Rà soát tiêm chủng: Từ yêu cầu thủ tục đến nền tảng sức khỏe học đường
Rà soát tiêm chủng trước năm học mới là việc các cơ sở giáo dục phối hợp với y tế địa phương kiểm tra, thu thập và đối chiếu lịch tiêm của trẻ đối với các vắc xin bắt buộc, từ đó lên kế hoạch bổ sung mũi tiêm còn thiếu và khám sức khỏe đầu năm học để bảo đảm an toàn phòng bệnh cho toàn bộ học sinh trong nhà trường. Đây không phải một thủ tục hành chính rườm rà, mà là thay đổi căn bản về cách chúng ta bảo vệ sức khỏe học đường. Khi lịch sử tiêm chủng được xem xét ngay từ cổng trường, nguy cơ bùng phát các bệnh truyền nhiễm trong lớp học sẽ giảm đáng kể. Nghị định 165/2026/NĐ-CP xác lập rõ: kiểm tra sức khỏe đầu năm học được thực hiện hằng năm cho toàn bộ học sinh theo quy định về sức khỏe học đường.
Nghị định 165/2026/NĐ-CP: Trường mầm non, tiểu học không thể “đứng ngoài” tiêm chủng học sinh
Điểm mấu chốt của Nghị định 165/2026/NĐ-CP là đưa rà soát tiêm chủng vào nhóm nhiệm vụ bắt buộc về phòng, chống dịch trong nhà trường, đặc biệt ở thời điểm trẻ vào mầm non và học sinh vào tiểu học. Theo quy định, việc khám sức khỏe đầu năm học được tổ chức hằng năm cho tất cả học sinh trong các cơ sở giáo dục. Với riêng tiêm chủng học sinh, nghị định yêu cầu trường phải tổ chức rà soát tiền sử tiêm vắc xin đối với những bệnh nằm trong danh mục tiêm chủng bắt buộc của Chương trình Tiêm chủng mở rộng. Quan trọng hơn, các trường không chỉ kiểm tra trên giấy tờ: họ có trách nhiệm phối hợp với trạm y tế cấp xã để xây dựng kế hoạch và triển khai tiêm chủng cho đối tượng đủ điều kiện. Nói cách khác, nhà trường trở thành “mắt xích” chủ động trong hệ thống phòng dịch, chứ không còn là nơi chỉ tiếp nhận hệ quả khi dịch bệnh xuất hiện.
Cách triển khai rà soát tiêm chủng trong trường học: Phụ huynh cần hiểu rõ quy trình
Từ năm học 2026–2027, ngay đầu năm học, các cơ sở giáo dục phải tổ chức rà soát để thu thập thông tin tiêm chủng của nhóm học sinh thuộc đối tượng quy định. Điều này có nghĩa là khi làm thủ tục nhập học mầm non hoặc tiểu học, phụ huynh sẽ được yêu cầu cung cấp lịch sử tiêm chủng của con đối với các vắc xin bắt buộc trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng. Nhà trường sau đó phối hợp với trạm y tế xã, hoặc các cơ sở khám chữa bệnh, để đối chiếu dữ liệu và lên kế hoạch tiêm bổ sung cho những trẻ còn thiếu mũi. Quy định cũng đặt thêm trách nhiệm: ngoài rà soát tiêm chủng, trường phải phối hợp tổ chức khám sức khỏe đầu năm học và sàng lọc bệnh, tật cho học sinh. Cách làm này tạo ra cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa ngành giáo dục và y tế trong giám sát, phòng ngừa bệnh truyền nhiễm ở trẻ.
Rà soát tiêm chủng phục vụ chuẩn bị năm học mới: Tác động thực sự với gia đình và nhà trường
Ở góc độ phụ huynh, yêu cầu rà soát tiêm chủng trước năm học mới buộc mỗi gia đình phải nhìn lại lịch tiêm của con, thay vì phó mặc cho nhà trường hay trạm y tế khi bệnh đã xảy ra. Điều này tạo áp lực nhất định, nhưng cũng là cơ hội phát hiện sớm khoảng trống trong bảo vệ sức khỏe của trẻ. Theo quy định, việc rà soát tập trung vào các bệnh nằm trong danh mục tiêm chủng bắt buộc của Chương trình Tiêm chủng mở rộng, chứ không phải mọi loại vắc xin. Ở phía nhà trường, rà soát tiêm chủng trở thành công cụ quản lý sức khỏe học đường hiệu quả hơn: thay vì chỉ ghi nhận tình trạng sức khỏe tại thời điểm khám, trường có bức tranh tổng thể về nguy cơ dịch bệnh, qua đó có thể phối hợp với y tế địa phương để chủ động phòng ngừa và tổ chức tiêm cho nhóm học sinh có nguy cơ.
Phụ huynh cần làm gì để tuân thủ và bảo vệ con tốt hơn?
Nghị định 165/2026/NĐ-CP không yêu cầu tất cả học sinh mọi cấp phải rà soát lịch tiêm theo cùng một cách; đối tượng chính là trẻ vào mầm non, tiểu học và một số trường hợp khác theo hướng dẫn của Bộ Y tế. Điều này mở ra khoảng trống chủ động cho phụ huynh: nếu đợi tới khi trường yêu cầu, gia đình dễ rơi vào thế bị động, phải loay hoay bổ sung tiêm sau khi năm học đã bắt đầu. Cách tiếp cận hợp lý hơn là coi rà soát tiêm chủng như một phần của chuẩn bị năm học mới, bên cạnh sách vở hay đồng phục. Hãy sớm kiểm tra lại sổ tiêm của trẻ, đối chiếu với danh mục vắc xin bắt buộc trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng, và chuẩn bị sẵn để cung cấp cho nhà trường khi làm hồ sơ nhập học. Sự hợp tác chủ động của phụ huynh sẽ quyết định việc quy định mới trở thành lá chắn hay chỉ là thêm một loại giấy tờ phải hoàn thành.
