Ô Môn III là gì và vì sao được coi là “mắt xích” của chuỗi Lô B?
Nhà máy điện khí Ô Môn III là một nhà máy điện khí chu trình hỗn hợp quy mô lớn, được triển khai tại Trung tâm Điện lực Ô Môn, phường Phước Thới, TP Cần Thơ, với tổng vốn đầu tư hơn 34.333 tỷ đồng, thuộc chuỗi khí điện Lô B – Ô Môn và được xem là một trong những dự án nguồn điện trọng điểm của cả nước.
Điểm đáng chú ý nhất của nhà máy điện khí Ô Môn III là vị trí của nó trong toàn bộ chuỗi khí điện Lô B – Ô Môn. Đây không phải là một dự án điện độc lập, mà là khâu hạ nguồn quan trọng gắn trực tiếp với khai thác, vận chuyển và tiêu thụ khí từ mỏ Lô B. Nói cách khác, nếu không có nhà máy điện khí Ô Môn III vận hành hiệu quả, giá trị kinh tế và kỹ thuật của toàn chuỗi sẽ bị suy giảm đáng kể. Khả năng tiêu thụ khí và chuyển hóa thành điện cho khu vực phía Nam khiến dự án này mang tính chiến lược chứ không thuần túy là một nguồn điện mới bổ sung vào hệ thống.
Tiến độ bị “ép ga” và áp lực đồng bộ chuỗi khí điện Lô B
Việc PTSC công bố nghị quyết HĐQT chấp thuận giao dịch liên quan đến hợp đồng EPC nhà máy điện khí chu trình hỗn hợp Ô Môn III cho thấy dự án đang bước vào giai đoạn triển khai thật sự. Liên danh Doosan Enerbility – PTSC đã được lựa chọn thực hiện gói EPC, bao gồm thiết kế, mua sắm và thi công, đúng theo yêu cầu phải chốt nhà thầu trong tháng 9 mà Chính phủ đã đặt ra để không làm chậm tiến độ chung của chuỗi Lô B – Ô Môn.
Tiến độ của nhà máy điện khí Ô Môn chịu sức ép lớn vì phải đồng bộ với cả chuỗi từ thượng nguồn, trung nguồn đến phát điện. Dự án dự kiến vận hành vào năm 2030, ăn khớp với kế hoạch tổng thể của chuỗi khí điện Lô B – Ô Môn và Quy hoạch điện VIII điều chỉnh. “Tiến độ của Ô Môn III đang được thúc đẩy nhằm bảo đảm sự đồng bộ với toàn bộ chuỗi dự án từ thượng nguồn, trung nguồn đến khâu phát điện.” Việc chậm trễ ở một mắt xích như Ô Môn III sẽ gây hiệu ứng domino, khiến nguồn khí đã khai thác không được sử dụng tối ưu và hệ thống điện thiếu một nguồn cung đã được quy hoạch từ trước.
PTSC: Từ hợp đồng lớn ở Qatar đến vai trò trong chuỗi dự án năng lượng Việt Nam
Sự hiện diện của PTSC trong gói EPC nhà máy điện khí Ô Môn III không chỉ là một hợp đồng mới, mà là bước nối tiếp chiến lược nâng tầm doanh nghiệp này trong các dự án năng lượng lớn. Trước đó, một đơn vị thành viên của PTSC đã được giao gói EPIC-1 trong một dự án tái phát triển mỏ tại Qatar, với thời gian triển khai từ quý IV/2026 đến cuối năm 2031, đây là gói thầu có quy mô và khối lượng công việc lớn nhất mà đơn vị này từng nhận.
Việc liên tiếp tham gia dự án ở nước ngoài và các dự án năng lượng Việt Nam quy mô lớn như chuỗi khí điện Lô B cho thấy PTSC đang chuyển dịch từ nhà thầu kỹ thuật dầu khí truyền thống sang một “tay chơi” nặng ký trong mảng EPC và EPCIC năng lượng. Công ty khẳng định EPC vẫn là mảng kinh doanh chủ lực, bên cạnh cơ khí dầu khí, dịch vụ căn cứ cảng và năng lượng ngoài khơi. Điều này không chỉ giúp nâng khả năng cạnh tranh của PTSC, mà còn giúp Việt Nam có thêm một lực lượng nhà thầu nội đủ sức tham gia các dự án năng lượng chiến lược, giảm bớt phụ thuộc vào các nhà thầu nước ngoài.
Ô Môn III trong bức tranh dự án năng lượng Việt Nam và ý nghĩa với hệ thống điện
Chuỗi khí điện Lô B – Ô Môn với tổng vốn đầu tư khoảng 12 tỷ USD được xếp vào nhóm dự án năng lượng Việt Nam có quy mô lớn nhất hiện nay, trong đó nhà máy Ô Môn III nổi bật với hơn 34.333 tỷ đồng vốn đầu tư. Việc hoàn thành và vận hành đúng tiến độ nhà máy này sẽ tạo nền tảng cho Petrovietnam mở rộng vai trò trong lĩnh vực điện, tiến tới trở thành một trong những nhà sản xuất điện lớn của quốc gia, theo định hướng tập đoàn công nghiệp – năng lượng.
Khi đi vào hoạt động, nhà máy điện khí Ô Môn III sẽ tiêu thụ nguồn khí từ mỏ Lô B và bổ sung nguồn cung điện cho khu vực phía Nam, khu vực có nhu cầu tăng nhanh cùng đà phát triển kinh tế. Một phát biểu đáng chú ý trong các tài liệu dự án cho rằng: “Dự án NMNĐ Ô Môn III sẽ là cơ sở để Petrovietnam mở rộng vai trò trong lĩnh vực điện, từng bước khẳng định vị thế một trong những nhà sản xuất điện lớn của quốc gia.” Nhìn rộng hơn, Ô Môn III chính là phép thử cho năng lực tổ chức chuỗi dự án khí – điện dài hạn, nơi mà mỗi chậm trễ ở một mắt xích đều có thể biến lợi thế tài nguyên thành chi phí cơ hội cho toàn nền kinh tế.
Kết luận: Vì sao Ô Môn III xứng đáng được coi là dự án trọng điểm
Nhìn từ góc độ chuỗi giá trị, nhà máy điện khí Ô Môn III không đơn thuần là thêm một nhà máy trong bản đồ nguồn điện. Nó là điểm kết nối giữa tài nguyên khí Lô B và nhu cầu điện ngày càng tăng của khu vực phía Nam, được “neo” vào một chuỗi khí điện Lô B có tổng vốn đầu tư khoảng 12 tỷ USD. Việc Chính phủ thúc ép tiến độ lựa chọn nhà thầu EPC trong tháng 9 và yêu cầu đồng bộ toàn chuỗi cho thấy mức độ ưu tiên dành cho dự án này.
Sự tham gia của PTSC sau những hợp đồng lớn ở nước ngoài thể hiện một hướng đi tích cực: dùng năng lực nhà thầu nội cho các dự án năng lượng Việt Nam quy mô lớn, hạn chế rủi ro phụ thuộc bên ngoài và tăng khả năng làm chủ kỹ thuật. Nếu Ô Môn III vận hành đúng kế hoạch vào năm 2030, nó sẽ không chỉ đóng góp thêm nguồn điện, mà còn chứng minh rằng Việt Nam có thể thiết kế, triển khai và khai thác hiệu quả những chuỗi khí – điện phức tạp do chính mình dẫn dắt.
