Sống thọ trên 100 tuổi: không chỉ là thêm năm, mà là thêm chất lượng
Sống thọ trên 100 tuổi là trạng thái một người không chỉ kéo dài tuổi đời mà còn bảo vệ được sự minh mẫn, khả năng vận động và mức độ độc lập đủ để tiếp tục sống theo cách mình muốn, duy trì các mối quan hệ và những niềm đam mê cá nhân, thay vì chỉ “tồn tại” trong bệnh tật và phụ thuộc. Tuổi thọ trên 100 không còn hiếm trên thế giới, nhưng sống lâu mà vẫn năng động, minh mẫn lại là câu chuyện khác. Câu chuyện của Ruby McNally, Susan Young Browne và Susannah Francesca Maseland cho thấy lão hóa khỏe mạnh không phải phép màu mà là kết quả của những thói quen cụ thể: ăn uống tự nhiên, hoạt động thể chất người cao tuổi đều đặn, chăm sóc sức khỏe hệ cơ xương khớp và nuôi dưỡng tinh thần tích cực. Điều đáng nói là các bí quyết sống lâu ấy đều rất đời thường, hoàn toàn có thể áp dụng từ hôm nay.
Ruby 100 tuổi: sống độc lập, lái xe, nhảy dù – và không “đổ lỗi” cho gen
Ở tuổi 100, bà Ruby McNally vẫn sống một mình, tự lái xe đi mua sắm, tái khám, nấu ăn hàng ngày và đặc biệt yêu thích môn nhảy dù mạo hiểm. Bà đã ba lần nhảy đôi để kỷ niệm tuổi 80, 90 và 100, bất chấp sự lo lắng của người xung quanh, bởi với bà đó là cảm giác phấn khích được “lơ lửng trên không trung và ngắm nhìn toàn bộ Trái Đất bên dưới”. Gia đình Ruby có gene sống thọ, chị gái mất ở tuổi 101, hai anh chị em khác đều thọ trên 90. Nhưng bà nhấn mạnh gen không phải yếu tố duy nhất quyết định bí quyết sống lâu; tuổi thơ gắn với vườn rau, quả mọng, thói quen ăn thực phẩm tự nhiên, hạn chế đồ ngọt công nghiệp và ưu tiên rau củ, thịt hữu cơ mới là nền tảng giúp bà lão hóa khỏe mạnh. Thông điệp rõ ràng: bạn không thể chọn gene, nhưng có thể chủ động chọn cách ăn – uống – sống mỗi ngày.
Susan 108 tuổi: 20 phút vận động mỗi sáng và sức mạnh của sự chủ động
Cụ Susan Young Browne là ví dụ thuyết phục rằng hoạt động thể chất người cao tuổi không cần cầu kỳ, nhưng phải đều đặn. Ở tuổi 108, cụ vẫn tự lái ô tô, tập thể dục và duy trì cuộc sống năng động, minh mẫn. Giấy phép lái xe của cụ còn được gia hạn đến năm 2033 – một con số cho thấy mức độ độc lập hiếm có ở người sống thọ trên 100 tuổi. Khi được hỏi về bí quyết sống thọ, cụ không nói về chế độ ăn kiêng lạ lùng mà nhấn mạnh vào vận động: mỗi sáng sau khi thức dậy, cụ dành khoảng 20 phút để tập thể dục và kéo giãn cơ thể, duy trì liên tục suốt khoảng 20 năm. Bên cạnh đó, cụ tham gia lớp thể dục cho người cao tuổi khoảng 3 lần/tuần, chú trọng bài tập cường độ vừa phải để tăng nhịp tim, giữ sự linh hoạt. Theo một khảo sát trên 100 người từ 100 tuổi trở lên, các yếu tố được nhắc đến nhiều nhất là thái độ tích cực, ăn uống lành mạnh, tập thể dục thường xuyên và giữ cho bản thân luôn bận rộn. Đây không phải lời khuyên lý thuyết, mà là kinh nghiệm sống được kiểm chứng bằng hơn một thế kỷ đời người.
Susannah 70 tuổi: chăm hệ cơ xương khớp để tiếp tục sống với đam mê biển khơi
Susannah Francesca Maseland không thuộc nhóm sống thọ trên 100 tuổi, nhưng ở tuổi 70, hành trình của bà là một “bản đồ” thực tế cho lão hóa khỏe mạnh. Bà sống cùng chồng trên một con thuyền ở Tanzania, Đông Phi, quen với cuộc sống liên tục di chuyển, nơi khả năng di động, linh hoạt, sức mạnh và thăng bằng là điều kiện bắt buộc để tiếp tục những chuyến hải trình dài. Từng chấn thương lưng từ năm 13 tuổi khiến Susannah thường xuyên gặp vấn đề cột sống, đau, tê, hạn chế vận động. Khi lên kế hoạch cho các chuyến đi xa hơn, bà nhận ra nếu không chăm sóc sức khỏe hệ cơ xương khớp, giấc mơ biển khơi sẽ chấm dứt. Sau khi được thăm khám toàn diện, bà được xây dựng phác đồ cá nhân hóa gồm nắn chỉnh cột sống, vật lý trị liệu và chương trình phục hồi chức năng PNEUMEX để cải thiện chức năng khớp, giảm đau, tăng kiểm soát vận động và sức mạnh phù hợp với thể trạng. Như các chuyên gia của hệ thống ACC – thành viên thuộc một tập đoàn y tế lớn – nhấn mạnh, người cao tuổi không nên thụ động chấp nhận đau khớp hay giảm vận động; mục tiêu chăm sóc phải là bảo vệ khả năng di chuyển và sự độc lập trong cuộc sống.
3 thói quen cốt lõi để lão hóa khỏe mạnh: vận động, tinh thần tích cực, sự độc lập
Nhìn từ Ruby, Susan và Susannah, bí quyết sống lâu không phải một “mẹo” duy nhất mà là sự kết hợp của ba trụ cột. Thứ nhất, hoạt động thể chất người cao tuổi phải được xem như “thuốc hàng ngày”: từ đi bộ, tập giãn cơ 20 phút mỗi sáng như Susan, đến leo núi, bơi lội, nhảy dù như Ruby từng gắn bó từ thời trẻ. Thứ hai, tinh thần tích cực và sự gắn kết xã hội: khảo sát trên nhóm sống thọ trên 100 tuổi cho thấy họ đều đề cao thái độ lạc quan, ăn uống hợp lý, giữ cho bản thân bận rộn và nuôi dưỡng các mối quan hệ. Thứ ba, bảo vệ sức khỏe hệ cơ xương khớp để duy trì sự độc lập – từ lái xe ở tuổi 100, 108 đến tự mình đi biển hàng nghìn hải lý như Susannah. Các chuyên gia khẳng định mục tiêu cuối cùng không chỉ là giảm đau mà là giúp người lớn tuổi tiếp tục làm được những điều ý nghĩa cho bản thân và người mình yêu. Nếu bạn muốn sống thọ đến 100+ tuổi theo đúng nghĩa “sống”, hãy bắt đầu bằng một lựa chọn rất cụ thể ngay hôm nay: đứng dậy, vận động, ăn sạch hơn và đừng để tuổi tác tước đi quyền chủ động của mình.
