BTS tẩy chay Grammy: định nghĩa lại quyền lực của nghệ sĩ châu Á
BTS tẩy chay Grammy là quyết định của bảy thành viên nhóm nhạc K-pop không gửi bất kỳ sản phẩm nào tranh giải sau khi Viện Hàn lâm Thu âm công bố hạng mục mới dành riêng cho Asian pop, qua đó biến động thái này thành lời phản kháng công khai trước cách hệ thống giải thưởng phương Tây phân loại âm nhạc dựa trên chủng tộc, khu vực và ngôn ngữ thay vì giá trị nghệ thuật. Ngày 29/7, BTS thông báo trên các tài khoản chính thức rằng họ “đã quyết định không gửi nhạc của mình tham dự giải Grammy năm nay” và mong âm nhạc được yêu vì chính nó, không bị chia tách bởi khu vực hay ngôn ngữ. Một tháng trước đó, Học viện vừa tạo ra hạng mục “Best Asian Pop Performance”, ngay lập tức bị nhiều người trong ngành nhìn nhận như nỗ lực đẩy K-pop ra rìa khỏi các hạng mục chính như Album of the Year hay Record of the Year. Đây không phải phản ứng bốc đồng; nó là tuyên bố quyền lực về vị trí của BTS trong K-pop Grammy Awards.
Từ Arirang đến quyết định "không cần Grammy"
Điều làm cho BTS tẩy chay Grammy trở nên khác biệt là họ làm điều đó ở đỉnh cao thành công, chứ không trong tâm thế bị loại trừ. Album Arirang, phát hành sau khi cả bảy thành viên hoàn tất nghĩa vụ quân sự, đã nhanh chóng thống trị nhiều bảng xếp hạng toàn cầu và nhận vô số lời khen từ giới phê bình, củng cố vị thế gần như vô song của họ trong ngành âm nhạc. Theo một giáo sư văn hóa đại chúng Hàn tại một trường đại học ở Mỹ, BTS đã đạt đến giai đoạn “không còn cần sự công nhận từ các thiết chế văn hóa phương Tây” để chứng minh giá trị. Trong bối cảnh đó, việc từ chối gửi nhạc cho Grammy trở thành hành vi chủ động từ chối cấu trúc quyền lực cũ. Họ không năn nỉ thêm một đề cử, mà chất vấn cả nền tảng phân biệt chủng tộc âm nhạc đang ẩn dưới các hạng mục: tại sao K-pop, vốn đã chứng minh sức ảnh hưởng toàn cầu, lại bị dồn vào một Asian pop hạng mục phụ, thay vì cạnh tranh ngang hàng ở những giải thưởng trung tâm?
Phân biệt chủng tộc âm nhạc và chiếc hộp mang tên "Asian pop"
Điểm cốt lõi trong cuộc tranh luận không phải là một chiếc cúp, mà là cách hệ thống Grammy phân loại âm nhạc trên nền tảng ranh giới chủng tộc. Một giáo sư nghiên cứu âm nhạc ghi âm tại một đại học lớn ở New York chỉ ra rằng số hạng mục Grammy đã tăng từ 28 hạng mục năm 1959 lên đến 100 hạng mục hiện nay, và sự phân mảnh này lặp lại mô thức vạch ra biên giới chủng tộc trong âm nhạc đại chúng. Khi một nữ nghệ sĩ da đen lần đầu thắng hạng mục country, Học viện nhanh chóng chia country thành “truyền thống” và “hiện đại”; khi ca khúc từ một phim hoạt hình K-pop bất ngờ thành công, một hạng mục Asian pop mới lập tức xuất hiện. Ở đây, K-pop Grammy Awards không được đối xử như một phần bình thường của pop toàn cầu, mà như thứ phải bị gói vào khu vực riêng. Việc tạo ra Asian pop hạng mục nghe có vẻ công nhận đa dạng, nhưng thực chất là cơ chế cách ly: nghệ sĩ châu Á được tán thưởng, nhưng vẫn bị ngăn bước vào sân chơi trung tâm, nơi Album of the Year và Record of the Year định nghĩa quyền lực biểu tượng.
Từ Michael Jackson đến BTS: những người phá tường
Để hiểu sức nặng của hành động BTS, cần đặt họ trong lịch sử lâu dài của phân biệt chủng tộc âm nhạc. Âm nhạc pop Mỹ ban đầu được hình thành bằng cách loại trừ nghệ sĩ da đen; trường hợp Michael Jackson là minh chứng điển hình: Off the Wall bị loại khỏi các hạng mục chính của Grammy, và ngay cả Thriller cũng chỉ được phát sóng trên MTV sau khi một lãnh đạo hãng ghi âm gây áp lực mạnh. Trong khi các nghệ sĩ da trắng dễ dàng được phong “vua swing”, “vua rock and roll”, Jackson buộc phải tự xưng là “Hoàng đế Pop” để khẳng định bản thân. Một bài viết học thuật so sánh: “BTS là nhóm Hàn Quốc duy nhất có khả năng đàm phán để dẫn dắt những thay đổi này, có thể là nghệ sĩ lớn nhất thế giới sau Michael Jackson”. So sánh đó không phải để đong đếm hơn thua, mà để đặt BTS trong dòng chảy những nghệ sĩ dùng vị thế của mình phá các bức tường chủng tộc, từ truyền hình ca nhạc Mỹ đến hệ thống giải thưởng toàn cầu.
Hiệu ứng dây chuyền: ai sẽ dám thách thức các thiết chế âm nhạc lớn?
Dù động thái BTS tẩy chay Grammy được đánh giá là “một đòn giáng mạnh vào uy tín của giải thưởng” bởi báo chí quốc tế, số nghệ sĩ công khai hưởng ứng vẫn ít. Một giáo sư tại một trường đại học ở Mỹ nhận xét rằng hiện đơn giản là không có nhiều nghệ sĩ Hàn hay châu Á sở hữu tầm ảnh hưởng toàn cầu tương đương BTS; ngay cả nếu có người làm điều tương tự, chưa chắc hiệu ứng sẽ lan rộng như vậy. HYBE cũng khẳng định đây là quyết định riêng của BTS, trong khi các nghệ sĩ khác thuộc công ty vẫn có quyền tiếp tục gửi tác phẩm dự thi. Tuy nhiên, sức nặng象 trưng là rõ ràng. Fan ARMY ủng hộ mạnh mẽ, nhiều nghệ sĩ và nhà sáng tạo gốc Hàn, Hàn kiều đã chia sẻ thông điệp của nhóm. Khi lễ trao giải Grammy lần thứ 69 diễn ra ngày 7/2/2027 mà không có sự hiện diện của BTS, khoảng trống đó sẽ nói nhiều hơn bất kỳ bài phát biểu nào: các giải thưởng không còn là thước đo duy nhất của giá trị nghệ sĩ, và các thiết chế âm nhạc lớn phải đối mặt ngày càng trực diện với câu hỏi họ muốn bảo vệ ai và loại trừ ai. Câu trả lời mà cuộc tẩy chay này đặt ra cho ngành là rõ ràng: nếu hệ thống tiếp tục duy trì các hạng mục dựa trên chủng tộc, quốc tịch và ngôn ngữ, thay vì tháo bỏ chúng như đề xuất của giới học thuật, những nghệ sĩ có đủ vị thế sẽ ngày càng chọn đứng ngoài. BTS đã mở cuộc chiến; câu hỏi còn lại là ai sẽ dám đi tiếp.
