Từ bán xe sang bán năng lực tự lái
AI xe tự hành là nhóm công nghệ dùng trí tuệ nhân tạo để giúp phương tiện nhận biết môi trường, hỗ trợ hoặc thực hiện việc lái xe, đồng thời mở ra khả năng cung cấp dịch vụ phần mềm bên cạnh việc bán xe. Tesla đang chuyển trọng tâm sang phần mềm tự lái và dịch vụ AI sau khi để mất vị trí dẫn đầu thị trường xe điện vào tay BYD. Đây không chỉ là đổi hướng công nghệ, mà còn là phản ứng trước một thực tế kinh doanh: tăng trưởng bán xe chậm lại, trong khi các hãng Trung Quốc mở rộng hiện diện và đầu tư mạnh vào phần mềm, AI. Ngày 26/10, thông tin về kế hoạch mở rộng nguồn thu thuê bao và dịch vụ AI cho thấy Tesla muốn biến đội xe đang lưu thông thành nền tảng thu nhập lâu dài. Theo tôi, đây là lựa chọn có lý: hãng cần thêm động lực tăng trưởng, nhưng phần mềm chưa thể thay thế doanh số ôtô trong một sớm một chiều.
FSD là cơ hội doanh thu, chưa phải xe tự lái hoàn toàn
Trong ngắn hạn, trọng tâm của Tesla là Full Self-Driving (FSD), được hãng xem là yếu tố thúc đẩy nhu cầu đối với xe điện Tesla. Sức hút ban đầu đáng chú ý: tại Bắc Mỹ, hơn 75% khách hàng mua xe Tesla mới đã chọn phiên bản FSD có giám sát; số thuê bao hoạt động toàn cầu đạt 1,7 triệu, tăng 67% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, tên gọi không nên khiến người dùng hiểu nhầm về mức độ tự động hóa. Phiên bản hiện tại vẫn yêu cầu tài xế ngồi sau tay lái và liên tục theo dõi giao thông. Vì vậy, giá trị của FSD hôm nay nằm nhiều ở hỗ trợ lái và khả năng tạo doanh thu định kỳ hơn là thay thế người lái. Nếu Tesla muốn biến phần mềm thành trụ cột lợi nhuận, hãng phải chứng minh dịch vụ hữu ích, an toàn và đáng để khách hàng tiếp tục đăng ký.
Rào cản pháp lý mở rộng cuộc đua với Xpeng
Điểm nghẽn lớn nhất của tham vọng tự hành không chỉ nằm ở công nghệ mà còn ở quyền được triển khai. Tesla chưa được thị trường nào cấp phép cho phiên bản FSD không cần giám sát; tại châu Âu, việc mở rộng phạm vi áp dụng FSD có giám sát vẫn chờ cuộc bỏ phiếu của các nước thành viên EU, dự kiến lùi sang tháng 12. Trong lúc đó, cuộc đua không còn là chuyện riêng giữa xe điện BYD và xe điện Tesla. Xpeng, doanh nghiệp được Volkswagen hậu thuẫn, đang thúc đẩy phê duyệt hệ thống XNGP và đặt mục tiêu nằm trong nhóm được cấp phép sớm khi khung quy định hoàn tất. Điều này khiến cạnh tranh giữa Tesla và Xpeng mở rộng sang AI và công nghệ tự hành. Kết luận của cuộc đua sẽ phụ thuộc vào khả năng biến công nghệ thành dịch vụ được cơ quan quản lý chấp thuận và người dùng tin tưởng, chứ không chỉ vào lời hứa về tương lai.
