Băng giá trên đỉnh hào quang: sao hạng A Trung Quốc thất nghiệp
Khủng hoảng việc làm diễn viên trong giới sao hạng A Trung Quốc là tình trạng các ngôi sao có sức ảnh hưởng và gia tài tác phẩm đồ sộ bất ngờ không có dự án mới, phải tạm nghỉ 2-3 năm, cát-xê giảm tới 80 phần trăm, đồng thời đối mặt cạnh tranh trực tiếp từ phim ngắn và nhân vật được tạo bởi trí tuệ nhân tạo đang chiếm ưu thế trên các nền tảng trực tuyến.
Ngành giải trí Trung Quốc đã bước vào thời kỳ “băng giá”, hoạt động bị hủy bỏ, dự án phim ảnh ngưng trệ. Điều đáng nói là cơn lạnh này đánh thẳng vào nhóm sao hạng A Trung Quốc – những gương mặt tưởng như bất khả xâm phạm. Lưu Diệc Phi, người được săn đón ở mảng phim truyền hình với loạt tác phẩm điểm Douban trên 7, đã “biến mất” khỏi trường quay suốt 3 năm sau Câu chuyện hoa hồng. Triệu Lệ Dĩnh, nữ diễn viên quốc dân vừa đoạt Thị hậu Phi Thiên, lại chọn nghỉ khoảng một năm ngay sau đỉnh cao sự nghiệp. Thành Nghị, Vương Nhất Bác cùng dàn tên tuổi như Đặng Vi, La Vân Hi, Bạch Lộc cũng lần lượt rơi vào danh sách hơn 100 ngày không vào đoàn. Khi những người từng thống trị rating bỗng không còn phim để đóng, đó không phải chuyện cá nhân, mà là dấu hiệu rõ ràng của một cuộc khủng hoảng cơ cấu.
Khi cát-xê giảm 80 phần trăm: thị trường không còn chịu nổi giá sao hạng A
Điểm đau rõ nhất của khủng hoảng việc làm diễn viên không nằm ở chuyện sao hạng A rảnh rỗi, mà ở việc thị trường đang từ chối trả giá cho hào quang cũ. Ở thời kỳ đỉnh cao, một dự án phim truyền hình của các sao hạng A Trung Quốc có thể mang lại mức thù lao cực cao; một số trường hợp như Châu Đông Vũ, Angelababy từng nhận khoản cát-xê thuộc nhóm cao nhất. Hiện tại, cát-xê cao nhất cho một dự án đã giảm xuống còn một phần nhỏ so với trước, đồng nghĩa mức thu nhập của sao hạng A giảm 50-80% nhưng họ vẫn thiếu lời mời hợp tác. Đây là câu trả lời thẳng thắn của các nhà đầu tư: sức hút của “lưu lượng” không còn đủ để bảo đảm hiệu quả kinh doanh.
Theo một thống kê được chia sẻ trong giới, gần 60 diễn viên thuộc nhóm nổi tiếng đã hơn 100 ngày không tham gia dự án mới. Con số này cho thấy việc cát-xê giảm 80 phần trăm không phải biện pháp tạm thời để cứu thị trường, mà là hệ quả của nhu cầu suy giảm thực sự. Các nhà sản xuất giờ rụt tay trước những gương mặt quen thuộc, bởi họ không còn tin rằng thuê một sao hạng A là tấm vé chắc chắn dẫn tới lượt xem và doanh thu. Khi những tên tuổi có hệ thống chống lưng vững chắc như Đổng Tử Kiện cũng phải công khai… xin vai trên sân khấu, đó là lời cảnh báo rằng bất cứ ai bám vào hào quang cũ đều có thể bị bỏ lại.
AI stars thay thế diễn viên? Cơn sốt 130 tỷ lượt xem và sự thật phía sau
Nếu năm năm trước, nỗi lo của sao hạng A chỉ xoay quanh chuyện lưu lượng mới nổi, thì hiện nay đối thủ của họ là những nhân vật… không tồn tại ngoài đời. Thị trường phim ngắn người đóng mới nở rộ đã nhanh chóng bị phim ngắn tạo bởi phần mềm trí tuệ nhân tạo thay thế. Trong quý I, tổng lượt xem phim ngắn và hoạt hình AI trên internet lên tới 130 tỷ, trong đó phim tạo bằng AI chiếm 75 tỷ lượt xem. Không phải ngẫu nhiên mà khán giả bắt đầu đặt câu hỏi: liệu những “AI stars” có cướp mất việc của Bạch Lộc, Dương Tử, Triệu Lệ Dĩnh hay Lưu Diệc Phi?
Nhân vật AI Fang Daozi trở thành ví dụ điển hình cho sức công phá của công nghệ: chỉ với một bộ phim ngắn, cô thu hút 400.000 người hâm mộ và ký hợp đồng quảng cáo kính áp tròng trị giá cao, tạo nên hiện tượng trong giới giải trí. Nhan vật này được khen ngợi vì biểu cảm chi tiết hơn cả diễn viên thật, đẩy nỗi bất an của các sao hạng A Trung Quốc lên đỉnh điểm. Tuy vậy, hào quang của Fang Daozi biến mất chỉ sau một tuần, khi quảng cáo bị gỡ và tạo hình ở phần tiếp theo bị khán giả chê “xấu đi, kém thông minh”. Các nhân vật AI như Nhan Quy Minh cũng gặp vấn đề tương tự: chỉ được nhận diện trong một bối cảnh, còn khi thay đổi dòng phim thì khán giả không nhận ra. Điều này cho thấy AI stars thay thế diễn viên ở phân khúc nội dung ngắn, nhưng chưa đủ chiều sâu để xây dựng sự nghiệp dài hơi.
Lưu Diệc Phi, Triệu Lệ Dĩnh, Dương Tử: vì sao hào quang người thật vẫn khó bị AI nuốt chửng?
Đáng chú ý là tình trạng đóng băng không chỉ ảnh hưởng tới các gương mặt dựa vào lưu lượng, mà quét qua cả những diễn viên có thực lực như Triệu Lệ Dĩnh, Lưu Diệc Phi, Dương Tử. Họ cùng thuộc nhóm được khán giả gọi tên khi tranh luận chuyện “AI có thể thay thế diễn viên hay không”. Thực tế, đằng sau mỗi ngôi sao là hàng chục năm tích lũy hình tượng, scandal, tranh cãi và khoảnh khắc đời thường được công chúng soi chiếu. Những yếu tố rất người đó tạo nên cảm xúc mà một thuật toán khó tái tạo.
Nhân vật AI tuy có biểu cảm ngày càng giống người thật nhưng lại mang tính công thức, thiếu cá tính. Khi Fang Daozi vướng rắc rối vì quảng cáo chất lượng kém, bản thân cô – một thực thể ảo – hoàn toàn không phải chịu trách nhiệm hay tạo ra làn sóng tranh luận lớn. Ngược lại, khán giả từng “mổ xẻ” trình độ học vấn của Triệu Lệ Dĩnh, soi ngoại hình thay đổi của Dương Tử, gắn cho Địch Lệ Nhiệt Ba danh xưng “Nữ hoàng nước”. Những tranh cãi này, dù tiêu cực, lại nuôi dưỡng sự hiện diện của họ trong tâm trí công chúng. Chính sự bất toàn và lịch sử cá nhân khiến sao hạng A Trung Quốc có thứ mà AI không thể vay mượn: cảm giác gắn bó. Vì thế, nỗi sợ “AI stars thay thế diễn viên” là có thật ở cấp độ cạnh tranh thời lượng xem, nhưng chưa đủ để xóa sổ giá trị của người thật.
Tương lai nào cho sao hạng A: chấp nhận giảm cát-xê và sống chung với AI?
Khi các cơ quan quản lý dự tính siết thù lao, cắt giảm mức cát-xê vốn đang bị đánh giá là phình to quá mức, thông điệp gửi tới dàn sao hạng A rất rõ: thời nội dung tầm thường nhưng sống nhờ danh tiếng đã qua. Thị trường phim ảnh ngày một eo hẹp, nhà đầu tư không muốn bỏ tiền sản xuất trong bối cảnh phim ngắn AI rẻ hơn, ra nhanh hơn và dễ tiếp cận hơn. Đây là sự dịch chuyển quyền lực từ ngôi sao sang nội dung và công nghệ. Nếu các diễn viên tiếp tục giữ tư duy “chọn lọc dự án” nhưng lại không chấp nhận giảm giá trị thương mại, khoảng trống 2-3 năm không vào đoàn sẽ còn kéo dài.
Một hướng đi khác đang dần hình thành: thay vì coi AI là kẻ cướp chén cơm, một số nghệ sĩ chọn hợp tác với công nghệ. Nữ diễn viên Thích Vy đã chủ động ra mắt ảnh đại diện AI của chính mình trên nền tảng số, trở thành nghệ sĩ đầu tiên cấp chứng nhận AI cho hình tượng cá nhân. Cách làm này thừa nhận rằng hình ảnh sao giờ không chỉ sống trên màn ảnh mà còn tồn tại song song trong thế giới ảo. Cuối cùng, khủng hoảng việc làm diễn viên hiện tại giống một bài kiểm tra: ai chấp nhận giảm cát-xê, tập trung vào chất lượng nội dung và biết dùng AI như công cụ hỗ trợ, người đó sẽ còn chỗ đứng. Ai tiếp tục bám vào huyền thoại “lưu lượng bất bại” sẽ dần biến thành ký ức trong kho phim cũ.
