An Cung Ngưu Hoàng Hoàn là gì và vì sao không phải thuốc phòng ngừa đột quỵ?
An Cung Ngưu Hoàng Hoàn là bài thuốc y học cổ truyền Trung Quốc có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, khai khiếu, vốn dùng cho các thể bệnh “nhiệt” với biểu hiện sốt cao, mê sảng, chứ không phải thuốc đặc hiệu phòng ngừa đột quỵ hay điều trị mọi loại tai biến mạch máu não như nhiều quảng cáo đang gieo vào tâm trí người dân. Các bác sĩ khẳng định hiện chưa có bất kỳ bằng chứng lâm sàng nào chứng minh việc sử dụng An Cung Ngưu Hoàng Hoàn giúp phòng ngừa đột quỵ ở người chưa từng bị, giảm nguy cơ mắc bệnh hay hạn chế biến chứng. Việc tin rằng uống đều đặn là sẽ “phòng ngừa đột quỵ” không chỉ sai về mặt khoa học mà còn nguy hiểm, vì khiến người bệnh bỏ qua những biện pháp đã được chứng minh hiệu quả như kiểm soát huyết áp, đường máu, mỡ máu và thay đổi lối sống.
Nguy cơ từ thuốc giả và quảng cáo thổi phồng: khi niềm tin trở thành rủi ro
Mối đe dọa lớn nhất hiện nay không chỉ nằm ở việc dùng sai An Cung Ngưu Hoàng Hoàn, mà còn ở thuốc giả nguy hiểm và quảng cáo thổi phồng công dụng. Các đơn vị chức năng đã triệt phá nhiều đường dây sản xuất, kinh doanh thuốc giả, trong đó có vụ sản xuất và buôn bán An Cung Ngưu Hoàng Hoàn giả mạo với quy mô lớn do một giám đốc công ty dược mỹ phẩm cầm đầu. Cơ quan y tế địa phương cũng cảnh báo rõ: động thái tăng cường kiểm tra nhằm kịp thời phát hiện, xử lý thuốc không rõ nguồn gốc, thuốc giả và quảng cáo sai sự thật gây hiểu nhầm cho người sử dụng. Việc rao bán trên mạng xã hội, gắn mác “thần dược phòng ngừa đột quỵ” khiến nhiều người tin rằng đây là giải pháp an toàn, rẻ và tiện, trong khi thực tế là một canh bạc với sức khỏe và tính mạng.
Sử dụng sai lầm: hủy hoại gan, thận và đánh mất thời gian vàng cứu đột quỵ
Khi niềm tin đặt nhầm chỗ, thuốc truyền miệng và thuốc cổ truyền không rõ nguồn gốc có thể trở thành “kẻ hủy diệt” gan, thận và lấy đi thời gian vàng cứu chữa đột quỵ. Một người đàn ông xơ gan, đái tháo đường sau một tuần dùng thuốc nam không rõ nguồn gốc đã vàng da rõ rệt, men gan tăng hơn 6 lần, bilirubin toàn phần lên tới 712,4 µmol/L, cao khoảng 42 lần giới hạn bình thường. Trường hợp khác, bệnh nhân gout tự dùng thuốc “gia truyền” bị suy gan, suy thận cấp, nghi do sản phẩm bị trộn corticoid. Với An Cung Ngưu Hoàng Hoàn, các bác sĩ đã ghi nhận nhiều bệnh nhân hôn mê, xuất huyết nặng, thậm chí tử vong sau khi được người nhà cho uống rồi mới đưa đến bệnh viện. Đáng nói hơn, việc ở nhà cho uống An cung khi xuất hiện dấu hiệu đột quỵ khiến người bệnh mất cơ hội vàng để được chẩn đoán hình ảnh và điều trị chuyên khoa kịp thời.
Nguy hiểm trong đột quỵ: An Cung Ngưu Hoàng Hoàn có thể làm mọi thứ tệ hơn
Về mặt cơ chế bệnh, phần lớn ca đột quỵ hiện nay là do nhồi máu não – thuộc thể “hàn”, là tình trạng tắc nghẽn mạch máu cần can thiệp y tế khẩn cấp, không phải thể “nhiệt” mà An Cung Ngưu Hoàng Hoàn được dùng trong y học cổ truyền. Dùng thuốc này trong nhồi máu não không có lợi, thậm chí có thể làm trầm trọng thêm tình hình. Nguy hiểm hơn, nếu bệnh nhân bị xuất huyết não, các thành phần có tính chống đông trong An Cung Ngưu Hoàng Hoàn sẽ làm tăng chảy máu, đẩy người bệnh vào tình thế “nghìn cân treo sợi tóc”. Một nam bệnh nhân 50 tuổi nghi mình đột quỵ đã tự uống An Cung Ngưu Hoàng Hoàn, sau đó triệu chứng nặng hơn, vào viện được chẩn đoán xuất huyết não vùng nhân xám trung ương phải. Tự cho người bệnh sử dụng các sản phẩm được quảng cáo hỗ trợ phòng ngừa hoặc điều trị đột quỵ không thể thay thế cấp cứu, chẩn đoán hình ảnh và điều trị chuyên khoa.
Làm thế nào để dùng thuốc truyền thống an toàn và tránh bẫy “thần dược”?
Thuốc truyền thống có giá trị, nhưng chỉ an toàn khi được dùng đúng bệnh, đúng người và đúng nguồn gốc. Các chuyên gia cảnh báo không nên mặc định thuốc từ cây cỏ, thảo dược là an toàn; dược liệu trôi nổi có thể nhiễm nấm mốc, vi sinh vật, kim loại nặng, tồn dư thuốc bảo vệ thực vật hoặc bị trộn thêm tân dược gây tổn thương nhiều cơ quan. Với thuốc cổ truyền cũng như mọi loại thuốc khác, nguồn gốc rõ ràng và chỉ định đúng vẫn là nguyên tắc không thể bỏ qua. Người dân được khuyến cáo không tự ý mua, sử dụng An Cung Ngưu Hoàng Hoàn khi chưa có chỉ định của bác sĩ; đây là thuốc kê đơn, bắt buộc phải dùng dưới giám sát chặt chẽ. Khi mua sản phẩm, cần kiểm tra mã vạch, mã QR, tên thuốc, nhà sản xuất, số lô, hạn dùng, số đăng ký và chỉ mua tại cơ sở kinh doanh hợp pháp, tránh hàng xách tay, rao bán trên mạng không có thông tin kiểm chứng. Quan trọng hơn, thay vì săn lùng “thần dược phòng ngừa đột quỵ”, hãy tập trung nhận biết sớm dấu hiệu bệnh và đến bệnh viện ngay khi nghi ngờ.
