Fantasy thời trang: từ câu chuyện kể đến tuyên ngôn quyền lực mềm
Fantasy thời trang là xu hướng sử dụng ngôn ngữ cổ tích, huyền thoại và tưởng tượng để xây dựng thế giới thị giác trên sàn diễn, nơi trang phục, bối cảnh và kỹ thuật thủ công cùng kể một câu chuyện mang tính biểu tượng, vừa khai thác ký ức văn hóa tập thể vừa khẳng định bản sắc đương đại của nhà mốt. Điểm đáng nói là fantasy không còn là lớp phông trang trí phụ họa, mà trở thành chiến lược quyền lực mềm giúp các thương hiệu xa xỉ kết nối cảm xúc với khán giả toàn cầu. Khi một show haute couture được dựng như cuốn truyện sống động, hay cổ tích Tấm Cám hiện diện giữa Milan Fashion Week, đó là lời khẳng định rằng thời trang cao cấp đang dịch chuyển khỏi vùng an toàn của tính thẩm mỹ thuần túy sang lãnh địa kể chuyện giàu chiều sâu, nơi di sản văn hóa Á Đông bước vào trung tâm cuộc chơi.
Haute couture Chanel: khu vườn cổ tích và cuộc đối thoại với Coco
Giữa lòng Grand Palais tráng lệ, Matthieu Blazy dựng nên một khu vườn cổ tích khổng lồ với cây đậu thần vươn tới trần nhà và những đóa hoa ảo giác nở bung trên sàn diễn. Đây là show haute couture thứ hai của giám đốc sáng tạo người Bỉ tại nhà mốt Chanel, nhưng là lần nữa ông quyết định kể chuyện hơn là phô diễn trang phục. Khởi nguồn từ cuốn sách cổ tích bìa da cũ tìm thấy trong căn hộ của Gabrielle Chanel, Blazy mở một cuộc đối thoại tưởng tượng với người sáng lập, tự hỏi liệu cuộc đời của Gabrielle có phải cũng là một cổ tích với chiếc thang dẫn tới con ngỗng vàng. Điều thú vị là ông không tái hiện Jack và Cây Đậu Thần hay Chú Mèo Đi Hia một cách minh họa, mà biến chúng thành ngôn ngữ kỹ thuật: tweed dệt như denim, sợi raffia hóa thân thành rơm, khuy đá quý kể vòng đời hoa hướng dương. Fantasy ở đây là trò đánh tráo chất liệu, là những ẩn dụ tinh quái thay vì cosplay cổ tích, đúng tinh thần một nhà mốt từng biến điều giản dị thành thứ xa xỉ bậc nhất.
Tấm Cám giữa Milan Fashion Week: bản đồ mới của truyền thống Á Đông
Trong khuôn khổ Milan Fashion Week Xuân/Hè 2027, Phan Đăng Hoàng mang bộ sưu tập "Tấm Cám" lên sàn diễn, dựa trên cổ tích quen thuộc với nhiều thế hệ Việt Nam. Điều quan trọng là anh không kể lại câu chuyện theo kiểu minh họa nhân vật, mà dùng hành trình biến hóa của Tấm để nói về sức sống, khả năng thích nghi và tự đổi mới sau mất mát, đổ vỡ. Từ nghệ thuật dân gian, nhà thiết kế mở rộng phong cách với hình ảnh người phụ nữ Kinh Bắc xưa: yếm, khăn mỏ quạ, những đường cong mềm mại được tinh chỉnh và cấu trúc lại trong ngôn ngữ đương đại. "Without losing oneself, transform to be oneself" là câu tuyên ngôn mà anh truyền tải qua hơn 40 thiết kế. Câu chuyện Tấm Cám vì thế thoát khỏi vùng an toàn của hoài niệm, trở thành bản đồ mới để truyền thống Á Đông đàm phán vị trí trên sân chơi Milan, nơi fantasy thời trang không còn độc quyền thuộc về thần thoại châu Âu.
Kỹ thuật thủ công và chất liệu cao cấp: nơi cổ tích được thêu lên bề mặt vải
Điểm gặp nhau rõ rệt giữa haute couture Chanel và "Tấm Cám" là cách cả hai dùng chất liệu cao cấp và kỹ thuật thêu tay để tái hiện thế giới cổ tích. Ở xưởng tailleur của Chanel, cảm hứng bù nhìn Rơm được chuyển hóa bằng tay nghề thủ công tinh xảo: sợi raffia được xử lý để trông như rơm thật, tweed xanh từ xưởng thêu Lesage mang kết cấu như denim, còn khuy đá quý mỗi chiếc là độc bản kể trọn vòng đời một bông hướng dương. Ở xưởng flou, từng nếp gấp vải len mỏng xếp tay, chi tiết dâu tây, tầm bóp được thêu sống động từ phác thảo đến mũi kim cuối cùng. Phan Đăng Hoàng lại chọn đối thoại với cổ tích Tấm Cám bằng brocade gợi ký ức và denim mang tinh thần hiện đại, cùng kỹ thuật thêu tay bằng chỉ lụa của nghệ nhân làng nghề miền Bắc. Những đường thêu ấy không chỉ trang trí, mà nối mạch giữa truyền thống Á Đông và nhịp chuyển động của fantasy thời trang trên sàn diễn quốc tế.
Khi di sản Á Đông trở thành ngôn ngữ chung của sàn diễn quốc tế
Điều đáng chú ý trong làn sóng fantasy thời trang hiện nay là sự dịch chuyển trọng tâm từ huyền thoại phương Tây sang các trầm tích văn hóa Á Đông. Chanel dùng cuốn sách cổ tích tìm thấy trong căn hộ Gabrielle làm điểm khởi đầu cho một câu chuyện couture mới, còn Phan Đăng Hoàng dissect những yếu tố quen thuộc của văn hóa Việt – từ tranh lụa, gốm, giấy dó, sơn mài cho tới văn học dân gian và hình ảnh phụ nữ Kinh Bắc – rồi tái cấu trúc chúng bằng hình khối, chất liệu, kỹ thuật để đối thoại với thời trang quốc tế. Thông điệp ngầm ở đây khá rõ: di sản không phải chiếc áo choàng nặng nề, mà là kho chất liệu linh hoạt để nhà thiết kế viết tiếp cổ tích trong bối cảnh mới. Khi Tấm Cám bước lên sàn diễn Milan và bù nhìn xứ Oz hóa thân trên vải tweed ở Grand Palais, fantasy không còn là trốn chạy khỏi hiện thực, mà là công cụ để Á Đông thương lượng vị thế trên bản đồ xa xỉ toàn cầu.
