Từ giấc mơ 100% xe điện đến thực tế xe hybrid lên ngôi
Chiến lược điện hóa thay đổi là xu hướng khi các hãng ôtô toàn cầu phải điều chỉnh kế hoạch chuyển sang 100% xe điện, trong bối cảnh xe hybrid tăng doanh số còn xe điện suy yếu thị trường tại các thị trường lớn, khiến cả ưu đãi thuế, chi phí sản phẩm và thói quen sử dụng của người tiêu dùng cùng tác động ngược lên những tham vọng điện hóa toàn phần. Điểm mấu chốt: người dùng không muốn trả thêm cho rủi ro về hạ tầng sạc và chính sách, trong khi xe hybrid cho cảm giác quen thuộc, bớt lo âu quãng đường và vẫn tiết kiệm nhiên liệu. Giá xăng cao ở Mỹ không kéo người dân sang xe thuần điện mà lại đẩy họ về phía các mẫu hybrid dung hòa được chi phí và thói quen sử dụng. Sự đảo chiều này buộc các hãng từng đặt cược lớn vào xe điện phải “quay xe”, không chỉ để bảo vệ lợi nhuận mà còn để tránh biến mình thành người đi quá trước nhu cầu thực tế của thị trường.
Khi xe hybrid cứu doanh số: ôtô châu Á thắng lớn tại Mỹ
Mỹ đang cho thấy một nghịch lý: giá xăng cao nhưng người mua không mặn mà với xe điện, mà chuyển sang xe hybrid. "Trong tháng 7, doanh số xe hybrid tại Mỹ tăng gần 20% so với cùng kỳ năm 2025, trong khi tổng doanh số ôtô giảm 1,5%, theo RBC Capital Markets". Điều này nói thẳng rằng xe hybrid đã trở thành phương án hợp lý nhất trong mắt số đông, khi họ phải cân đo giữa chi phí sử dụng và rủi ro công nghệ. Không ngạc nhiên khi ôtô châu Á thắng lớn. Toyota, Hyundai và Honda là những hãng hưởng lợi rõ nhất từ xu hướng này, nắm tới 86% thị phần xe hybrid tại Mỹ, phần còn lại chủ yếu thuộc các mẫu bán tải hybrid của Ford. Hyundai thậm chí điều chỉnh nhà máy xe điện mới ở Georgia để sản xuất song song xe hybrid, và ghi nhận mức tăng doanh số hybrid 62% trong tháng 7. Xe hybrid tăng doanh số giúp các hãng châu Á mở rộng thị phần mà không cần phải chờ thị trường chuyển hẳn sang xe điện.
Subaru ‘quay xe’: nỗi sợ thuế và nhu cầu EV chững lại
Nếu Toyota hay Hyundai đang hưởng lợi từ làn sóng hybrid, thì Subaru lại là ví dụ điển hình cho mặt trái của cuộc chơi xe điện. Hãng này công khai đánh giá lại chiến lược điện hóa dải sản phẩm, bao gồm cả kế hoạch ra mắt mẫu xe điện mới. Nói một cách thẳng thắn, Subaru không còn dám lao lên tuyến đầu EV mà nhiều khả năng sẽ chuyển hướng sang hybrid hoặc giữ lại các mẫu động cơ đốt trong. Lý do không chỉ là nhu cầu xe điện suy giảm tại Mỹ mà còn là rủi ro thuế quan và ưu đãi bị rút lại bất ngờ. Thị trường đang trải qua loạt bất ổn về chính sách thuế và các chương trình ưu đãi cho nhóm xe năng lượng mới. "Các chương trình ưu đãi thuế cho xe điện cũng có thể bị cắt bỏ mà không báo trước". Trong bối cảnh chẳng ai chắc vài tháng tới mức thuế áp cho xe điện sẽ ra sao, việc tiếp tục đầu tư nặng vào EV biến thành canh bạc khó chấp nhận với những hãng có biên lợi nhuận không quá dày như Subaru.
Khi ưu đãi thuế không còn là “áo giáp” cho xe điện
Điện hóa toàn phần từng dựa nhiều vào chính sách: tiêu chuẩn khí thải nghiêm ngặt và ưu đãi thuế cho người mua xe điện. Tuy nhiên, nền tảng này đang lung lay. Việc chính quyền Trump cắt giảm các tiêu chuẩn khí thải giúp các hãng xe Detroit giảm áp lực phải đẩy mạnh EV bằng mọi giá. Khi áp lực môi trường giảm, xe chạy xăng và hybrid bỗng trở nên “dễ thở” hơn trong bài toán lợi nhuận. Ở hướng ngược lại, bất ổn về thuế và ưu đãi khiến EV mất dần sức hấp dẫn. Tại Mỹ, chẳng ai có thể chắc chắn mức thuế được áp dụng với các mẫu xe sẽ thay đổi thế nào trong vài tháng tới và các chương trình ưu đãi thuế cho xe điện có thể bị cắt bỏ mà không báo trước. Khi ưu đãi thuế không còn là “áo giáp”, xe điện trở nên đắt tương đối so với hybrid, kéo theo việc người dùng lùi bước và các hãng phải điều chỉnh chiến lược giá toàn cầu, tránh phụ thuộc vào trợ cấp.
Hàm ý cho Việt Nam: đừng vội tuyên bố kỷ nguyên 100% xe điện
Điều đáng lo cho Việt Nam không phải là việc xe điện suy yếu thị trường ở Mỹ, mà là nguy cơ chúng ta lặp lại những cược lớn thiếu thực tế. Khi các hãng toàn cầu từ Mỹ đến Nhật Bản điều chỉnh chiến lược điện hóa, chuyển sang ưu tiên hybrid hoặc đa dạng hóa dòng sản phẩm, đó là tín hiệu rõ rằng thị trường chưa sẵn sàng cho 100% xe điện. Thay vì chạy theo khẩu hiệu, Việt Nam nên nhìn vào cách ôtô châu Á thắng lớn: chuẩn bị danh mục xe hybrid mạnh, song song với EV, để bắt kịp những giai đoạn chuyển đổi dài hơi. Trong ngắn hạn, xu hướng xe hybrid tăng doanh số cho thấy người tiêu dùng vẫn muốn các lựa chọn “an toàn” về chi phí và thói quen, và chính sách cần hỗ trợ cả hai nhóm công nghệ, tránh ưu ái cực đoan. Kết luận: kỷ nguyên điện hóa sẽ đến, nhưng với nhịp độ nhiều đường vòng, trong đó hybrid và chính sách thuế nhất quán mới là chiếc cầu thực tế nối thị trường hôm nay với tương lai hoàn toàn điện.
