Tăng trưởng GRDP bứt phá: Quảng Ninh bước vào cuộc chơi mới của vùng
Quảng Ninh tăng trưởng GRDP cao nhất cả nước trong 9 tháng là kết quả của chiến lược dựa trên ba trụ cột công nghiệp, điện lực và du lịch, tạo ra một mô hình tăng trưởng kinh tế Quảng Ninh vừa tận dụng lợi thế truyền thống, vừa đẩy mạnh đổi mới sáng tạo để nâng tầm cạnh tranh vùng và tái định vị vai trò của địa phương trong bản đồ kinh tế phía Bắc.
GRDP quý III của Quảng Ninh tăng 15,04%, đưa kết quả 9 tháng lên 12,54%, cao nhất trong 34 tỉnh, thành phố và vượt Hải Phòng (12,08%) cùng Bắc Ninh (11,81%). Đây không chỉ là một con số ấn tượng, mà là tuyên bố công khai rằng địa phương đang bước vào giai đoạn cạnh tranh trực tiếp với những trung tâm công nghiệp lớn của vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ. Khi Quảng Ninh dẫn đầu tốc độ tăng trưởng, trật tự cạnh tranh nội vùng sẽ phải điều chỉnh, cả về thu hút đầu tư lẫn phân bổ nguồn lực quốc gia.
Câu hỏi không còn là vì sao Quảng Ninh tăng nhanh, mà là địa phương khác sẽ phản ứng thế nào trước một đối thủ vừa có tốc độ tăng trưởng GRDP dẫn đầu, vừa đứng top 4 về đổi mới sáng tạo. Đó là sức ép lành mạnh cho cả vùng, nhưng cũng là phép thử xem ai thực sự có chiến lược dài hạn, ai chỉ bám vào lợi thế sẵn có.
Công nghiệp chế biến, chế tạo: Động cơ tăng trưởng và cuộc đua thu hút sản xuất
Trụ cột công nghiệp không chỉ là nền của tăng trưởng kinh tế Quảng Ninh, mà là mặt trận cạnh tranh trực diện với Hải Phòng và Bắc Ninh – những địa phương vốn được xem là "cứ điểm" công nghiệp miền Bắc. Chỉ số sản xuất ngành công nghiệp chế biến, chế tạo 9 tháng của Quảng Ninh ước tăng tới 33,59%, với đóng góp từ tám doanh nghiệp mới đi vào hoạt động như Foxconn, Yaskawa, Autoliv, TCL Csot…
Khi công nghiệp chế biến, chế tạo tăng trên 30% trong một năm, thông điệp gửi tới nhà đầu tư rất rõ: Quảng Ninh đã bước ra khỏi hình ảnh một địa phương "chỉ có than và du lịch" để trở thành không gian sản xuất mới cạnh tranh. Điều này tạo sức ép buộc các tỉnh lân cận không thể ngủ quên trên nền tảng khu công nghiệp hiện có. Trong bức tranh chung cả nước, giá trị tăng thêm ngành công nghiệp 9 tháng tăng 11,02%, riêng chế biến, chế tạo tăng 11,36% và đóng góp gần 34% mức tăng tổng giá trị gia tăng của nền kinh tế.
Một câu nói có thể trích dẫn ở thời điểm này là: "Tại Quảng Ninh, GRDP quý III tăng 15,04%, đưa kết quả 9 tháng lên 12,54%, thấp hơn 0,02 điểm phần trăm so với mức tăng trưởng kế hoạch". Tăng trưởng vượt nhiều địa phương công nghiệp nhưng vẫn bám sát kế hoạch cho thấy đây không phải cú bứt phá ngẫu nhiên, mà là sản phẩm của quy hoạch và chuẩn bị dài hơi.
Điện lực: Nhiệt điện trở thành lực đẩy, không chỉ là ngành khai thác tài nguyên
Nếu công nghiệp là động cơ, thì điện lực là nhiên liệu giúp Quảng Ninh tăng tốc và giữ được đà tăng trưởng GRDP hai con số. Nhiệt điện ở đây không còn là ngành khai thác tài nguyên thuần túy, mà là mắt xích trong chuỗi giá trị công nghiệp, tạo ra nền tảng năng lượng cho sản xuất và dịch vụ.
Sản lượng điện quý III tại Quảng Ninh đạt khoảng 7.665 triệu kWh, tăng 25% so với cùng kỳ; lũy kế 9 tháng đạt 28.527 triệu kWh, tăng 9,02%. Đằng sau các con số này là lựa chọn chiến lược: chấp nhận áp lực chuyển đổi xanh, nhưng tận dụng giai đoạn chuyển tiếp để dùng ưu thế điện lực làm lực đẩy cho công nghiệp và đầu tư. Khi một địa phương giữ được năng lực cung ứng điện ổn định trong bối cảnh nhiều nơi lo thiếu điện giờ cao điểm, đó là lợi thế cạnh tranh thực sự.
Tuy nhiên, lợi thế điện lực sẽ không bền nếu chỉ dựa vào nhiệt điện. Cuộc chơi dài hạn đặt ra yêu cầu Quảng Ninh phải dịch chuyển sang nguồn điện sạch hơn, song song với bảo đảm an ninh năng lượng cho các nhà máy chế biến, chế tạo đang ngày càng chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu kinh tế địa phương. Đây là bài toán khó, nhưng nếu giải được, Quảng Ninh sẽ giữ được cả tốc độ tăng trưởng lẫn hình ảnh một trung tâm sản xuất có trách nhiệm với môi trường.
Du lịch và dịch vụ: Tầng giá trị gia tăng, không chỉ là "bổ trợ" cho công nghiệp
Du lịch từng được nhìn nhận như ngành bổ trợ, nhưng ở Quảng Ninh, nó đang trở thành trụ cột đủ sức kéo theo cả dịch vụ ăn uống, lưu trú, lữ hành và vận tải, góp phần quan trọng vào tăng trưởng GRDP. Mức tăng này đến từ sự cộng hưởng của giải ngân đầu tư công, vốn đầu tư ngoài Nhà nước, sản xuất công nghiệp và du lịch – nghĩa là du lịch không đứng một mình, mà sống trong hệ sinh thái đầu tư và dịch vụ.
Trong quý III, nhiều dự án quy mô lớn tiếp tục được triển khai, gồm Khu đô thị phức hợp Hạ Long Xanh và các hạng mục còn lại của Công viên Đại Dương Hạ Long. Những công trình cao tầng, tổ hợp thương mại dịch vụ và hạ tầng này không chỉ tạo hình ảnh đô thị mới, mà còn định nghĩa lại trải nghiệm du lịch: từ "đi vịnh Hạ Long" sang "ở lại Quảng Ninh" lâu hơn, chi nhiều hơn, kéo thêm dòng doanh thu cho bán lẻ và dịch vụ.
Với việc du lịch khởi sắc đồng thời kéo theo các loại hình dịch vụ, tăng trưởng ở Quảng Ninh cho thấy một điều: không thể cạnh tranh vùng chỉ bằng các khu công nghiệp. Địa phương nào biết xây tầng giá trị gia tăng từ dịch vụ sẽ giữ chân được cả nhà đầu tư lẫn lao động chất lượng cao, thay vì trở thành điểm đến công nghiệp thuần túy rồi mất người, mất thu hút sau vài chu kỳ.
Đổi mới sáng tạo và cuộc đua vùng: Quảng Ninh đang đặt tiêu chuẩn mới
Điểm khác biệt của Quảng Ninh so với nhiều địa phương tăng trưởng nhanh là: tốc độ GRDP cao đi cùng năng lực đổi mới sáng tạo, chứ không chỉ là khai thác lợi thế hiện hữu. Địa phương này vừa dẫn đầu 34 tỉnh, thành phố về tốc độ tăng GRDP 9 tháng, vừa đứng thứ 4 cả nước về Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) với 55,24 điểm, sau Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và Hải Phòng, và xếp trên Bắc Ninh.
Quảng Ninh đứng đầu cả nước ở trụ cột Cơ sở hạ tầng và thứ 2 ở trụ cột Thể chế, đồng thời dẫn đầu ở 5/52 chỉ số thành phần như hạ tầng số, tín dụng cho khu vực tư nhân, dự án đầu tư trong các cụm công nghiệp, sản phẩm OCOP và tốc độ giảm nghèo. Nếu GRDP phản ánh kết quả ngắn hạn, thì các chỉ số về thể chế, hạ tầng và khả năng tiếp cận nguồn lực cho thấy dư địa tăng trưởng dài hạn.
Những tháng cuối năm, cơ quan thống kê nhận định mục tiêu tăng trưởng hai con số còn nhiều thách thức, yêu cầu đẩy nhanh đầu tư công, tháo gỡ khó khăn cho sản xuất, kinh doanh và thúc đẩy tiêu dùng. Điều này đặt ra một kết luận rõ ràng: Quảng Ninh đã vươn lên dẫn đầu, nhưng để giữ được vị trí trong cuộc đua vùng, địa phương phải tiếp tục dựa vào ba trụ cột công nghiệp, điện lực, du lịch, đồng thời nuôi dưỡng nền tảng đổi mới sáng tạo. Khi một tỉnh vừa tăng nhanh vừa đổi mới tốt, đó không chỉ là thành công riêng lẻ, mà là tiêu chuẩn mới cho cạnh tranh vùng.
