Du lịch xanh Đà Nẵng: từ khái niệm đến bước ngoặt chiến lược
Du lịch xanh Đà Nẵng là cách thành phố tổ chức hoạt động du lịch dựa trên bảo vệ môi trường, tôn trọng văn hóa bản địa và chia sẻ lợi ích với cộng đồng, thông qua những tiêu chí cụ thể về quản lý tài nguyên, giảm phát thải và thay đổi phương thức vận hành của doanh nghiệp theo hướng phát triển bền vững.
Điểm ngoặt không nằm ở khẩu hiệu mà ở quyết định chuyển sang hành động. Chiều 14/10, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức hội nghị “Du lịch xanh Đà Nẵng - Xu hướng và giải pháp phát triển bền vững” với hơn 200 đại biểu từ cơ quan quản lý, hiệp hội, chuyên gia, tổ chức quốc tế và doanh nghiệp tham dự. Hội nghị được thiết kế như một diễn đàn chia sẻ kinh nghiệm, kết nối giải pháp để cụ thể hóa chủ trương thành việc làm tại cơ sở, hướng tới hệ sinh thái du lịch xanh và bền vững tại Đà Nẵng. Đây là tín hiệu cho thấy thành phố muốn biến du lịch xanh từ hình ảnh truyền thông thành trụ cột chiến lược cạnh tranh.
Từ tuyên truyền sang hỗ trợ thực hành: bước đột phá cần thiết
Điểm đáng chú ý nhất sau hội nghị là cam kết chuyển từ “tuyên truyền” sang “hỗ trợ thực hành” du lịch xanh. Thay vì chỉ kêu gọi doanh nghiệp treo biển, trồng cây, thành phố đặt mục tiêu hoàn thiện tiêu chí, xây dựng mô hình cụ thể và tăng cường kết nối, phối hợp, lan tỏa thực hành xanh. Đây là bước đột phá, bởi doanh nghiệp cần công cụ, không cần thêm khẩu hiệu.
Thành phố đã có nền tảng: các chương trình phân loại rác tại nguồn, thu gom chất thải tại bán đảo Sơn Trà, Cù Lao Chàm và các bãi biển đã cho thấy khả năng tổ chức và huy động nguồn lực. Câu chuyện bây giờ là đưa những kinh nghiệm môi trường đó vào chuẩn vận hành của ngành du lịch. Một câu nói có thể trích dẫn ở đây là: “Chuyển đổi xanh không phải là một hoạt động riêng lẻ của doanh nghiệp mà là quá trình thay đổi phương thức vận hành, đầu tư và cung ứng dịch vụ”. Khi chính sách dịch chuyển theo hướng hỗ trợ, du lịch xanh Đà Nẵng mới có cơ hội đi vào chiều sâu.
Giải pháp cụ thể: kiểm soát sức chứa, giảm rác thải nhựa, tiết kiệm năng lượng
Muốn cạnh tranh trong khu vực, Đà Nẵng không thể nói chung chung về phát triển bền vững mà phải chạm vào vận hành từng cơ sở. Ngành du lịch thành phố nhấn mạnh chuyển đổi xanh không nhất thiết phải đầu tư lớn ngay từ đầu; doanh nghiệp có thể bắt đầu bằng tiết kiệm điện, nước, giảm rác thải nhựa và khai thác hiệu quả tài nguyên sẵn có. Đây là hướng đi thực tế, giúp hàng nghìn cơ sở nhỏ có thể tham gia thay đổi.
Với hơn 2.400 cơ sở lưu trú, Đà Nẵng xác định đây là lực lượng nòng cốt nâng cao chất lượng dịch vụ và năng lực cạnh tranh. Bộ tiêu chí cơ sở lưu trú du lịch xanh Đà Nẵng (Da Nang Green Stay) trở thành khung để kiểm soát sức chứa điểm đến, tiêu thụ năng lượng và quản lý chất thải. Nếu được triển khai nghiêm túc, bộ tiêu chí này có thể tạo ra mặt bằng mới: phòng nghỉ tiết kiệm năng lượng, hạn chế đồ nhựa dùng một lần, quy trình phân loại rác rõ ràng và các dịch vụ khuyến khích du khách tham gia hoạt động xanh.
Gắn du lịch xanh với văn hóa bản địa để tăng sức cạnh tranh
Du lịch xanh chỉ có sức sống khi gắn với con người và văn hóa địa phương. Đà Nẵng định hướng kết nối chuỗi cơ sở lưu trú với doanh nghiệp lữ hành, vận chuyển, nhà hàng, điểm đến, làng nghề và cộng đồng bản địa để đưa sản phẩm, trải nghiệm văn hóa địa phương vào phục vụ du khách. Những trải nghiệm như làm nông tại làng rau, tham gia sinh hoạt làng nghề, hay khám phá đời sống ven biển có thể trở thành “đặc sản” nếu được tổ chức theo chuẩn xanh, tôn trọng cộng đồng.
Đáng chú ý, du lịch xanh đang là ưu tiên hàng đầu của du khách quốc tế và các hãng lữ hành lớn, theo đánh giá của đại diện Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam. Trong 9 tháng đầu năm, cả nước đón hơn 17 triệu lượt khách quốc tế, trong đó Đà Nẵng đóng góp khoảng 7 triệu lượt. Con số này cho thấy thành phố đã là cực tăng trưởng quan trọng; nếu biết kết hợp bảo tồn thiên nhiên, văn hóa với sản phẩm xanh có tính trải nghiệm cao, Đà Nẵng có thể tạo ra lợi thế cạnh tranh khác biệt so với các điểm đến trong khu vực.
Đà Nẵng trong cuộc đua khu vực: lợi thế và điều kiện để thắng
Trong bối cảnh nhiều điểm đến trong khu vực đều nói về phát triển bền vững, Đà Nẵng chọn cách đi sớm ở khâu thể chế và mô hình. Thành phố đang tập trung tăng cường liên kết ba bên: cơ quan quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng địa phương để biến du lịch xanh thành lợi thế cạnh tranh thực chất và lâu dài. Đây là điều kiện tiên quyết, vì nếu thiếu sự đồng thuận của cộng đồng, mọi chứng nhận xanh chỉ dừng ở mức hình thức.
Theo định hướng sau hội nghị, ngành du lịch sẽ tiếp tục chuyển hóa khuyến nghị thành nhiệm vụ cụ thể, hoàn thiện tiêu chí, xây dựng hệ thống mô hình du lịch xanh và lan tỏa thực hành xanh. Đại diện Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam cũng cho rằng Đà Nẵng cần phát triển các mô hình du lịch xanh cụ thể, có tính ứng dụng cao để dễ nhân rộng. Kết luận lại, nếu thành phố kiên trì đi trọn con đường từ chính sách đến thực hành, từ giảm rác thải nhựa đến thiết kế sản phẩm gắn với văn hóa bản địa, du lịch xanh Đà Nẵng không chỉ là trào lưu mà có thể trở thành “thương hiệu chiến lược” trong bản đồ du lịch khu vực.
