Một năm học mở ra bức tranh đa sắc về sân chơi trí tuệ học sinh
Cuộc thi học sinh toàn quốc trong năm học này là chuỗi hoạt động giáo dục kết hợp kiến thức, văn hóa và nghệ thuật, nơi học sinh ở nhiều cấp học được tham gia tranh tài từ các sân chơi trí tuệ học sinh đến ngày hội lịch sử – văn hóa, qua đó phát triển tư duy, bản lĩnh, năng khiếu và ý thức về bản sắc dân tộc trong môi trường cạnh tranh lành mạnh có tổ chức bài bản. Những hoạt động đang diễn ra cho thấy thế hệ học sinh không thiếu cơ hội tỏa sáng, vấn đề nằm ở chỗ nhà trường, phụ huynh và chính các em có dám bước ra khỏi khuôn khổ lớp học để thử sức hay không. Điểm nhấn dễ thấy nhất là cặp đôi Cúp Daesang Hiền Tài Đấu Trí 2026 và Ngôi Sao Học Đường Daesang 2026, vừa khai mạc sáng 28/9 tại Trường THCS Trưng Vương ở Hà Nội với sự tham dự của đại diện ban tổ chức, nhà tài trợ, giáo viên và học sinh. Hai cuộc thi được tổ chức trên quy mô toàn quốc, biến năm học này thành một mùa giải thực sự cho tài năng học đường, chứ không chỉ là vài sự kiện lẻ tẻ. Nhìn vào mật độ cuộc thi từ Hà Nội, Bắc Ninh đến Hà Tĩnh, có thể thấy rõ hệ sinh thái sân chơi dành cho học sinh đã bước sang một giai đoạn mới: rộng hơn, chuyên sâu hơn và gắn kết tốt hơn giữa tri thức hiện đại với truyền thống văn hóa.
Hiền Tài Đấu Trí 2026: IQ, ngoại ngữ và tư duy phản biện lên ngôi
Nếu phải chọn biểu tượng cho tinh thần học thuật năm nay, Hiền Tài Đấu Trí 2026 là ứng viên xứng đáng. Cuộc thi dành cho học sinh lớp 6, 7 và 8, tổ chức trên quy mô toàn quốc từ tháng 9 đến tháng 11. Nội dung thi tập trung vào IQ – Logic, Ngoại ngữ (Tiếng Anh) và Tư duy phản biện, ba trụ cột mà một học sinh trong thời đại số không thể bỏ qua. Điều này cho thấy cách đánh giá học sinh đang dịch chuyển từ học thuộc sang năng lực tư duy và khả năng lập luận. Ngay sau lễ khai mạc tại THCS Trưng Vương, các em bước vào bài thi tự luận đầu tiên, mở màn cho hành trình từ vòng sơ khảo trực tuyến trên toàn quốc đến vòng chung kết dự kiến tổ chức tại Hà Nội. Một phát biểu đáng ghi nhớ là: "Cuộc thi có tổng giá trị giải thưởng lên đến 400 triệu đồng, trong đó giải Quán quân trị giá 200 triệu đồng". Không chỉ là con số, đó là thông điệp mạnh mẽ rằng tri thức và bản lĩnh trên sân chơi trí tuệ học sinh được xã hội coi trọng tương xứng với các hoạt động giải trí. Song song bên cạnh, Ngôi Sao Học Đường Daesang 2026 dành cho học sinh từ lớp 1 đến lớp 8 trên toàn quốc, mở không gian để các em thể hiện ca hát, nhảy múa, biểu diễn nhạc cụ và sân khấu sáng tạo. Khi trí tuệ và nghệ thuật được đặt cạnh nhau, học sinh có cơ hội nhìn thấy bản thân không chỉ trong vai “sĩ tử” mà còn là những cá nhân có cá tính và tiếng nói riêng.
Từ chữ Hán đến Nét chữ – Nết người: chiều sâu văn hóa trong mùa thi
Một năm học chỉ lo luyện đề sẽ rất nhạt. May mắn là bên cạnh Hiền Tài Đấu Trí 2026, học sinh đang tham gia những sân chơi gắn với di tích, lịch sử và văn hóa. Cuộc thi "Viết chính tả chữ Hán" được Viện Khổng Tử thuộc Trường Đại học Hà Nội tổ chức ngày 26/9, trong khuôn khổ Tuần lễ Văn hóa Trung Quốc và Ngày Viện Khổng Tử tại Việt Nam, thu hút 75 học sinh từ 15 trường THPT chuyên khu vực phía Bắc. Các phần thi “Nghe từ viết chữ”, “Viết chữ theo bộ thủ” và “Đoán ý viết từ” buộc thí sinh phải hiểu cấu trúc, thứ tự nét viết và ý nghĩa từ vựng, tức là thật sự học chữ chứ không học mẹo. Kết quả, học sinh Bắc Ninh giành 3 giải: một giải Ba cho em Nguyễn Phương Nhung lớp 11 chuyên Tiếng Trung, cùng hai giải Khuyến khích cho Nguyễn Gia Bảo Linh (lớp 11 chuyên Tiếng Trung, THPT Chuyên Bắc Ninh) và Vũ Hoàng Duy Anh (lớp 12 chuyên Tiếng Trung, THPT Chuyên Bắc Giang). Đồng thời, Ngày hội toàn quốc Trạng nguyên "Nét chữ – Nết người", Trạng nguyên nhỏ tuổi lần thứ XXIV tại Hà Tĩnh quy tụ 20 đội với 115 học sinh từ 28 trường tiểu học. Sau các phần thi viết, vẽ và sân khấu đồng đội về chủ đề bảo vệ môi trường, 8 thí sinh giành giải Trạng nguyên được lựa chọn tham dự vòng chung kết toàn quốc tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám vào cuối tháng 4. Đây không chỉ là danh hiệu, mà là trải nghiệm trực tiếp với không gian lịch sử – văn hóa truyền thống của dân tộc, giúp các em hiểu rằng chữ đẹp, nết tốt cũng là một dạng “tài năng” cần rèn luyện lâu dài.
Khi cuộc thi trở thành hành trình trưởng thành toàn diện
Nhìn tổng thể, từ cuộc thi chữ Hán đến Hiền Tài Đấu Trí, từ Trạng nguyên nhỏ tuổi đến Ngôi Sao Học Đường, điểm chung lớn nhất là sự kết hợp giữa kiến thức, kỹ năng và trải nghiệm văn hóa. Các ban tổ chức đều nhấn mạnh mục tiêu tạo sân chơi để học sinh giao lưu, học hỏi, khám phá tiềm năng và phát huy thế mạnh của bản thân. Ở cuộc thi chữ Hán, thí sinh được tham gia trang trí quạt giấy, tết dây nghệ thuật, ghép chữ và tìm hiểu thêm về ngôn ngữ, văn hóa Trung Hoa. Ở Ngày hội Trạng nguyên, các em vừa thi vừa trải nghiệm không gian lịch sử, văn hóa truyền thống Việt Nam. Đó là những lớp học ngoài sách vở mà trường lớp khó tự tổ chức nếu thiếu các cuộc thi học sinh toàn quốc làm điểm kết nối. Tuy vậy, cuộc thi chỉ thực sự có ý nghĩa khi học sinh đến với nó bằng động lực học hỏi chứ không phải chạy theo giải thưởng. Chính sự chuẩn bị nghiêm túc, tinh thần giao lưu và thái độ tôn trọng luật chơi mới biến mỗi vòng thi thành một bước trưởng thành. Kết luận cho mùa giải này có lẽ giản dị: hãy coi các sân chơi trí tuệ học sinh và ngày hội văn hóa như một phần chương trình giáo dục, chứ không phải “hoạt động ngoại khóa tùy chọn”. Khi nhà trường tạo điều kiện, phụ huynh đồng hành và học sinh dám thử sức, những mùa thi như năm nay sẽ không chỉ rực sáng trên mặt báo, mà còn để lại dấu ấn lâu dài trong hành trình trưởng thành của từng em.
