cuộc đua GRDP và bài toán tái cơ cấu địa phương
Bức tranh tăng trưởng GRDP quý 3 cho thấy hai điều rõ ràng: một là đà phục hồi kinh tế đang vào pha tăng tốc với 17 địa phương đạt từ 10% trở lên; hai là lợi thế đang nghiêng mạnh về phía những tỉnh, thành sở hữu nền tảng công nghiệp, chế biến, chế tạo vững. Việc Quảng Ninh dẫn đầu cả quý 3 lẫn 9 tháng, cộng với những bước nhảy hạng ấn tượng của Thái Nguyên, Khánh Hòa, Hà Tĩnh, chứng minh rằng tăng trưởng kinh tế địa phương là kết quả của lựa chọn chiến lược dài hạn chứ không phải vài biện pháp tình thế. Trong khi đó, các vùng phụ thuộc nhiều vào nông nghiệp hoặc sản xuất điện suy giảm tiếp tục tụt lại phía sau. Thông điệp cho nửa cuối năm và các năm tiếp theo vì vậy khá rõ: muốn tham gia cuộc đua tăng trưởng GRDP các tỉnh thành một cách bền vững, các địa phương phải dám tái cơ cấu, dịch chuyển trọng tâm sang các ngành có giá trị gia tăng cao và xây dựng hệ sinh thái công nghiệp đủ chiều sâu.
