BPC 2026: Bàn tròn kinh tế biến TP.HCM thành điểm đến của kinh tế xanh
Hội nghị Bàn tròn các Thành phố Đối tác Kinh tế (BPC) là diễn đàn hợp tác giữa các đô thị trên thế giới, nơi chính quyền và doanh nghiệp cùng thảo luận, kết nối nguồn lực và chia sẻ kinh nghiệm để thúc đẩy kinh tế xanh, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững, hướng tới mô hình tăng trưởng gắn với chuyển đổi số, giảm phát thải và nâng cao chất lượng sống đô thị. Ngày 23/10, UBND TP.HCM phối hợp với Hội đồng Thành phố Đối tác Kinh tế Osaka tổ chức Hội nghị BPC 2026 với chủ đề “Đổi mới sáng tạo và Phát triển bền vững: Thúc đẩy tăng trưởng và hợp tác quốc tế giữa các Thành phố BPC”. Đây là kỳ hội nghị thứ 35 của mạng lưới và là lần thứ ba TP.HCM đăng cai, khẳng định tham vọng đưa kinh tế xanh TP.HCM thành trụ cột mới của tăng trưởng đô thị.
Điểm đáng chú ý là hội nghị diễn ra trong bối cảnh các đô thị phải cùng lúc giữ nhịp tăng trưởng, nâng sức cạnh tranh và đẩy nhanh chuyển đổi xanh, thích ứng biến đổi khí hậu. Với GRDP 9 tháng đầu năm tăng 9,06% và chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 10,9%, TP.HCM không thiếu động lực kinh tế; điều thành phố cần là một khuôn khổ hợp tác mới để gắn tăng trưởng với phát triển bền vững, thay vì tiếp tục mô hình “tăng trưởng trước, xử lý môi trường sau” vốn đã bộc lộ nhiều giới hạn.
Từ chia sẻ kinh nghiệm đến kết nối đối tác quốc tế và nguồn lực thực chất
Hội nghị BPC 2026 không chỉ là cuộc gặp ngoại giao. Sự tham dự của đại diện chính quyền và doanh nghiệp từ Osaka, Melbourne, Manila, Kuala Lumpur, Hamburg cùng nhiều đối tác quốc tế cho thấy TP.HCM đang tự đặt mình vào mạng lưới hợp tác kinh tế xanh toàn cầu. Thay vì dừng ở những bài tham luận “đẹp”, thành phố công khai mục tiêu chuyển từ chia sẻ kinh nghiệm sang kết nối nguồn lực, rồi từ kết nối nguồn lực sang các chương trình hợp tác có thể tiếp tục triển khai sau hội nghị.
Trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh, chuỗi cung ứng tái cấu trúc và tiêu chuẩn môi trường ngày càng khắt khe, hợp tác quốc tế chỉ có ý nghĩa khi mang lại vốn, công nghệ và thị trường cho doanh nghiệp. Đây là điểm then chốt để kinh tế xanh TP.HCM không trở thành khẩu hiệu. Những cuộc làm việc song phương với Melbourne, Manila, Osaka và các tập đoàn công nghiệp được lên kế hoạch ngay trong khuôn khổ hội nghị là tín hiệu cho thấy thành phố muốn biến BPC thành “sàn giao dịch” cơ hội hợp tác cụ thể, thay vì một sự kiện mang tính nghi thức.
Kinh tế xanh TP.HCM: thách thức nguồn lực và bài toán chính sách
Nếu coi hội nghị BPC 2026 là bệ phóng, thì sức bật của kinh tế xanh TP.HCM phụ thuộc vào khả năng tháo gỡ điểm nghẽn nguồn lực. Tại hội nghị, yêu cầu chuyển đổi xanh được đặt trong mối liên hệ trực tiếp với năng lực cạnh tranh, khả năng thu hút đầu tư và chất lượng môi trường kinh doanh. Thành phố có lợi thế về quy mô sau sắp xếp với diện tích hơn 6.772 km², dân số khoảng 14 triệu người, cùng cấu trúc kinh tế đa dạng kết nối tài chính, khoa học – công nghệ, công nghiệp, năng lượng sạch và logistics cảng biển quốc tế. Nhưng chính quy mô đó cũng khiến chi phí chuyển đổi xanh trở thành gánh nặng nếu thiếu cơ chế hỗ trợ.
Theo các ý kiến tại hội nghị, nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa gặp khó khi phải đầu tư công nghệ, cải tiến quy trình và đáp ứng tiêu chuẩn môi trường mà không có đủ tín dụng xanh, tư vấn kỹ thuật và lộ trình chuyển đổi phù hợp. Thành phố đang xây dựng danh mục dự án kèm chính sách ưu đãi như miễn, giảm tiền sử dụng đất, ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp, hỗ trợ lãi suất vay ngân hàng trong các lĩnh vực dịch vụ, logistics, công nghệ cao, y tế, giáo dục, văn hóa và hạ tầng. Tuy nhiên, nếu các ưu đãi này không gắn chặt với tiêu chí phát triển bền vững, dòng vốn có thể tiếp tục chảy vào mô hình cũ, bỏ lỡ cơ hội tái cấu trúc theo hướng xanh.
Đổi mới sáng tạo và đô thị xanh: từ chính sách đến không gian sống
Một điểm mạnh của hội nghị BPC 2026 là đặt đổi mới sáng tạo, công nghiệp xanh, giảm phát thải carbon và phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) trong cùng một bức tranh. Điều này phù hợp với thực tế TP.HCM đang triển khai kiểm kê khí nhà kính tại 360 cơ sở, trong đó 240 cơ sở đã lập kế hoạch giảm phát thải giai đoạn 2026–2030; khoảng 68% xe buýt đã dùng điện và năng lượng xanh, hướng tới 100% vào đầu năm 2027; công suất điện mặt trời mái nhà đạt 1.865,7 MWp. Những con số này cho thấy thành phố đã bước vào giai đoạn hành động, không còn ở mức định hướng.
Tuy vậy, để phát triển đô thị xanh đúng nghĩa, TP.HCM cần hơn các dự án đơn lẻ. Phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng được thành phố coi là hướng đi để tổ chức lại không gian kinh tế, tăng kết nối hạ tầng và mở rộng cơ hội đầu tư. Điều này đòi hỏi hợp tác quốc tế sâu hơn trong quy hoạch, thiết kế TOD, chuẩn bị tài chính, ứng dụng công nghệ, kết nối phương thức vận tải, đào tạo nhân lực và nâng năng lực quản trị. Nếu không cải cách mạnh về thể chế đô thị, những sáng kiến xanh dễ bị “kẹt” ở khâu thủ tục, làm chậm lại lợi thế mà BPC 2026 đang tạo ra.
Kết luận: BPC là phép thử cho quyết tâm trở thành trung tâm kinh tế xanh
Hội nghị BPC 2026 là cơ hội hiếm có để TP.HCM định vị mình như một trung tâm hợp tác quốc tế về kinh tế xanh, chứ không chỉ là đầu tàu tăng trưởng truyền thống. Thông qua diễn đàn này, thành phố có thể kết nối chính sách với nguồn lực, công nghệ và nhu cầu thực tế của doanh nghiệp, từ đó nâng chất lượng tăng trưởng và sức cạnh tranh. Nhưng cơ hội chỉ biến thành lợi thế khi các cam kết được cụ thể hóa thành dự án, chương trình hợp tác và cơ chế thử nghiệm rõ ràng.
Với việc đã ba lần đăng cai hội nghị BPC và đang mở rộng hợp tác với các đối tác như Osaka, Melbourne và nhiều thành phố khác, TP.HCM đã có nền tảng để đi xa hơn trong hành trình phát triển bền vững. Câu hỏi còn lại là thành phố có dám coi kinh tế xanh là trục chính của chiến lược phát triển, chấp nhận điều chỉnh mô hình tăng trưởng và chia sẻ rủi ro cùng doanh nghiệp hay không. Nếu câu trả lời là có, BPC 2026 sẽ được nhớ như thời điểm TP.HCM chuyển từ “nói về phát triển bền vững” sang “hành động như một đô thị xanh thực sự”.
