Từ phần mềm cho con người đến lực lượng lao động AI mới
AI Agents doanh nghiệp là những tác nhân phần mềm có khả năng ghi nhớ, suy luận và trực tiếp thực hiện công việc trong tổ chức, được cấp quyền truy cập dữ liệu và gán nhiệm vụ như một nhân sự, qua đó tham gia vào quy trình tạo ra giá trị thay vì chỉ hỗ trợ tác vụ đơn lẻ. Quan điểm quan trọng ở đây: AI Agents không phải tiện ích cộng thêm, mà là một dạng lực lượng lao động AI mới đặt câu hỏi cho toàn bộ cách doanh nghiệp được tổ chức và vận hành. Sau hơn một thập kỷ đưa giấy tờ, bảng tính và email lên phần mềm, làn sóng AI trong hai năm qua đã thay đổi cách hàng triệu người làm việc, biến những việc từng mất hàng giờ thành vài phút. Nhân viên dùng AI viết báo cáo, phân tích dữ liệu, soạn hợp đồng, nhưng các công cụ rời rạc khiến công việc ngày càng phân mảnh nếu không gắn với hệ thống vận hành chung. Enterprise AI Summit do Base.vn tổ chức chính là nơi câu hỏi "điều gì sẽ xảy ra khi doanh nghiệp có thêm lực lượng lao động mới là AI" được đặt ra trực diện.
Base 2.0: kiến trúc phần mềm mới cho kỷ nguyên người và AI cùng làm
Điểm đáng chú ý trong Enterprise AI Summit là việc giới thiệu Base 2.0 như một kiến trúc phần mềm mới, không phải bản vá AI lên nền tảng cũ. Base khẳng định họ đã nhìn lại từ những nguyên lý đầu tiên: doanh nghiệp tạo ra giá trị thế nào, con người cộng tác ra sao, tri thức được tích lũy như thế nào và AI có thể trở thành lực lượng lao động AI thực sự trong tổ chức. Thay vì giữ tư duy SaaS xoay quanh giao diện cho con người nhập liệu, bấm nút, theo dõi công việc, Base 2.0 chuyển thành kiến trúc hướng dịch vụ (SOA), nơi dữ liệu được cấu trúc chuẩn và quy trình được định nghĩa theo đầu vào – đầu ra – mục tiêu. AI Agent trong mô hình này cần “một hệ thống dữ liệu được cấu trúc hoàn chỉnh và hệ thống xử lý ngữ cảnh hiệu quả”, như Chủ tịch Phạm Kim Hùng nhấn mạnh. Theo mô tả của Base, đây không chỉ là phiên bản tiếp theo của một nền tảng phần mềm, mà là một kiến trúc phần mềm mới cho kỷ nguyên con người và AI cùng làm việc.
Khi AI được cấp tài khoản: tái cấu trúc phần mềm và phân công công việc
Điểm mang tính “tái sinh” phần mềm nằm ở việc coi AI Agents như một thực thể vận hành có tài khoản, quyền truy cập và phạm vi công việc riêng. Điều này buộc doanh nghiệp không thể chỉ thêm vài nút AI vào giao diện, mà phải tái cấu trúc phần mềm để trả lời ba câu hỏi cơ bản: Ai làm gì? Làm được gì? Và làm như thế nào? Trong kiến trúc Base 2.0, cả nhân viên và AI Agents đều tham gia xử lý công việc qua tập hợp các dịch vụ vận hành thay vì ứng dụng rời rạc. Nhiệm vụ từ Flow, Request, Office, CRM được gom về một hòm thư tác vụ tập trung để lãnh đạo và nhân viên xử lý tại một nơi, giảm cảnh phải “nhảy” giữa nhiều ứng dụng. Một ví dụ cụ thể: khi duyệt đơn công tác, AI có thể truy vấn lịch sử công tác và kết quả kinh doanh của nhân viên từ các dịch vụ khác để bổ sung ngữ cảnh cho người quản lý. Đây là cách phân công mới: AI không chỉ nhận lệnh, mà phải hiểu bối cảnh, nhớ được quá khứ và suy luận về quyết định.
Tác động thực tế: năng suất, quy trình và mô hình kinh doanh phần mềm
Nhìn vào các con số, việc đưa AI Agents doanh nghiệp vào kiến trúc phần mềm mới không chỉ là ý tưởng tương lai. Base cho biết một khách hàng đã giảm thời gian tính lương từ 10 ngày xuống còn 2 ngày nhờ tập trung dữ liệu, dùng AI phát hiện bất thường và giải đáp thắc mắc về công lương. Theo nhận định tại sự kiện, việc sử dụng nền tảng này giúp năng suất chung tăng 50%, tốc độ phê duyệt tài liệu tăng 2–3 lần và giảm 80% khối lượng kiểm tra, xử lý thủ công. Nhân viên được hỗ trợ mạnh hơn, nhưng không phải theo kiểu “mỗi người một chatbot”, mà là AI cắm sâu vào quy trình, dữ liệu, tri thức của tổ chức. Điều này kéo theo hệ quả kinh doanh: nếu AI Agents đảm nhận một phần công việc của nhân viên, mô hình thu phí theo số lượng tài khoản sẽ chịu sức ép thay đổi; nhà cung cấp buộc phải tính toán lại theo mức độ sử dụng, khối lượng tác vụ hoặc năng lực vận hành mà khách hàng nhận được. Phần mềm doanh nghiệp sẽ chuyển dịch từ bán chỗ ngồi sang bán năng lực lực lượng lao động AI.
Chiến lược dài hạn: coi AI Agents là nhân sự trong thiết kế tổ chức
Từ góc nhìn chiến lược, việc coi AI Agents là lực lượng lao động AI buộc ban lãnh đạo không thể chỉ “thử nghiệm vài dự án AI”, mà phải thiết kế lại toàn bộ kiến trúc tổ chức. Theo chuyên gia Lê Bảo Ngọc, các nhà cung cấp phần mềm và doanh nghiệp cần nhìn lại từ nguyên lý đầu tiên về cách tạo giá trị, cách cộng tác và tích lũy tri thức nếu muốn AI thực sự trở thành lực lượng lao động của tổ chức. Câu chuyện ở đây không dừng ở việc chọn mô hình AI nào, mà là AI sẽ tác động ra sao đến con người, quy trình và dữ liệu trong 10 năm tới. Doanh nghiệp phải tính lực lượng lao động mới này vào chiến lược dài hạn: ai chịu trách nhiệm về kết quả khi một phần công việc do AI đảm nhận; mức độ tự chủ AI được phép trong từng quy trình; và làm sao để mỗi tác vụ AI thực hiện giúp cả tổ chức học nhanh hơn, thông minh hơn. Nếu không dám kiến trúc lại từ gốc, doanh nghiệp sẽ mắc kẹt trong mô hình SaaS cũ, bỏ lỡ thế hệ kiến trúc phần mềm mới được thiết kế ngay từ đầu cho kỷ nguyên con người và AI cùng cộng tác.
