80% top 10 thuộc về xe điện Trung Quốc: bức tranh quyền lực mới
Hiện tượng xe điện Trung Quốc bán chạy trong nhóm top 10 xe điện toàn cầu tháng 6/2026 mô tả việc 8 mẫu xe mang thương hiệu Trung Quốc chiếm phần lớn danh sách, chỉ còn hai vị trí thuộc về Tesla, phản ánh sự thay đổi rõ rệt về cán cân cạnh tranh xe điện và cho thấy các nhà sản xuất Trung Quốc đang dịch chuyển từ vai trò "người theo sau" sang nhóm dẫn dắt thị trường về sản lượng, tốc độ tăng trưởng và độ phủ thương hiệu trên nhiều khu vực khác nhau. Tâm điểm của bảng xếp hạng là việc có tới 8 mẫu xe xuất xứ từ các hãng Trung Quốc xuất hiện trong nhóm 10 xe điện bán chạy nhất toàn cầu tháng 6/2026, trong khi chỉ còn hai mẫu của Tesla giữ được chỗ đứng. Quan trọng hơn, xu hướng này xuất hiện trong bối cảnh thị trường xe điện cắm sạc toàn cầu đạt khoảng 2 triệu xe đăng ký trong tháng 6, tăng 8% so với cùng kỳ, với xe thuần điện (BEV) tăng 21% còn PHEV giảm 14%. Nói cách khác, khi chiếc bánh thị trường lớn hơn, phần mà Trung Quốc cắt về đã trở thành miếng đáng kể chứ không còn là phần vụn.
Tesla vẫn dẫn đầu nhưng không còn là trung tâm cuộc chơi
Nếu chỉ nhìn vào ngôi đầu, nhiều người sẽ kết luận Tesla mất thế toàn cầu là nhận định vội vàng. Tesla Model Y vẫn là mẫu xe điện bán chạy nhất, với 153.813 xe đăng ký trong tháng 6 và tăng 21% so với cùng kỳ, đây cũng là tháng có kết quả cao nhất của mẫu này. Tesla Model 3 đứng thứ ba với khoảng 60.000 xe, tăng 30%. Về mặt con số, hai dòng chủ lực của Tesla không hề sa sút. Tuy vậy, thứ Tesla đang đánh mất là vị trí trung tâm trong câu chuyện cạnh tranh xe điện. Bảng xếp hạng cho thấy cuộc chơi không còn chỉ là màn đấu tay đôi giữa Tesla và BYD; những cái tên như Leapmotor, Geely, Changan hay SAIC đang đẩy một lớp đối thủ mới lên tuyến đầu, với dải sản phẩm trải từ xe đô thị cỡ nhỏ đến sedan và SUV. Một câu nói có thể trích nguyên văn ở đây: "Sự áp đảo này cho thấy cuộc cạnh tranh trên thị trường xe điện không còn chỉ xoay quanh BYD và Tesla".
Chiến lược của các hãng Trung Quốc: đa dạng sản phẩm, mở rộng xuất khẩu
Thành công của xe điện Trung Quốc bán chạy trong top 10 không phải là may mắn nhất thời, mà là kết quả của một chiến lược rõ ràng: đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao năng lực sản xuất và đẩy mạnh xuất khẩu. BYD Song đã vượt Tesla Model 3 với khoảng 62.000 xe, đạt doanh số cao nhất trong vòng 12 tháng. BYD Yuan Up (Atto 2) thiết lập mức cao mới với 37.589 xe và được đẩy mạnh ra khỏi thị trường nội địa. Ở chiều rộng danh mục, BYD Dolphin, Leapmotor A10 hay BYD Sealion 05 thể hiện một dải sản phẩm phủ nhiều phân khúc: từ xe đô thị nhỏ đến sedan và SUV. Về thị trường, việc BYD bán 403.472 xe trong tháng 6, tăng 5,5%, trong đó 175.349 xe bên ngoài Trung Quốc tăng gần 95% và bù đắp cho mức giảm 22% ở nội địa, cho thấy các hãng đang chấp nhận đánh đổi: hy sinh tăng trưởng trong nước để giành chỗ trên bản đồ toàn cầu. Đây là bước chuyển từ mô hình "sản xuất cho nội địa" sang mô hình "Trung Quốc như công xưởng xe điện của thế giới".
Thị phần toàn cầu dịch chuyển: từ vài ông lớn sang một nhóm đối thủ Trung Quốc
Ở cấp độ thương hiệu, cục diện thị phần đang nói lên nhiều hơn bất kỳ khẩu hiệu marketing nào. BYD giữ 19,2% thị phần thị trường xe điện cắm sạc toàn cầu trong nửa đầu năm, Geely đứng thứ hai với 9,9% và Tesla lùi về thứ ba với 8,9%, tiếp theo là một tập đoàn châu Âu và SAIC. Nếu chỉ tính xe thuần điện, cuộc đua cân bằng hơn: BYD nắm khoảng 13,9% thị trường, Tesla đạt 12,6% và Geely chiếm 8,7%. Điều đáng chú ý không phải là ai đang đứng nhất, mà là việc khoảng cách giữa các bên không còn quá lớn, khiến vị trí dẫn đầu có thể thay đổi khi các hãng tung sản phẩm mới và tiếp tục mở rộng xuất khẩu. Khi lợi thế về quy mô sản xuất trong nước kết hợp với tốc độ xuất khẩu tăng nhanh, cuộc cạnh tranh xe điện nhiều khả năng sẽ chuyển từ câu chuyện riêng giữa Tesla và BYD thành cuộc đua giữa Tesla với cả một nhóm nhà sản xuất Trung Quốc. Nói cách khác, Tesla không đối đầu với một đối thủ, mà với một "liên minh vô hình" của nhiều hãng cùng chia sẻ nền tảng chi phí và chuỗi cung ứng.
