Một nghệ sĩ piano Việt Nam chọn làm người mở cửa
Hành trình của nghệ sĩ piano Việt Nam Nguyễn Thị Mỹ Dung là câu chuyện về một nhà giáo – nghệ sĩ chọn đứng ở vị trí người mở cửa, kiên trì kết nối giáo dục âm nhạc Hà Nội với âm nhạc cổ điển quốc tế thông qua giảng dạy, biểu diễn, chấm thi và xây dựng các sân chơi dài hơi cho thế hệ trẻ.
Để có ngày hôm nay, Mỹ Dung đi qua 18 năm miệt mài học piano tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, từ bậc trung cấp đến thạc sĩ biểu diễn piano. Con đường ấy bắt đầu từ năm 2000, dưới sự dẫn dắt của các bậc thầy như Nguyễn Thị Lan, Trần Thị Thục Anh và GS.TS.NGND Trần Thu Hà. Việc tốt nghiệp đại học chuyên ngành Biểu diễn Piano loại xuất sắc, với điểm tốt nghiệp cao nhất, không phải là đích đến mà là nền tảng để cô bước sang vai trò người kiến tạo sân chơi mới cho học trò.
Quan điểm đáng chú ý ở Mỹ Dung là: một nghệ sĩ piano Việt Nam hôm nay không thể chỉ nghĩ đến buổi hòa nhạc của riêng mình, mà phải nghĩ đến việc thế hệ sau có nơi để cất tiếng đàn, có cánh cửa để bước ra thế giới.
Từ giảng đường Hà Nội đến mạng lưới âm nhạc cổ điển quốc tế
Nếu chỉ nhìn vào danh xưng giảng viên Khoa Piano – Giao hưởng, Trường Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội, người ta dễ nghĩ Mỹ Dung là một nhà giáo thuần túy trong hệ thống giáo dục âm nhạc Hà Nội. Thực tế, cô chủ động bước ra khỏi khuôn viên trường lớp để tham gia đời sống âm nhạc cổ điển quốc tế: biểu diễn tại Italia, Singapore, Trung Quốc, Brunei và UAE, đồng thời thường xuyên cộng tác cùng Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam.
Quan trọng hơn, Mỹ Dung trở thành mắt xích kết nối khi được mời làm giám khảo và đại diện tại Việt Nam cho nhiều cuộc thi âm nhạc quốc tế như Fujairah Piano International Competition (UAE), TSP International Arts Competition (Trung Quốc) và một cuộc thi piano quốc tế tại Hồng Kông. Trong quá trình đó, cô có cơ hội quan sát cách các sân chơi âm nhạc ở nhiều quốc gia được tổ chức và vận hành. Câu kết luận của cô mang tính tuyên ngôn: Việt Nam hoàn toàn có thể làm được như họ về cơ sở vật chất, nhân lực và trình độ.
Chính trải nghiệm quốc tế ấy khiến cô nhìn giáo dục âm nhạc Hà Nội không chỉ là nơi đào tạo kỹ thuật, mà phải là bệ phóng để học trò bước vào dòng chảy âm nhạc cổ điển quốc tế, thay vì mãi đứng ngoài quan sát.
Liên hoan Crescendo: khi cuộc thi trở thành chiếc cầu hai chiều
Liên hoan Crescendo không phải một cuộc thi âm nhạc nữa cho đủ phong trào, mà là câu trả lời của Mỹ Dung cho câu hỏi: làm sao để tài năng trẻ Việt Nam không phải đi xa mới chạm được chuẩn quốc tế. Là người sáng lập và tổ chức Liên hoan Âm nhạc quốc tế Crescendo (Crescendo International Music Festival & Competition – CIMFC), cô biến Hà Nội thành điểm hẹn hằng năm của các tài năng trẻ Việt Nam và quốc tế.
Trong ba năm, số lượng thí sinh tăng nhanh, có năm gần 1.400 thí sinh trong nước và quốc tế tham gia. Đây cũng là cuộc thi âm nhạc Việt Nam đầu tiên tổ chức vòng loại tại các nước như Trung Quốc, Brunei, Hồng Kông, Hàn Quốc, Nhật Bản, Áo…. Ở vai trò Giám đốc Liên hoan Nghệ thuật Quốc tế Crescendo – Hà Nội 2026, Mỹ Dung không giấu tham vọng biến sự kiện này thành một cầu nối văn hóa, nơi thí sinh Việt Nam được thi quốc tế ngay trên sân nhà, còn thí sinh nước ngoài coi Hà Nội là điểm đến tự nhiên cho âm nhạc cổ điển quốc tế.
Theo cô, nếu chỉ nhìn liên hoan Crescendo như một hoạt động giải trí, chúng ta sẽ bỏ lỡ vai trò chiến lược của nó trong việc nâng vị thế âm nhạc Việt Nam và tạo thêm một điểm đến văn hóa – sáng tạo cho thủ đô.
Những mặt khuất của một sân chơi quốc tế đặt tại Việt Nam
Đằng sau ánh đèn sân khấu của liên hoan Crescendo là một khối công việc mà phần lớn khán giả không bao giờ thấy. Mỹ Dung thừa nhận điều khó nhất không phải mời những tên tuổi quốc tế hay thu hút đông thí sinh, mà là xây dựng một sân chơi đủ chuyên nghiệp, minh bạch, công bằng và liên tục đổi mới để mỗi mùa đều mang lại trải nghiệm mới.
Một cuộc thi quốc tế đồng nghĩa với hàng trăm đầu việc: chăm lo nghệ sĩ, giám khảo, thí sinh, lịch tập, phòng thi, dàn nhạc, tác phẩm, chuyển soạn, visa, khách quốc tế, truyền thông và vô số tình huống phát sinh. Chưa kể, việc tổ chức một liên hoan âm nhạc quốc tế đòi hỏi nguồn lực tài chính rất lớn; nếu chỉ soi dưới góc chi phí – doanh thu, sẽ khó lý giải vì sao có người chấp nhận dành nhiều năm để dựng một sân chơi cho thế hệ sau.
Chính ở chỗ này, lựa chọn của Mỹ Dung mang tính phản biện với tư duy ngắn hạn: cô đặt lợi ích dài hạn của hệ sinh thái âm nhạc cổ điển lên trên sự an toàn cá nhân, chấp nhận áp lực để đổi lấy một cấu trúc bền hơn cho tài năng trẻ.
Mang âm nhạc vào bệnh viện: mở rộng khái niệm khán phòng
Nếu liên hoan Crescendo là chiếc cầu nối Việt Nam với thế giới, thì các chương trình thiện nguyện tại bệnh viện của Mỹ Dung là chiếc cầu nối âm nhạc cổ điển với những khán giả ít ai nghĩ đến: bệnh nhi. Khoảng 5 năm trước, trong một lần tham gia chương trình văn nghệ tại Bệnh viện Nhi Trung ương, cô nghe một cán bộ công tác xã hội nói: “Với các con, đây có thể là lần đầu tiên hoặc cũng có thể là lần cuối cùng được xem những chương trình như thế”. Câu nói ấy trở thành bước ngoặt.
Từ đó, chương trình “Hòa nhạc mùa xuân” ra đời, mở đầu cho hành trình thiện nguyện của cô cùng học trò và cộng sự. Hành trình tiếp tục bằng các chương trình “Đông ấm”, “Bóng bay”, “Lời nguyện ước”, “Viết tiếp ước mơ”. Ở đây, giáo dục âm nhạc Hà Nội không còn giới hạn trong phòng học hay phòng hòa nhạc; nó bước vào hành lang bệnh viện, nơi mỗi bản nhạc là một cơ hội để trẻ em lần đầu – hoặc có thể là lần cuối – được chạm vào thế giới âm thanh đẹp đẽ.
Điều đáng nói là Mỹ Dung không xem đó là “phần việc thêm”, mà như một phần trách nhiệm của một nghệ sĩ piano Việt Nam trong thời đại mới: mở rộng tiếp cận âm nhạc cổ điển quốc tế đến những nơi ít được ưu tiên nhất.
Kết luận: Từ câu chuyện một người đến câu chuyện của cả thế hệ
Hành trình của Nguyễn Thị Mỹ Dung cho thấy: để âm nhạc cổ điển quốc tế không còn là “thế giới xa lạ” với người trẻ Việt Nam, cần những người dám chọn vai trò kết nối, chứ không chỉ tỏa sáng một mình. Từ 18 năm đèn sách tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, đến bục giảng ở Trường Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội, bàn giám khảo các cuộc thi quốc tế, sân khấu liên hoan Crescendo và những buổi hòa nhạc trong bệnh viện, các mảnh ghép đó hợp lại thành một thông điệp nhất quán.
Thông điệp ấy là: nếu muốn thế hệ trẻ có cơ hội hơn, chúng ta phải xây sân chơi ngay tại nhà, phải đưa âm nhạc đến với cả những khán giả yếu thế, và phải chấp nhận những khó khăn rất cụ thể về tổ chức, tài chính, thời gian để làm điều đó. Câu chuyện của Mỹ Dung vì thế không chỉ là một hồ sơ cá nhân, mà là lời gợi ý cho bất kỳ ai đang làm giáo dục, nghệ thuật: hãy nghĩ xa hơn bài giảng hôm nay, và hỏi mình đang xây được chiếc cầu nào cho ngày mai.
