Hội nghị đầu tiên mở rộng kênh phối hợp
Hợp tác cảnh sát qua INTERPOL là cơ chế để cơ quan thực thi pháp luật các nước trao đổi thông tin, phối hợp điều tra và hỗ trợ truy bắt nghi phạm vượt biên giới, nơi khoảng cách địa lý không thể là lý do để tội phạm thoát khỏi sự phối hợp. Ngày 3/11 tại Hà Nội, Trung tướng Trần Minh Tiến, Chánh Văn phòng INTERPOL Việt Nam, và ông JANDA David, Chánh Văn phòng INTERPOL thuộc Tổng cục Cảnh sát Cộng hòa Séc, đồng chủ trì Hội nghị INTERPOL song phương Việt Nam – Séc lần thứ nhất. Đây không chỉ là một cuộc gặp ngoại giao nghiệp vụ: hội nghị tạo khuôn khổ để hai bên xử lý yêu cầu cụ thể nhanh hơn và duy trì trao đổi đều đặn. Khi quan hệ song phương được nâng lên Đối tác chiến lược năm 2025, việc đưa hợp tác an ninh vào chiều sâu là bước đi thiết thực, nhất là trước các vụ việc liên quan đến công dân và nghi phạm ở cả hai nước.
Chia sẻ thông tin phải đi cùng điều tra thực chất
Giá trị của hội nghị nằm ở cam kết biến trao đổi thông tin thành hành động điều tra tội phạm. Hai bên đánh giá các kết quả xác minh, truy bắt người bị truy nã qua INTERPOL và tương trợ tư pháp hình sự; đồng thời thống nhất tăng trao đổi thông tin về công dân nước này vi phạm pháp luật tại nước kia, phối hợp điều tra, truy bắt và dẫn độ tội phạm theo yêu cầu. Các vụ việc trước đây liên quan đến ma túy, rửa tiền, trốn thuế, lừa đảo chiếm đoạt tài sản, cư trú trái phép và trộm cắp cho thấy phạm vi phối hợp không bó hẹp ở một loại tội phạm. Sự khác biệt pháp luật và khoảng cách địa lý vẫn là trở ngại, nhưng đầu mối INTERPOL chung có thể giúp yêu cầu được chuyển đúng nơi, phản hồi sớm hơn. Đây là điều kiện cần để phối hợp xuyên biên giới bớt phụ thuộc vào những liên hệ rời rạc.
Bảy hướng hợp tác đặt ra yêu cầu theo dõi
Hai bên nhất trí cao về 7 nội dung, phương hướng hợp tác trong thời gian tới. Trọng tâm là để Văn phòng INTERPOL hai nước làm đầu mối, thúc đẩy xác minh và phản hồi các yêu cầu trao đổi thông tin, tương trợ tư pháp hình sự, điều tra, truy bắt người bị truy nã và dẫn độ. Hai bên cũng thống nhất duy trì hội nghị song phương thường niên, thiết lập đường dây nóng và cơ chế làm việc sáu tháng một lần giữa sĩ quan liên lạc Cảnh sát Séc tại Việt Nam với Văn phòng INTERPOL Việt Nam. Đoàn Việt Nam được mời dự hội nghị lần thứ hai tại Séc vào năm 2027. Những cam kết này tạo lịch trình và đầu mối rõ ràng; tuy nhiên, hiệu quả cuối cùng sẽ phụ thuộc vào việc yêu cầu cụ thể được xử lý đúng hạn và kết quả truy bắt có thể kiểm chứng.
Hợp tác chống tội phạm xuyên quốc gia chỉ có ý nghĩa khi người dân cảm nhận được an toàn hơn trong đời sống thường ngày. Việc kiểm soát các vụ việc liên quan đến công dân hai nước và phối hợp xử lý nghi phạm góp phần bảo đảm an ninh, trật tự xã hội, theo đánh giá tại hội nghị. Cảnh sát Việt Nam và Séc cũng chia sẻ tình hình, kinh nghiệm phòng chống ma túy và lừa đảo trực tuyến, những lĩnh vực đòi hỏi vừa điều tra xuyên biên giới vừa nâng cao nhận thức cộng đồng. Hội nghị song phương lần đầu đặt nền móng đáng kể, nhưng không phải là đích đến: đường dây nóng, họp định kỳ và phản hồi nhanh mới là thước đo thực chất. Nếu các cơ chế này vận hành đều đặn, phối hợp INTERPOL có thể giúp khép khoảng trống mà tội phạm xuyên quốc gia thường lợi dụng.
