Du lịch xanh Đà Nẵng: từ khái niệm đến bước ngoặt hành động
Du lịch xanh Đà Nẵng là định hướng phát triển du lịch dựa trên bảo vệ môi trường, sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm rác thải và gắn lợi ích kinh tế với trách nhiệm cộng đồng, nhằm hình thành hệ sinh thái du lịch bền vững có sức cạnh tranh cao trong bối cảnh chuyển đổi xanh du lịch toàn cầu. Ngày 14/10, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố tổ chức Hội nghị “Du lịch xanh Đà Nẵng – Xu hướng và giải pháp phát triển bền vững” với sự tham dự của hơn 200 đại biểu từ cơ quan quản lý, địa phương, hiệp hội, chuyên gia, tổ chức quốc tế và doanh nghiệp du lịch. Sự kiện này không phải thêm một cuộc hội thảo mang tính khẩu hiệu; nó đánh dấu bước chuyển rõ rệt từ việc nói về phát triển bền vững du lịch sang bàn cách làm cụ thể, đo được và gắn với hiệu quả kinh doanh. Đà Nẵng gửi đi thông điệp: nếu muốn giữ vị thế điểm đến hàng đầu, thành phố không thể tiếp tục tăng trưởng theo mô hình tiêu tốn tài nguyên, mà phải coi du lịch xanh Đà Nẵng là chiến lược cạnh tranh dài hạn.
Chuyển đổi xanh du lịch: lợi thế cạnh tranh chứ không phải phong trào
Điểm đáng chú ý của hội nghị là cách các nhà quản lý đặt du lịch xanh vào trung tâm câu chuyện cạnh tranh điểm đến, thay vì xem đó như một phong trào môi trường. Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Vũ Quang Dũng nhấn mạnh du lịch xanh đã trở thành xu hướng tất yếu, gắn trực tiếp với năng lực cạnh tranh của các điểm đến, trong đó bảo vệ môi trường là một bộ phận của sức cạnh tranh chứ không tách rời phát triển kinh tế du lịch. Đây là cách nhìn thẳng thắn: nếu Đà Nẵng không chuyển đổi xanh du lịch, thành phố sẽ tụt lại so với những mô hình du lịch bền vững Việt Nam đã chứng minh hiệu quả như Hội An giảm rác thải nhựa, Tràng An và Tam Cốc – Bích Động gắn du lịch sinh thái với bảo tồn, hay Quảng Trị giới hạn lượng khách khám phá hang động. Theo số liệu khảo sát của Booking.com và Agoda được dẫn tại hội nghị, 85% du khách coi du lịch bền vững là yếu tố rất quan trọng và 35% mong muốn có thêm các tour, trải nghiệm bảo vệ môi trường, hỗ trợ cộng đồng địa phương. Những con số này cho thấy nếu không nhanh chóng định vị du lịch xanh Đà Nẵng như một lợi thế cạnh tranh mới, thành phố sẽ bỏ lỡ nhóm khách có ý thức và chi tiêu cao.
Từ tuyên truyền đến hỗ trợ thực hành: Đà Nẵng thay đổi cách làm
Điểm đáng khen nhưng cũng cần được soi kỹ là cách Đà Nẵng chuyển từ tuyên truyền sang hỗ trợ thực hành du lịch xanh. Thời gian qua, ngành du lịch thành phố đã triển khai nhiều hoạt động cộng đồng như “Clean Up Son Tra”, “Clean Up Danang – Go Green Stay Green”, lặn biển nhặt rác, bảo vệ san hô, “Đổi rác lấy cây xanh”, “Rừng ơi, thở đi”, qua đó nâng cao nhận thức môi trường của doanh nghiệp, người dân và du khách. Tuy nhiên, chính Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thừa nhận chuyển đổi xanh vẫn cần được thúc đẩy mạnh hơn, đồng bộ hơn và gắn chặt hơn với hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp. Việc công bố Bộ tiêu chí Cơ sở lưu trú du lịch xanh Đà Nẵng – Da Nang Green Stay từ tháng 8/2026 là bước đi quan trọng, bởi với hơn 2.400 cơ sở lưu trú và hơn 67.000 phòng, lưu trú là mắt xích lớn trong phát triển bền vững du lịch. Nhưng bộ tiêu chí chỉ có ý nghĩa khi đi kèm hướng dẫn, đào tạo và cơ chế ưu đãi để các cơ sở không xem đây là gánh nặng kiểm tra, mà là công cụ cải thiện vận hành, tiết kiệm năng lượng và nâng giá trị thương hiệu.
Giải pháp cụ thể: kiểm soát sức chứa, giảm nhựa, tiết kiệm năng lượng, gắn với văn hóa bản địa
Hội nghị lần này đáng giá ở chỗ các bên không dừng ở khẩu hiệu mà đưa ra những giải pháp cụ thể cho chuyển đổi xanh du lịch. Về quản lý điểm đến, Đà Nẵng được khuyến nghị kiểm soát sức chứa tại các khu vực nhạy cảm về sinh thái và các điểm di sản, mở rộng không gian du lịch về phía Tây để phát triển du lịch sinh thái cộng đồng, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý năng lượng và rác thải. Ở cấp cơ sở kinh doanh, thành phố thúc đẩy thực hành xanh bằng việc giảm nhựa dùng một lần, thay thế bằng vật liệu thân thiện môi trường, hạn chế rác thải trong hoạt động lưu trú và sự kiện, cùng các biện pháp tiết kiệm điện, nước, sử dụng hiệu quả tài nguyên. Đáng chú ý, Đà Nẵng không muốn du lịch xanh chỉ là chuyện cây và rác; thành phố định hướng kết nối cơ sở lưu trú với doanh nghiệp lữ hành, vận chuyển, nhà hàng, khu du lịch sinh thái, làng nghề và cộng đồng, khuyến khích đưa sản phẩm OCOP, nông sản và trải nghiệm văn hóa bản địa vào chương trình phục vụ du khách. Nếu làm tốt, đây sẽ là chuỗi sản phẩm du lịch xanh Đà Nẵng vừa giảm tác động môi trường, vừa tăng thu cho cộng đồng địa phương.
Thách thức chi phí và bài toán đồng thuận: Đà Nẵng cần đi tiếp như thế nào?
Dù bức tranh chuyển đổi xanh du lịch Đà Nẵng khá tích cực, hội nghị cũng cho thấy những điểm nghẽn không thể bỏ qua. Đại diện Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thẳng thắn nhìn nhận doanh nghiệp còn gặp khó khăn về chi phí, nguồn vốn và điều kiện vận hành khi thực hành du lịch xanh. Nếu thành phố chỉ đưa thêm tiêu chí, quy định mà không đi kèm cơ chế hỗ trợ, chuyển đổi xanh dễ trở thành gánh nặng thay vì cơ hội. Vì vậy, cách tiếp cận “không nhất thiết phải bắt đầu từ những khoản đầu tư lớn, mà từ các việc làm cụ thể như tiết kiệm điện, nước, giảm rác thải nhựa” là hợp lý với đa số cơ sở nhỏ và vừa. Tuy nhiên, về lâu dài, Đà Nẵng cần bám sát các đề xuất ở tầm quốc gia như tín dụng và thuế ưu đãi, hỗ trợ chứng nhận nhãn xanh, đào tạo nhân lực và ưu tiên quảng bá sản phẩm đáp ứng tiêu chí xanh. Quan trọng hơn, chuyển đổi xanh phải có sự nhất quán trong quản lý nhà nước, sự kiên trì của doanh nghiệp và sự chung tay của cộng đồng, nếu không du lịch bền vững Việt Nam sẽ chỉ là khẩu hiệu đẹp trên giấy. Hội nghị lần này mới là bước khởi động; lợi thế cạnh tranh mới của Đà Nẵng sẽ chỉ hình thành khi các cam kết được đo bằng những thay đổi cụ thể ở từng khách sạn, từng điểm đến và từng trải nghiệm của du khách.
