Từ chiếc điện thoại đến tệp khách hàng mới
Bán hàng trực tuyến cho nông sản và sản phẩm OCOP là cách người sản xuất dùng nền tảng số để giới thiệu hàng hóa, trò chuyện với khách và nhận đơn, thay vì chỉ trông vào chợ, thương lái hay những mối quen. Tại Nam Phù, Hà Nội, ngày càng nhiều nông dân dùng điện thoại thông minh để chụp ảnh, quay video, đăng sản phẩm và tương tác với người mua. Đây không phải sự thay thế tức thời cho kênh cũ, mà là bước chuyển cần thiết khi hành vi tiêu dùng đổi khác và thương mại điện tử ngày càng phổ biến. Điểm đáng giá nhất là người làm ra sản phẩm có thể trực tiếp kể về nguồn gốc, nhận phản hồi và xây dựng tệp khách hàng, chủ động hơn trong tìm đầu ra thay vì hoàn toàn phụ thuộc trung gian. Với nông hộ nhỏ, điện thoại vì thế không còn chỉ là công cụ liên lạc: nó trở thành một cửa hàng mở rộng ra ngoài địa phương.
Livestream biến sản phẩm thành câu chuyện
Facebook, Instagram, TikTok và các buổi livestream đang giúp nông dân Nam Phù đưa nông sản, sản phẩm OCOP đến gần người mua hơn. Hội Nông dân xã đã tổ chức hướng dẫn bán hàng đa kênh, từ tạo tài khoản, chụp ảnh, quay video ngắn đến đăng bài, trả lời khách và livestream. Những buổi phát trực tiếp có ý nghĩa hơn một thao tác chốt đơn: người bán có thể cho khách thấy sản phẩm, giải thích cách làm và kể câu chuyện phía sau món hàng. Với bánh nướng, bánh dẻo và bánh chả của cơ sở Tiến Dũng - Vĩnh Thịnh Long, giá trị ấy gắn với nghề bánh, kẹo Nội Am hình thành từ năm 1965; hiện làng nghề có 183 hộ sản xuất, tạo việc làm ổn định cho gần 300 lao động. Livestream nông sản vì vậy vừa mở đường tới khách trẻ, vừa giúp sản phẩm truyền thống giữ được dấu ấn riêng trên thị trường số.
Mở thêm kênh, không bỏ quên chất lượng
Bước lên nền tảng số không tự động bảo đảm đầu ra; hình ảnh đẹp không thể thay cho chất lượng ổn định, thông tin rõ ràng và khả năng giao hàng. Hợp tác xã sản xuất, kinh doanh, dịch vụ thương mại tổng hợp Đại Lan có 53,75ha đất sản xuất rau củ theo quy trình VietGAP; các thành viên đã bắt đầu dùng điện thoại và tham gia bán hàng qua mạng xã hội, bên cạnh tiêu thụ tại chợ truyền thống. Trường hợp này cho thấy bán hàng trực tuyến nên được xem là kênh bổ sung, giúp người mua tìm thông tin, lựa chọn và đặt sản phẩm mà không cần đến tận cơ sở. Trên thị trường số, phản hồi và đánh giá của khách cũng có thể giúp cơ sở hiểu nhu cầu để điều chỉnh sản phẩm. Nhưng muốn chuyển sự chú ý thành niềm tin lâu dài, người bán vẫn phải giữ chuẩn an toàn, chất lượng và cách đóng gói phù hợp.
Hỗ trợ kỹ năng là phần việc không thể thiếu
Khoảng cách số không thể được lấp đầy chỉ bằng việc khuyên nông dân mở tài khoản bán hàng. Hội Nông dân Nam Phù đã tổ chức tập huấn thực hành trên điện thoại, giúp hội viên làm quen với mạng xã hội, nền tảng thương mại điện tử và ứng dụng “Nông dân Việt Nam”; ngay cả những người lớn tuổi ban đầu lúng túng cũng có thể học cách đăng sản phẩm, chụp ảnh và trao đổi với khách. Theo Chủ tịch Hội Nông dân xã Bùi Văn Bình, thời gian tới Hội sẽ tiếp tục tổ chức lớp kỹ năng số và hướng dẫn hội viên dùng hiệu quả các nền tảng để quảng bá, kết nối tiêu thụ nông sản. Đây là hướng hỗ trợ thiết thực hơn việc chỉ đưa sản phẩm lên mạng: cơ sở cần kỹ năng nội dung, bán hàng và chăm sóc khách hàng. Địa phương cũng cần tạo điều kiện để doanh nghiệp OCOP tham gia đào tạo chuyển đổi số, rèn kỹ năng thương mại điện tử và kết nối xúc tiến thương mại.
Từ chợ và thương lái đến livestream không phải hành trình bỏ lại cách bán cũ, mà là mở thêm lối đi cho sản phẩm địa phương. Khi kỹ năng số đi cùng chất lượng và câu chuyện đáng tin, sản phẩm OCOP có cơ hội gặp khách hàng ở xa hơn; đó mới là nền tảng để kênh trực tuyến trở thành đầu ra bền vững.
