Phối hợp quốc tế phải biến thông tin thành hành động
Hợp tác quốc tế trong phòng, chống tội phạm xuyên biên giới là việc lực lượng thực thi pháp luật các nước chia sẻ thông tin, xác minh chứng cứ và phối hợp điều tra, truy bắt nghi phạm vượt khỏi phạm vi một quốc gia. Giá trị của cơ chế này không nằm ở số cuộc họp, mà ở tốc độ phản hồi và khả năng đưa thông tin thành hành động cụ thể. Tại Singapore, từ ngày 28 đến 29/10, Trung tướng Trần Minh Tiến và ông Jim Wee đồng chủ trì Hội nghị INTERPOL song phương Việt Nam – Singapore lần thứ 12. Hai bên rà soát kết quả kể từ hội nghị lần thứ 11 năm 2025, thảo luận vướng mắc và thống nhất tăng cường phối hợp nghiệp vụ, chia sẻ kịp thời thông tin về các vụ việc cùng quan tâm. Đây là hướng đi thiết thực: khi đối tượng, dòng tiền hay chứng cứ di chuyển qua biên giới, chậm trễ trong trao đổi có thể làm suy yếu cả cuộc điều tra.
Kết quả hợp tác đã có dấu mốc cụ thể: cảnh sát Việt Nam bắt giữ một đối tượng bị Singapore truy nã và dự kiến bàn giao sau hội nghị. Hai nước cũng thống nhất tiếp tục trao đổi thông tin tội phạm, phối hợp xác minh, điều tra và truy bắt đối tượng truy nã quốc tế qua khuôn khổ hợp tác INTERPOL và tương trợ tư pháp hình sự. Những bước này quan trọng hơn tuyên bố chung, bởi chúng cho thấy cơ chế phối hợp có thể hỗ trợ xử lý vụ việc thực tế.
Với Séc, chia sẻ thông tin là nền móng điều tra xuyên quốc gia
Ngày 3/11, tại Hà Nội, đại diện Văn phòng INTERPOL Việt Nam và người đứng đầu Văn phòng INTERPOL của Cộng hòa Séc đồng chủ trì hội nghị song phương lần thứ nhất. Cuộc gặp diễn ra sau khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược vào năm 2025, tạo thêm cơ sở chính trị để hợp tác cảnh sát đi vào chiều sâu. Phạm vi phối hợp cho thấy điều tra xuyên quốc gia không chỉ nhắm vào một loại tội phạm: hai bên đã trao đổi thông tin, xác minh và điều tra các vụ việc liên quan đến ma túy, rửa tiền, trốn thuế, lừa đảo chiếm đoạt tài sản, cư trú trái phép và trộm cắp. Khoảng cách địa lý và khác biệt pháp luật vẫn là trở ngại, nên thỏa thuận tăng cường vai trò đầu mối của hai văn phòng INTERPOL, phản hồi sớm yêu cầu trao đổi thông tin và phối hợp truy bắt, dẫn độ là lựa chọn đúng hướng.
Điều quan trọng tiếp theo là biến những nội dung thống nhất thành quy trình có thể theo dõi: cơ quan nào nhận yêu cầu, thời hạn phản hồi ra sao và đầu mối nào đôn đốc xác minh. Séc mời đoàn Việt Nam dự hội nghị song phương lần thứ hai tại Cộng hòa Séc vào năm 2027. Mốc hẹn này chỉ có ý nghĩa nếu hai bên dùng thời gian trước đó để xử lý yêu cầu còn tồn đọng và duy trì trao đổi nghiệp vụ đều đặn.
Chống tội phạm mạng cần mạng lưới khu vực, không chỉ thỏa thuận song phương
Từ ngày 27 đến 30/10, Hà Nội đăng cai Hội nghị người đứng đầu lực lượng phòng, chống tội phạm mạng khu vực châu Á và Nam Thái Bình Dương lần thứ ba, do Văn phòng INTERPOL Việt Nam phối hợp với Ban Phòng, chống tội phạm mạng INTERPOL tổ chức. Gần 80 đại biểu từ 43 quốc gia cùng các tổ chức quốc tế và đối tác tham dự. Trong bốn ngày, họ đánh giá mối đe dọa, chia sẻ kinh nghiệm phối hợp điều tra vụ việc thực tế, nhận diện khó khăn nghiệp vụ và đề xuất tăng cường chia sẻ thông tin, tin báo. Lý do cấp bách rất rõ: mã độc tống tiền, phần mềm đánh cắp thông tin, lừa đảo trực tuyến và các trung tâm lừa đảo trực tuyến đang gia tăng; những hoạt động này gây thiệt hại nghiêm trọng cho người dân. Vì vậy, chống tội phạm mạng không thể chỉ dựa vào cảnh báo chung. Hội nghị còn trao đổi phương pháp truy vết dòng tiền trên blockchain và kinh nghiệm thu thập thông tin về các nhóm cung cấp mã độc tống tiền dạng dịch vụ.
INTERPOL phát động công tác chuẩn bị cho ba chiến dịch: SECURE II chống đánh cắp thông tin, Rapid Strike 2.0 chống lừa đảo trực tuyến và Skyshield nhắm đến tội phạm mạng trong ngành hàng không. Đây là bước chuyển đáng chú ý từ trao đổi kinh nghiệm sang phối hợp có mục tiêu. Với người dân, hiệu quả cuối cùng phải được đo bằng khả năng ngăn vụ lừa đảo, bảo vệ dữ liệu và lần theo tội phạm qua nhiều nước—không phải bằng số đại biểu dự hội nghị. Việt Nam cũng khẳng định tiếp tục hợp tác với các quốc gia, tổ chức quốc tế và đối tác tư nhân để xây dựng không gian mạng an toàn hơn.
Thước đo là phản hồi nhanh và kết quả bảo vệ người dân
Ba cấp độ phối hợp—song phương với Singapore, song phương với Séc và khu vực châu Á – Nam Thái Bình Dương—cho thấy Việt Nam đang kết nối các kênh điều tra, từ chia sẻ thông tin đến truy bắt và xử lý tội phạm mạng. Hướng đi này phù hợp với thực tế tội phạm hoạt động xuyên biên giới, nhưng mạng lưới chỉ hữu ích khi yêu cầu xác minh được phản hồi nhanh, chứng cứ được xử lý đúng quy định và các cơ quan theo sát vụ việc đến cùng. Kết luận, hợp tác INTERPOL cần được đánh giá bằng kết quả cụ thể: đối tượng truy nã được truy bắt, vụ án được phối hợp điều tra và người dân được bảo vệ tốt hơn. Các hội nghị đã đặt nền tảng; phần việc quyết định là duy trì chia sẻ thông tin thường xuyên và biến cam kết thành hành động thực thi.
